Αν δεν βλέπετε το Newsletter πατήστε εδώ
vimahistory
7.6.2026

Με μία από τις ηρωικότερες μάχες των Ελλήνων, στρατιωτών και πολιτών, ενάντια στους Ναζί καταπιάνεται το σημερινό μας newsletter.

Το Πρόσωπο της Εβδομάδας, επιλέγει η Σύλβα Γάλβα, η οποία, όπως μαρτυρούν τα κιτάπια μας, είχε, όπως και πολλοί και πολλές από εσάς, ένα μεγάλο σερί σωστών απαντήσεων αλλά χαμένων κληρώσεων. Μην το βάζετε λοιπόν κάτω. Μπράβο Σύλβα!

Σε άλλα νέα και θέματα, σκρολάροντας παρακάτω θα δείτε ένα σπανιότατο φωτογραφικό ντοκουμέντο και μια έρευνα της δεκαετίας του ’70, που προσπάθησε να βάλει τους άντρες στο μυαλό των γυναικών.

Καλή ανάγνωση!

Γιάννης Θ. Διαμαντής

Η Σφαγή του Διστόμου

Η Σφαγή του Διστόμου

Την 10η Ιουνίου 1944, λίγους μόλις μήνες πριν τα γερμανικά ναζιστικά στρατεύματα αποχωρήσουν από την Ελλάδα και έρθει η Απελευθέρωση, στο Δίστομο Βοιωτίας πραγματοποιείται μία από τις μεγαλύτερες σφαγές εις βάρος άμαχου ελληνικού πληθυσμού.

Τμήματα των SS εισβάλουν στην πόλη του Διστόμου με μοναδικό σκοπό τον θάνατο αμάχων.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία οι νεκροί έφτασαν τους 228, εκ των οποίων 117 ήταν γυναίκες, 111 άντρες, ενώ 53 από τους νεκρούς ήταν παιδιά ηλικίας κάτω των 16 ετών.

Σύμφωνα πάντως με τη μαρτυρία του ελβετού απεσταλμένου του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού, George Wehrly, που έφτασε στο Δίστομο λίγες ημέρες αργότερα, οι νεκροί στην ευρύτερη περιοχή έφτασαν τους 600.

Ο Αργύρης Φουντούρης, κάτοικος Διστόμου, ήταν 4 ετών την ημέρα της σφαγής και έχασε τους δύο γονείς τους και τριάντα δύο ακόμα συγγενείς του.

Το 2015 μίλησε στο «ΒΗΜΑ»: «Στις 10 το πρωί μπήκαν πολλά γερμανικά φορτηγά. Εγώ ήμουν μπροστά στο σπίτι μου και έπαιζα με άλλα συνομήλικα παιδιά. (…) Έδωσαν διαταγή να κλειστούμε όλοι στα σπίτια.

»Είχαμε κλειστεί στο σπίτι με τον πατέρα μου, δύο από τις αδερφές μου και μια εξαδέλφη (…). Η μητέρα μου δεν ήταν στο χωριό. Είχε φύγει πρωί-πρωί με δύο γείτονες και με ένα κάρο, είχαν πάει στη Λιβαδειά (…).

»Άκουσε ο πατέρας μου στο πλακόστρωτο αρβύλες. Κατέβηκε κάτω με την ελπίδα να μπορέσει να τους αποτρέψει να βάλουν φωτιά. (…) Μετά από λίγο, άρχισαν να ανεβαίνουν φλόγες και καπνοί και βγήκαμε έξω

»Είδαμε τον πατέρα μας σκοτωμένο και το άλλο πρωί ειδοποίησαν τη γιαγιά μας, είχαν φέρει το κάρο με τη μάνα μου. Ακούστηκε στην Λιβαδειά ότι κάτι γίνεται στο Δίστομο και οι δύο γυναίκες, η γειτόνισσα και η μάνα μου γύρισαν πίσω. Αν είχαν πάρει άλλη απόφαση, να περιμένουνε, πιθανότατα να είχαμε μάνα.

»Τα πρώτα χρόνια μετά ήμουν ετοιμοθάνατος. Παραιτήθηκα από το να θέλω να ζήσω».

ΔΙΑΒΑΣΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ

Νίκος Εγγονόπουλος
1907 - 1985

Νίκος Εγγονόπουλος  1907 - 1985

Καθηγητής Αρχιτεκτονικής, ζωγράφος, σκηνογράφος και ποιητής. Κύριος εκφραστής του υπερρεαλιστικού κινήματος στην Ελλάδα.

«ΤΟ ΒΗΜΑ» της 6ης Ιανουαρίου 1980, δημοσιεύει συνέντευξή του στον Ανδρέα Δεληγιάννη. Μεταξύ άλλων ανέφερε:

Διδασκαλία
«Αυτό ήταν το μέσο με το οποίο έζησα. Με τη μανία που έχω στη ζωγραφική την ὁποία δὲν ἐμπορεύομαι, ἀν δεν ἡμουν δασκαλος στο Πολυτεχνείο 35 χρόνια (…) τι θα γινόμουν; Ο μόνος πόρος της ζωῆς μου ἦταν ὁ μισθός που έπαιρνα ὡς καθηγητής. Στην αρχή γλίσχρος, μετά ικανοποιητικός. Μ’ αὐτὸν έζησα… Ύστερα, μ’ ενδιέφερε πολύ ο ρόλος αυτός του δασκάλου. Αυτά τα οποία ξέρω να τα μεταδίδω στους νέους, στους νέους αρχιτέκτονες.

Βραβεία
«Οι καλλιτέχνες έχουμε ένα μεγάλο βραβείο. Το ίδιο το έργο μας. Κι είναι μεγάλο βραβείο αν διαπιστώνεις εσύ ο ίδιος ότι τα ακριβά αισθήματά σου ανταποδίδονται καλά με το χρώμα ή με τη γραφή…Λοιπόν όλα τ’ άλλα είναι μάταια».

Νεότητα
«Το παν είναι (…) νάναι κανείς ζωντανός. Ένας νέος ζωντανός – ένας γέρος ζωντανός… Στο τέλος έχουμε τον ίδιο παρονομαστή: Ζωντανός. (…) Μερικοί τις δεκαετίες τις βάζουν σαν αυτούς τους ψιλικατζήδες (εδώ κορδόνια, εκεί τις τσατσάρες…). Εδώ η γενιά του ’30, εκεί η γενιά του ’40…(…)Ο Καβάφης ο οποίος πέθανε το ’30 ήταν ζωντανότατος και το ’40 και το ’50 και το ’60 και τώρα ακόμα…».

ΤΟ ΒΗΜΑ κάποιας Κυριακής

Στις 30 Μαΐου του 1925, γίνονται στον Εθνικό Κήπο, στην Αθήνα, τα αποκαλυπτήρια της προτομής του ποιητή Διονύσιου Σολωμού.

Το «ΕΛΕΥΘΕΡΟΝ ΒΗΜΑ» της 31ης Μαΐου 1925 δημοσιεύει ένα σπάνιο σήμερα φωτογραφικό ντοκουμέντο με τον σπουδαίο Κωστή Παλαμά, που είχε εκφωνήσει πανηγυρικό λόγο για τον εθνικό μας ποιητή. Μεταξύ άλλων ο Παλαμάς ανέφερε:

«Ο Σολωμός είνε ο ποιητής των εθνικών παλμών. (…) Ο ύμνος είνε ο πρώτος γνήσιος καρπός της ελληνικής φαντασίας, ύστερα από είκοσι αιώνες μαρασμού.

(…)

»Και το μεγαλοφωνώ προς εσάς το σολωμικό ρητό, άσμα των ασμάτων: “Κλείστε μέσα στην ψυχή σας την Ελλάδα και θα αισθανθήτε μέσα σας να λαχταρίζη κάθε είδος μεγαλείου”».

Στις 30 Μαΐου του 1925, γίνονται στον Εθνικό Κήπο, στην Αθήνα, τα αποκαλυπτήρια της προτομής του ποιητή Διονύσιου Σολωμού.
Το «ΕΛΕΥΘΕΡΟΝ ΒΗΜΑ» της 31ης Μαΐου 1925 δημοσιεύει ένα σπάνιο σήμερα φωτογραφικό ντοκουμέντο με τον σπουδαίο Κωστή Παλαμά, που είχε εκφωνήσει πανηγυρικό λόγο για τον εθνικό μας ποιητή. Μεταξύ άλλων ο Παλαμάς ανέφερε: 
«Ο Σολωμός είνε ο ποιητής των εθνικών παλμών. (…) Ο ύμνος είνε ο πρώτος γνήσιος καρπός της ελληνικής φαντασίας, ύστερα από είκοσι αιώνες μαρασμού. 
(…)
»Και το μεγαλοφωνώ προς εσάς το σολωμικό ρητό, άσμα των ασμάτων: “Κλείστε μέσα στην ψυχή σας την Ελλάδα και θα αισθανθήτε μέσα σας να λαχταρίζη κάθε είδος μεγαλείου”».
Η ΕΠΟΜΕΝΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ
  • 4 Ιουνίου: Το 1989, η κινεζική κυβέρνηση πνίγει στο αίμα τις διαδηλώσεις φοιτητών στην πλατεία του Πεκίνου, Τιενανμέν. Το 2001 πεθαίνει ο ηθοποιός Ντίνος Ηλιόπουλος και το 2007 ο ηθοποιός Σωτήρης Μουστάκας.
  • 5 Ιουνίου: Το 1825, δολοφονείται ο Οδυσσέας Ανδρούτσος. Το 1898, γεννιέται ο ισπανός ποιητής και δραματουργός, Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα. Το 1967 ξεκινά ο Πόλεμος των Έξι Ημερών (Ισραήλ – Αίγυπτος, Συρία, Ιορδανία).
  • 6 Ιουνίου: Το 1944, πραγματοποιείται από τους Συμμάχους εναντίον των Ναζί, η “Απόβαση στη Νορμανδία”. Το 1968, δολοφονείται ο αμερικανός πολιτικός Ρόμπερτ Κένεντι, αδερφός του επίσης δολοφονημένου προέδρου των ΗΠΑ, Τζον Κένεντι.
ΦΩΤΟΑΡΧΕΙΟ

Αυτό που θέλουν οι γυναίκες

Αυτό που θέλουν οι γυναίκες

Τι ήθελαν οι γυναίκες να έχουν οι άνδρες στα τέλη της δεκαετίας του ’70; Όλη η αλήθεια από το σκίτσο του «ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΥ»:

«Από τα πανάρχαια χρόνια ο άντρας πιστεύει, ότι το γεροδεμένο και μυώδες σώμα ξετρελλαίνει τις γυναίκες. Μια πρόσφατη σφυγμομέτρηση Αμερικανών επιστημόνων, όμως, δείχνει ότι – τουλάχιστον σήμερα- η πραγματικότητα είναι εντελώς διαφορετική.

»Οι δύο πίνακες που δημοσιεύουμε δείχνουν ανάγλυφα τη διαφορά στις αντιλήψεις των αντρών και των γυναικών, για το ποιο ακριβώς σωματικό προσόν του άντρα γοητεύει τη γυναίκα.

»Αριστερά, οι απαντήσεις – σε ποσοστά- που έδωσαν οι άντρες, για το τι πιστεύουν ότι αρέσει στη σύγχρονη γυναίκα. Δεξιά οι απαντήσεις των γυναικών (πάλι σε ποσοστά)».

«ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ», 19.5.1977, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» | «ΤΑ ΝΕΑ»

Μπορείς να συμπληρώσεις το κενό στο παρακάτω απόσπασμα του «Βήματος»

«Η υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ κυρία ΧΧΧ ΧΧΧΧ είχε δηλώσει ότι το ΝΑΤΟ "δεν διαπραγματεύεται με τον κ. Μιλόσεβιτς"». ΤΟ ΒΗΜΑ, 29 Μαΐου 1999

Στείλε μας τη σωστή απάντηση στο history@tovima.gr και μπες στην κλήρωση για να επιλέξεις εσύ το Πρόσωπο του ΒΗΜΑ History Newsletter για την επόμενη εβδομάδα. Στείλε στο ίδιο mail και το όνομα που προτείνεις.

Η σωστή απάντηση στο προηγούμενο quiz είναι: «Τζωρτζ Πολκ» και «1948». Ευχαριστούμε πολύ για τη συμμετοχή!

Τι μου θύμισες τώρα...

Έχεις κάποια ιστορία ή φωτογραφία που θα ήθελες να μοιραστείς μαζί μας; Στείλε μας τις αναμνήσεις σου μαζί με το ονοματεπώνυμό σου, και σύντομα θα τις δεις να δημοσιεύονται στο newsletter.

Ερώτηση προηγουμένου:
Ποια αθλητική επιτυχία θυμάσαι να είναι από τις πρώτες που πανηγύρισες έντονα εσύ ή οι διπλανοί σου;

Σύλβα Γάλβα
«Σίγουρα το ’87, μαζευόμασταν σε κάθε αγώνα και πανηγυρίσαμε σαν τρελοί  στο σπίτι, μετά την τελευταία βολή του Καμπούρη…Αλλά και το 2005, βγήκαμε όλοι στην πλατεία και χορεύαμε .Κόρνες, κασκόλ, πάρτυ κανονικό.  Ήμασταν ντυμένοι, όλη η οικογένεια, στα άσπρα και γαλάζια».

Αναστασία Κρέκα
«Ευρωμπάσκετ 1987»

Δανιήλ Μανωλίδης
«Η κατάκτηση του ευρωπαϊκού πρωταθλήματος ποδοσφαίρου από την εθνική ομάδα το 2004. Ήταν από τα πρώτα ξενύχτια, σε ηλικία 9 ετών. Οι πανηγυρισμοί στον κεντρικό δρόμο στον οποίο εμένα τότε ήταν ξέφρενοι μέχρι τα ξημερώματα. Και ας πούμε πως έκτοτε άρχισα να ασχολούμαι πιο ενεργά με το ποδόσφαιρο. Ας ελπίσουμε να ζήσουμε κάτι αντίστοιχο στο μέλλον!»

Βασίλης Μαρκαντώνης
«Euro 2004: Αυτός ο τελικός ήταν μια αθλητική στιγμή που θυμάμαι έντονα, αν και αχνά λόγω ηλικίας και λόγω μη ιδιαίτερης ενασχόλησης με το θέμα στην οικογένεια μου. Ήταν ίσως η στιγμή που με έκανε πραγματικά φίλαθλο».

Λάζαρος Τζιούτζιος
«Η πρώτη θέση της Εθνικής Ελλάδος στο Eurobasket του 1987 και το συνακόλουθο τρελό πανηγύρι στους δρόμους. Επίσης, οι αγώνες του μπασκετικού Άρη τα βράδια της Πέμπτης στον δρόμο για το Final Four (στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του ’80)».

***
Ερώτηση:

Στείλε μας τον πρώτο στίχο, που σου έρχεται στο μυαλό
ως ένας από τους πιο αγαπημένους σου.

ΣΤΕΙΛΕ ΕΔΩ
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΗ ΙΣΤΟΡΙΑ
Ναζίμ Χικμέτ: Η ποίηση της αντίστασης που ξεπέρασε σύνορα, διώξεις και μισαλλοδοξία

Ναζίμ Χικμέτ: Η ποίηση της αντίστασης που ξεπέρασε σύνορα, διώξεις και μισαλλοδοξία

Ράλλυ Ακρόπολις: Από τον πρώτο νικητή Νίκο Παπαμιχαήλ στο «Ράλλυ των Θεών»

Ράλλυ Ακρόπολις: Από τον πρώτο νικητή Νίκο Παπαμιχαήλ στο «Ράλλυ των Θεών»

Όταν ο Γλέζος και ο Σάντας κατέβασαν τη ναζιστική σημαία από την Ακρόπολη

Όταν ο Γλέζος και ο Σάντας κατέβασαν τη ναζιστική σημαία από την Ακρόπολη

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ NEWSLETTERS ΑΠΟ ΤΟ ΒΗΜΑ
  • 5 το πρωί: Οι πέντε ειδήσεις που πρέπει να ξέρεις για να ξεκινήσεις τη μέρα σου καθημερινά στο inbox σου, απλά και κατανοητά.
  • ΒΗΜΑτοδότης: Πλούσιο πολιτικό παρασκήνιο και παραλειπόμενα από την ιστορική στήλη του Βήματος.

       

 

Cookies