Αν δεν βλέπετε το Newsletter πατήστε εδώ
vimahistory
26.4.2026

Καλώς σας ξαναβρίσκουμε!

Είναι εντυπωσιακό πόσο είχε σοκάρει το πανελλήνιο, πριν από ακριβώς 35 χρόνια, ένα απρόσμενο τρομοκρατικό χτύπημα στην Πάτρα, και πόσο μικρός είναι ο αριθμός των ανθρώπων που μπορούν να το ανακαλέσουν σήμερα στη μνήμη τους.

Έτσι, ανήμερα της ημέρας μνήμης των θυμάτων του, εξετάζουμε ένα από τα πιο πολύνεκρα τρομοκρατικά χτυπήματα που έχουν γίνει στη χώρα μας.

Το Πρόσωπο της Εβδομάδας το επιλέγει για εμάς σήμερα, ο Νίκος Κατσαβός. Νικητής της κλήρωσης του κουίζ μας, το οποίο, όπως είδατε, έχει αλλάξει ελαφρώς μορφή. Συγχαρητήρια Νίκο!

Δεν μου είναι, πάντως, ακόμα σαφές πόσο εύκολες ή δύσκολες είναι οι ερωτήσεις που βάζουμε, οπότε, μέχρι να επιτύχουμε μία ισορροπία, παρακαλώ για την υπομονή σας, και εσάς που τις θεωρείτε επιπέδου “νουμπά”, πρωτάρη δηλαδή (εκ του αγγλικού noob) – για να μαθαίνουμε και καμία λέξη που αγαπά πολύ η Gen A, και εσάς που τις θεωρείτε πιο δύσκολες από το κανονικό.

Καλή ανάγνωση!

Γιάννης Θ. Διαμαντής

H πυρηνική καταστροφή του Τσερνόμπιλ

H πυρηνική καταστροφή του Τσερνόμπιλ

Σαράντα χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από το πυρηνικό δυστύχημα στο Τσερνόμπιλ της σοβιετικής Ουκρανίας, στις 26 Απριλίου 1986.

 

To πυρηνικό εργοστάσιο που πήρε το όνομά του από την γειτονική πόλη ξεκίνησε τη λειτουργία του το 1977 και έμελλε να γίνει το επίκεντρο του μεγαλύτερου πυρηνικού δυστυχήματος στην ιστορία της ανθρωπότητας.

Κατά τη διάρκεια δοκιμής και προγραμματισμένων ελέγχων, λόγω μιας σειράς λαθών ο αντιδραστήρας νούμερο 4 εξερράγη απελευθερώνοντας μεγάλη ποσότητα ραδιενέργειας.

Το «ραδιενεργό σύννεφο» εξαπλώθηκε γρήγορα και οι χώρες της ευρύτερης περιοχής, αλλά και της υπόλοιπης Ευρώπης, βρέθηκαν υπό την απειλή μεγάλης περιβαλλοντικής και υγειονομικής καταστροφής.

Σύμφωνα με μετέπειτα έρευνες εκλύθηκε στην ατμόσφαιρα τριπλάσια ποσότητα ραδιενέργειας από ό,τι είχε εκτιμηθεί. Εξαρχής το πρόβλημα έγινε αντιληπτό πρώτα από επιστήμονες της Σουηδίας ενώ έντονη κριτική ασκήθηκε στις σοβιετικές αρχές για ανεπαρκέστατη αντιμετώπιση της κατάστασης αλλά και για προσπάθεια συγκάλυψης.

Αυξημένη ραδιενέργεια εντοπίστηκε και στην Ελλάδα με αποτέλεσμα να ληφθούν μέτρα ελέγχου και ασφάλειας καθώς και προειδοποιήσεις σχετικά με τη μόλυνση γάλακτος και λαχανικών. Ο πανικός δεν αποφεύχθηκε με πλήθος κόσμου να αδειάζει τα ράφια των σούπερ μάρκετ.

Επιτόπου την ημέρα της έκρηξης βρήκαν τον θάνατο δύο εργάτες. Εικοσιοκτώ πυροσβέστες πέθαναν από ραδιενέργεια και εγκαύματα λόγω υψηλής θερμότητας τους επόμενους 4 μήνες ενώ ως το 2004 διαπιστώθηκαν 19 ακόμα θάνατοι ανθρώπων που βρέθηκαν στο σημείο.

Η περιοχή γύρω από το εργοστάσιο παραμένει αποκλεισμένη σε έκταση περίπου 30 χιλιομέτρων, και είναι γνωστή ως Ζώνη Αποκλεισμού του Τσερνόμπιλ.

Υπολογίζεται ότι από το δυστύχημα επλήγησαν τουλάχιστον 9 εκατομμύρια άνθρωποι στην Ουκρανία, τη Ρωσία και τη Λευκορωσία ενώ ακόμα και σήμερα παραμένει απροσδιόριστη η επιβάρυνση της υγείας εκατομμυρίων ακόμα ανθρώπων.

ΔΙΑΒΑΣΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ

Κώστας Βάρναλης
1910 - 1974

Κώστας Βάρναλης   1910 - 1974

Ο Νικηφόρος Βρεττάκος, λίγες ώρες πριν ο Βάρναλης φύγει από τη ζωή, σχημάτισε το πορτρέτο του στην προγραμματισμένη για εκείνον τελετή της Ένωσης Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών στο θέατρο “Αλίκη”.

Μεταξύ άλλων ανέφερε:

«Ο Καζαντζάκης πορεύτηκε αναζητώντας μίαν υπερβατική πίστη , ενώ ο Σικελιανός βολεύτηκε μέσα στην από πάντα αναλλοίωτη ελληνική φύση , και πλήρης από το αίσθημα που του γεννούσε ή λατρεία του πρός τήν ἀρχαιότητα , ξεκίνησε το ωραίο αλλά ανέφικτο όνειρα της ανασύστασης των δελφικών αμφικτυονιών .

»“Ο Βάρναλης ακολούθησε τον πιο σκληρό δρόμο . Ένα δρόμο εδάφους”. Συντάχτηκε με τις νέες ιδέες, που υπόσχονταν έναν αταξικό καλύτερο κόσμο, παίρνοντας με την τέχνη του θέση μάχης απέναντι στο κοινωνικό κατεστημένο, το γιομάτο από αδικίες και αθλιότητες.

»Η στροφή του Βάρναλη που ήταν κι αὐτός θερμός αρχαιολάτρης αρχίζει να διαφαίνεται στο μακρόστενο ποίημά του  “Ο προσκυνητής » που γράφτηκε στη Γαλλία το 1919 και ολοκληρώνεται με το ποιητικό του βιβλίο :  “Τό φως που καίει” , που πρωτοβγήκε το 1922.

»Ο ομιλητής αναλύοντας τὸ ἔργο του Βάρναλη στάθηκε κυρίως σε τρία έργα του: “Το φως που καίει”, “Σκλάβοι πολιορκημένοι” και “Αληθινή απολογία τοῦ Σωκράτη” , όπου όπως είπε, πολλά σημεία της αποτελούν και απολογία του Βάρναλη πρός τούς κατηγόρους του.

»Τα κύρια ποιητικά του έργα, είπε, “Tο φως που καίει” και “Σκλάβοι πολιορκημένοι”, συναπαρτίζονται από τρία ξεχωριστά επίπεδα.

»Τον σαρκασμό τοῦ ποιητῆ προς το κοινωνικό κατεστημένο, την αγανάκτησή του για το χαλασμένο ἐκεῖνο μέρος τοῦ λαοῦ που στηρίζει αυτό το κατεστημένο και που αποτελεί κι αυτό μίαν αθλιότητα και ἀπό τήν ἔκφραση του ατομικού του δράματος, τοῦ δράματος που του δημιούργησε ή απομόνωσή του μέσα στο κατεστημένο .

