Oι mille plateaux πολιτικές, η ενδεχομενικότητα και ο ΣΥΡΙΖΑ

Στη χριστιανική φιλολογία θεωρείται ως η μεγαλύτερη επιτυχία του διαβόλου το ότι έχει πείσει τους ανθρώπους πως τάχα δεν υπάρχει, με επακόλουθο να κάνει έτσι πιο αποτελεσματικά το έργο του.

Oι mille plateaux πολιτικές, η ενδεχομενικότητα και ο ΣΥΡΙΖΑ | tovima.gr

Στη χριστιανική φιλολογία θεωρείται ως η μεγαλύτερη επιτυχία του διαβόλου το ότι έχει πείσει τους ανθρώπους πως τάχα δεν υπάρχει, με επακόλουθο να κάνει έτσι πιο αποτελεσματικά το έργο του.

Χωρίς φυσικά να κρατάμε από την παραπάνω διατύπωση το περιεχόμενο αλλά μόνο το σχήμα της, θα λέγαμε ότι η μεγαλύτερη επιτυχία του κυβερνώντος κόμματος είναι ότι έχει δώσει την εντύπωση ενός τυχάρπαστου κόμματος, το οποίο ακολουθεί μια μπερδεμένη και δίχως σχέδιο πολιτική, γεγονός ωστόσο που αποτελεί μέρος της δύναμής του.

Πού οφείλεται η παρεξήγηση και άρα η παραπλάνηση; Οφείλεται στο ότι λίγοι προσέχουν τον επιθετικό προσδιορισμό ριζοσπαστική στον όρο αριστερά του λογότυπου του ΣΥΡΙΖΑ και ακόμη λιγότεροι μπορούν να τον εξηγήσουν.

Πρόκειται για μια αριστερά, η οποία είναι τόσο αντικαπιταλιστική όσο όμως και αντιπαραδοσιακή – αντισυστημική, μακριά δηλ. απ’ ό, τι μάθαμε συνήθως να θεωρούμε κομμουνιστικό. Πρόκειται για την απόπειρα ενός κομμουνιστικού σχεδιασμού σε περιβάλλον, πλέον, παγκοσμιοποίησης, για μια γραμμή σκέψης η οποία έχει την αφετηρία της στο έργο του (ύστερου) Αλτουσέρ και του Λακάν, διαμεσολαβείται επίσης από το έργο των Ερνέστο Λακλάου, Αλαίν Μπαντιού, Σλαβόι Ζίζεκ, και κατατίθεται, ίσως με πιο συγκεκριμένο τρόπο, στη «νομαδική σκέψη» του Mille Plateaux (Χίλια πεδία) των Ζιλ Ντελέζ και Φέλιξ Γκουαταρί (ο δεύτερος τόμος του έργου ο περίφημος Αντι – Οιδίπους) και του Difference et repetition (Επανάληψη και Διαφορά) του Ντελέζ επίσης – ενυπάρχει, ακόμη, στο έργο πολλών άλλων στοχαστών, όπως οι Τζ. Αγκάμπεν, Ε. Μπαλιμπάρ και Ζ. Ρανσιέρ, αλλά και στις αντιλήψεις για την εξουσία (τη βιοπολιτική και τη μικροφυσική της) του Μισέλ Φουκώ. Κυρίαρχος όρος εδώ ο όρος ενδεχομενικότητα (ενάντια σε κάθε αναγκαιότητα).

Δεν είναι η αριστερά όπως την ξέρουμε, υποταγμένη στην αναπόδραστη ιστορική αναγκαιότητα, στους νόμους της «θεωρίας των σταδίων», στους «δαρβινικούς» μηχανισμούς μετάβασης από τον έναν τρόπο παραγωγής στον άλλον, αλλά μια άλλη αριστερά, αντισυστημική, όπως είπαμε, και αντιπαραδοσιακή, στην οποία το πολιτικό υποκείμενο δεν ακολουθεί απλώς τα γεγονότα μιας προαποφασισμένης – ή ήδη τετελεσμένης – ιστορικής εξέλιξης αλλά τα συνδιαμορφώνει, εφόσον η ενδεχομενικότητα εμπεριέχει, δυνάμει, όλες τις πιθανές εκβάσεις.

Εδώ περίπου βρίσκει τη θέση της και η (δημιουργική;) ασάφεια της πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ. Πρόκειται για μια αντίληψη η οποία αξιοποιεί τα κενά που άφησε η άτεγκτη, νομοτελειακή και εσχατολογική (άρα ιδεολογική, θα πρόσθετε ο Αλτουσέρ) λογική του Μαρξισμού – Λενινισμού, επανεκτιμώντας τη «στιγμή», το «συμβάν», το «απρόοπτο». Πρόκειται για μια πολιτική χωρίς σχέδιο, της οποίας η δύναμη απέναντι στον αντίπαλο βρίσκεται ακριβώς στο ότι δεν έχει σχέδιο και/άρα στη «νομαδική» τακτική ενός ασύμμετρου πολέμου εναντίον του.

Εάν σ’ αυτό προσθέσουμε και το ότι ο ΣΥΡΙΖΑ, ως μη μπολσεβίκικο κόμμα, δεν υιοθετεί ένα ρόλο πρωτοπορίας, ρόλο καθοδηγητικό των επαναστατικά ανώριμων, υποτίθεται, μαζών, αλλά αντίθετα, φροντίζει να συμβιβάζεται με τα αιτήματα της κοινωνίας, καταλαβαίνει κανείς γιατί καθίσταται αδιόρατη και δύσκολο να διαγνωσθεί η ταυτότητά του όσο και ο τρόπος δραστηριοποίησής του, γεγονός με απροσδιόριστες πολιτικές και ιστορικές συνέπειες, σήμερα, για τους Έλληνες ψηφοφόρους. Είναι αυτό που, το 2012, ο Γ. Μηλιός αποκαλούσε η «αόρατη παρουσία της ενδεχομενικότητας»…

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk