Ακόμη και ένα μεγαλειώδες όραμα πρέπει κάποτε να προσαρμόζεται στα εφικτά προκειμένου να μη διαψευσθεί ολότελα και οικτρά. Πέρασαν ήδη 10 χρόνια αφότου η Μελίνα Μερκούρη είχε προκηρύξει διεθνή διαγωνισμό για τη δημιουργία σύγχρονου Μουσείου (και μελετητικού κέντρου) όπου θα εκτεθούν όσα έργα τέχνης και όσα ευρήματα προέρχονται από τον χώρο της Ακρόπολης. Προσδοκούσε η τότε υπουργός Πολιτισμού ότι η υλοποίηση ενός τέτοιου μεγαλειώδους Μουσείου θα ήταν επιχείρημα πειστικό για να μας επιστρέψει η Αγγλία τα Ελγίνεια Μάρμαρα.
Αλίμονο όμως! Οσοι άγγλοι επιστήμονες και πολιτικοί αντιτίθενται στην επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα χλευάζουν τώρα το κολοβό εγχείρημα της Ελλάδας. Αυτά που δεν θέλουν να ομολογήσουν ειλικρινά οι υπεύθυνοι έλληνες πολιτικοί μάς τα λένε σαρκαστικά οι ξένοι. Γιατί το ωραίο όραμα της Μελίνας βουλιάζει ήδη, όχι στη γραφειοκρατία, αλλά στις αδυναμίες πραγμάτωσής του αδυναμίες ορατές άλλωστε εξ υπαρχής. Ετσι το Μουσείο των 45.000 τετραγωνικών μέτρων περιορίστηκε πρώτα στα 30.000. Και από τα 30.000 κατεβαίνει τώρα στα 10.000, ενώ εξαγγέλλεται ότι… τα κονδύλια για την κατασκευή του Μουσείου έχουν βρεθεί.
Μα ποιον εξαπατούμε; Το σχέδιο της Μελίνας έγινε θρύψαλα, η αξιοπιστία της Ελλάδας εξανεμίζεται· και αν εμμείνουμε στο αδιέξοδο, θα αποκτήσουμε ένα Μουσείο λειψό, ακατάλληλο, άσχετο εντελώς με το αρχικό όραμα. Και όσοι μας συμπαραστάθηκαν στη διεκδίκηση της επιστροφής των Ελγινείων θα εγκαταλείψουν τον αγώνα καγχάζοντας. ***
Το ιστορικό είναι γνωστό: μετά τον διεθνή διαγωνισμό τον οποίο κέρδισαν ιταλοί αρχιτέκτονες, ξεσηκώθηκαν έλληνες συνάδελφοί τους για να ακυρωθεί η απόφαση. Βρέθηκε όμως τρόπος να μη διασυρθεί διεθνώς η χώρα. Και το βραβευμένο σχέδιο (όχι το καλύτερο αλλά το νομίμως επιλεγέν) άρχισε να δουλεύεται. Πρώτος σκόπελος υπήρξε η αδυναμία απαλλοτρίωσης πολλών δεκάδων διαμερισμάτων πρόβλημα εξαρχής ορατό. Αρχισε τότε η συρρίκνωση του Μουσείου που δεν μπορούσε να κερδίσει σε ύψος αυτό που έχανε σε πλάτος. Και ήρθε η χαριστική βολή των (σημαντικών) αρχαιολογικών ευρημάτων στον χώρο της οικοδομής. Το Μουσείο, λοιπόν, αφού περιορίστηκε πρώτα στο μισό, κόβεται στο μισό του μισού!
Αν όμως από ένα οργανικό σύνολο αφαιρεθούν ζωτικά τμήματα, αυτό δεν λέγεται πια περιορισμός αλλά ακύρωση. Επιμένουμε ωστόσο να προσποιούμεθα ότι το έργο θα γίνει, εις μνήμην Μελίνας. Μιας Μελίνας που θα είχε ασφαλώς εξαγριωθεί με τα απανωτά ψεύδη και με μια φάρσα η οποία οδηγεί μαθηματικά στη διαπόμπευση του όλου εγχειρήματος. ***
Λύση θα ήταν εφικτή μόνο αν οι πολιτικοί είχαν το θάρρος να την αναζητήσουν αλλού εγκαταλείποντας τον τραυματισμένο χώρο. Οχι βέβαια στο εστιατόριο «Διόνυσος» ούτε στου Φιλοπάππου, όπου άλλα αρχαία ευρήματα θα έρχονταν στο φως. Θα μπορούσε όμως να μεταφερθεί το Μουσείο σε ακτίνα δύο ή τριών εκατοντάδων μέτρων και να στεγασθεί, ας πούμε, στο πρώην εργοστάσιο του Φιξ. Ο χώρος ασφαλώς επαρκεί για να σχεδιασθεί εσωτερικά ένα Μουσείο σύγχρονο, με γραφεία και εργαστήρια, με πάρκινγκ και με όλες τις προδιαγραφές μιας εκθεσιακής και επιστημονικής στέγης. Ο χρόνος της ανακατασκευής θα ήταν συντομότερος από το σημερινό κυνήγι του ανέφικτου ενώ ως προς τον φωτισμό, τον κλιματισμό και την ηχορύπανση, είναι γνωστό ότι τα σημερινά Μουσεία μπορούν να απομονώνονται πλήρως από τον περιβάλλοντα χώρο. Οσον αφορά το ίδιο το κτίριο (για το οποίο λέγεται ότι αποτελεί ενδιαφέρον δείγμα αρχιτεκτονικής των μέσων του αιώνα), η πρόσοψή του ας προστατευθεί.
Η λύση μπορεί να μην είναι ιδανική αλλά είναι πρακτικά εφαρμόσιμη. Ας έλθει στο φως άλλη καλύτερη, αν υπάρχει. Αλλά ας πάψουμε να επικαλούμεθα διαρκώς τη Μελίνα και τα Ελγίνεια προβάλλοντας διεκδικήσεις χωρίς αντίκρισμα. ΤΟ ΒΗΜΑ