»Η επικούρεια αμεριμνησία του Βάρναλη , εἶπε ὁ ομιλητής , υπήρξε επιφανειακή. Κάτω απ ‘ αυτή έκρυβε μεγάλη αναταραχή μες ἀπ ‘ αὐτό τό δραματικό του βάθος ανάβλυσαν τα λυρικά του ποιήματα ή “μάνα του Χριστού”, οι “πόνοι της Παναγίας” κ.ά».

ΤΟ ΒΗΜΑ κάποιας Κυριακής

Την Κυριακή, 22 Απριλίου 1923, το «ΕΛΕΥΘΕΡΟΝ ΒΗΜΑ» καλύπτει την επιστροφή των τελευταίων από τους χιλιάδες αιχμάλωτους έλληνες αξιωματικούς και στρατιώτες της Μικράς Ασίας, βάσει σχετικής συμφωνίας και δέσμευσης μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας περί ανταλλαγής αιχμαλώτων. Έχουν περάσει περίπου οκτώ μήνες από την Καταστροφή.

«Το μαύρο καράβι έφερε χθες τα τελευταία εκείνα τραγικά θύματα του Ελληνικού δράματος, που επαίχθη κάτω εις την μαρτυρικήν και αιματοβαμμένην Ιωνίαν.

»Εκατόν εβδομήκοντα τέσσαρες Έλληνες αξιωματικοί, ενενήκοντα εξ οπλίται και εκατόν τριάκοντα εξ πολιτικοί όμηροι μετεφέρθησαν χθες διά της “Εσπερίας” εις την νησίδα του Αγ. Γεωργίου.

»Ανθρώπιναι σκιαί, σκελετώδεις υπάρξεις, ράκη – κουρέλια (…). Πολλοί εξ αυτών φέρουν αντί υποδημάτων, γουρνοτσάρουχα ή παντούφλες. (…)

-Μας ετοποθέτησαν εις δύο φάλαγγας, κατά γραμμήν, και αφού μας έγδυσαν και μας εξευτέλισαν, μας διήρεσαν εις διαφόρους ομάδας. Μία ομάς εξ 800 στρατιωτών και αξιωματικών απεστάλη εις Προύσσαν, ίνα αποδεκατίσθη, ενώ εξήρχετο εκ Μουδανίων, υπό πολυβόλων και εκ των όπισθεν».

Την Κυριακή, 22 Απριλίου 1923, το «ΕΛΕΥΘΕΡΟΝ ΒΗΜΑ» καλύπτει την επιστροφή των τελευταίων από τους χιλιάδες αιχμάλωτους έλληνες αξιωματικούς και στρατιώτες της Μικράς Ασίας, βάσει σχετικής συμφωνίας και δέσμευσης μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας περί ανταλλαγής αιχμαλώτων. Έχουν περάσει περίπου οκτώ μήνες από την Καταστροφή. 
«Το μαύρο καράβι έφερε χθες τα τελευταία εκείνα τραγικά θύματα του Ελληνικού δράματος, που επαίχθη κάτω εις την μαρτυρικήν και αιματοβαμμένην Ιωνίαν. 
»Εκατόν εβδομήκοντα τέσσαρες Έλληνες αξιωματικοί, ενενήκοντα εξ οπλίται και εκατόν τριάκοντα εξ πολιτικοί όμηροι μετεφέρθησαν χθες διά της “Εσπερίας” εις την νησίδα του Αγ. Γεωργίου. 
»Ανθρώπιναι σκιαί, σκελετώδεις υπάρξεις, ράκη – κουρέλια (…). Πολλοί εξ αυτών φέρουν αντί υποδημάτων, γουρνοτσάρουχα ή παντούφλες. (…)
-Μας ετοποθέτησαν εις δύο φάλαγγας, κατά γραμμήν, και αφού μας έγδυσαν και μας εξευτέλισαν, μας διήρεσαν εις διαφόρους ομάδας. Μία ομάς εξ 800 στρατιωτών και αξιωματικών απεστάλη εις Προύσσαν, ίνα αποδεκατίσθη, ενώ εξήρχετο εκ Μουδανίων, υπό πολυβόλων και εκ των όπισθεν».
Η ΕΠΟΜΕΝΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ
  • 21η Aπριλίου: Το 1967, με πρωτοβουλία των συνταγματαρχών Γεώργιου Παπαδόπουλου και Νικόλαου Μακαρέζου και του ταξίαρχου Στυλιανού Παττακού, εκδηλώνεται στην Ελλάδα στρατιωτικό πραξικόπημα και εγκαθιδρύεται δικτατορία.
  • 22 Aπριλίου: Το 1724 γεννιέται ο γερμανός φιλόσοφος Ιμάνουελ Καντ και το 1937 ο αμερικανός ηθοποιός Τζακ Νίκολσον.
  • 23 Απριλίου: Το 1616 πεθαίνει ο άγγλος θεατρικός συγγραφέας, Ουίλιαμ Σαίξπηρ, το 1827 ο ήρωας της Ελληνικής Επανάστασης του 1821, Γεώργιος Καραϊσκάκης, και το 1998 ο πολιτικός Κωνσταντίνος Καραμανλής.
ΦΩΤΟΑΡΧΕΙΟ

Καθόλου ένοχη απόλαυση

Καθόλου ένοχη απόλαυση

«Παίζουμε ένα σετ και μετά διάλειμμα για τσιγαράκι;». Τι ποιο σύνηθες να συμβεί…
Αυτό που σήμερα μοιάζει εξωφρενικό, πρν κάποιες δεκαετίες έμοιαζε απολύτως κανονικό.

Είμαστε στον Απρίλιο 1983, η άνοιξη έχει κάνει την εμφάνισή της και ευνοεί τα υπαίθρια σπορ. Χρυσή, λοιπόν, ευκαιρία για μία εταιρεία τσιγάρων να διαφημιστεί μέσα από ένα δυναμικό άθλημα, και να τονίσει ότι αθλητισμός και κάπνισμα μπορούν κάλλιστα να αλληλοσυμπληρώνονται.

«Από απόλαυση σε απόλαυση υπάρχει διαφορά. Φτιαγμένο από αγνά, επιλεγμένα, ελαφρά καπνά, με επαναστατικό φίλτρο υψηλής προστασίας, το […] προσφέρει: απόλαυση γεύσης και μαζί τη δυνατότητα απόλαυσης ενός δραστήριου και κινητικού τρόπου ζωής».

Μπορείς να συμπληρώσεις το κενό στο παρακάτω απόσπασμα του «Βήματος»

«1996: Έτος Δημήτρη ..... .Εκατό χρόνια από τη γέννηση και τριάντα από τον θάνατό του, παραμένει ένας από τους μεγαλύτερους αρχιμουσικούς του αιώνα μας».

Στείλε μας τη σωστή απάντηση στο history@tovima.gr και μπες στην κλήρωση για να επιλέξεις εσύ το Πρόσωπο του ΒΗΜΑ History Newsletter για την επόμενη εβδομάδα. Στείλε στο ίδιο mail και το όνομα που προτείνεις.

Η σωστή απάντηση στο προηγούμενο quiz είναι: «...στον Πρόεδρο της Γαλλικής Δημοκρατίας...Φρανσουά Μιτεράν». Φύλλο αποσπάσματος: «ΤΟ ΒΗΜΑ», 17.4.1985. Ευχαριστούμε πολύ για τις απαντήσεις!

Τι μου θύμισες τώρα...

Έχεις κάποια ιστορία ή φωτογραφία που θα ήθελες να μοιραστείς μαζί μας; Στείλε μας τις αναμνήσεις σου μαζί με το ονοματεπώνυμό σου, και σύντομα θα τις δεις να δημοσιεύονται στο newsletter.

Πάσχα Ελλήνων Πάσχα

Εύα Κούκου: «Η αλήθεια είναι πως όταν ήμουν παιδί το Πάσχα, πάντα πηγαίναμε οικογενειακώς στο σπίτι του παππού και της γιαγιάς στο χωριό, Νικήσιανη του Παγγαίου. Μαζευόταν όλο το σόι και ψήναμε κρέατα με μουσική ως αργά! Τότε δεν τα εκτιμούσα αλλά τώρα μετά από τόσες απώλειες, σκέφτομαι πόσο όμορφα ήταν...».

Παύλος Ζερβάκος: «Μεγαλωμένοι στη δεκαετία του ’70 – ’80, πριν ακόμα εμφανιστούν τα σωτήρια “μηχανάκια” για τη σούβλα, και εγώ και τα ξαδέρφια μου είχαμε την ύψιστη “τιμή” να ξεκουράζουμε τους μεγάλους στο γύρισμα του αρνιού. Ένα Πάσχα αποφασίσαμε να κάνουμε την επανάστασή μας. Την κοπανήσαμε από το σπίτι και εμφανιστήκαμε όταν καταλάβαμε ότι το ψήσιμο είχε τελειώσει… Οι γονείς και οι παππούδες δεν γελούσαν καθόλου. Κοντέψαμε να τη βγάλουμε με αυγά και σάλατα».

Ευχαριστούμε πολύ Εύα και Παύλο! Προς επίρρωση των όσων αναφέρθηκαν, ακολουθεί φωτογραφία από το Ιστορικό Αρχείο “ΤΟ ΒΗΜΑ” | “ΤΑ ΝΕΑ”.

Οι νεαροί γυρνάνε, οι μεγαλύτεροι επιβλέπουν. Όπως παρατηρούμε, έχει προβλεφθεί μέχρι και “πάγκος” για την αναπληρωματική παίκτρια της παρέας, που θα χρειαστεί να ξεκουράσει κάποιο από τα μεγαλύτερα παιδιά.

Ο πρώτος, πάντως, καθιστός νεαρός είναι σαφώς ο πιο έμπειρος και ανώτερος στην ιεραρχία των “γυριστών”. Ακριβώς εντός του πνεύματος της διαφήμισης που είδαμε παραπάνω και απολαμβάνοντας έξτρα προνόμια, συνδυάζει την “άθληση” με την “απόλαυση”.

***
Ερώτηση για το επόμενο:
Ελεύθερο θέμα

ΣΤΕΙΛΕ ΕΔΩ
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΗ ΙΣΤΟΡΙΑ
Η «άνοιξη» της Λισαβόνας που ανέτρεψε τη δικτατορία

Η «άνοιξη» της Λισαβόνας που ανέτρεψε τη δικτατορία

Στέφανος Ληναίος: «Ηθοποιός δεν είναι μόνο φως αλλά και παιδεία»

Στέφανος Ληναίος: «Ηθοποιός δεν είναι μόνο φως αλλά και παιδεία»

21η Απριλίου 1967: Οι πρώτες ώρες της Χούντας

21η Απριλίου 1967: Οι πρώτες ώρες της Χούντας

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ NEWSLETTERS ΑΠΟ ΤΟ ΒΗΜΑ
  • 5 το πρωί: Οι πέντε ειδήσεις που πρέπει να ξέρεις για να ξεκινήσεις τη μέρα σου καθημερινά στο inbox σου, απλά και κατανοητά.
  • ΒΗΜΑτοδότης: Πλούσιο πολιτικό παρασκήνιο και παραλειπόμενα από την ιστορική στήλη του Βήματος.

       

 

Cookies