HRW: Βίαιες πρακτικές της ΕΛ.ΑΣ. κατά ατόμων που ζουν στο περιθώριο

Καταχρηστικές πρακτικές της Αστυνομίας κατά ανθρώπων που ζουν στο περιθώριο διαπιστώνει στην έκθεσή του το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (HRW). Στο στόχαστρο μπαίνουν κυρίως άστεγοι, χρήστες ναρκωτικών και εκδιδόμενα άτομα.

«Για να μην πάω να κλέψω, θα πάω να φάω στο συσσίτιο (σ.σ. στην Ομόνοια)», λέει ο 47χρονος Γιάννης που είναι άστεγος και χρήστης ναρκωτικών. «Ε, την ώρα που θα πάω να φάω στο συσσίτιο και με δούνε, θα με πάρουν για εξακρίβωση… Δείχνεις την ταυτότητά σου και παρόλα αυτά σε τραβάνε στο τμήμα. Και μετά, μεταγωγή σε άλλο τμήμα μακριά από το κέντρο, ξανά για εξακρίβωση. Με έχουν πάει εμένα μέσα κατά συρροή 5-6 φορές για εξακρίβωση με την ταυτότητα πάνω μου».

Η μαρτυρία του Γιάννη είναι μία από τις πολλές στην οποία βασίζει το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (HRW) την έκθεσή του για τις «Καταχρηστικές πρακτικές της αστυνομίας κατά των περιθωριοποιημένων ατόμων» στην Ελλάδα η οποία δόθηκε την Τετάρτη στη δημοσιότητα.

«Η αστυνομία προβαίνει συχνά σε παρενόχληση και καταχρηστικές ενέργειες κατά των αστέγων, των χρηστών ναρκωτικών και των εκδιδόμενων ατόμων», διαπιστώνει η έκθεση. Μια από τις σοβαρότερες επιπτώσεις είναι ότι «οι έλεγχοι της αστυνομίας και η αυθαίρετη κράτηση των ατόμων αυτών παρεμποδίζουν την πρόσβασή τους στις υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης και υποστήριξης» καθώς οι προσαγωγές για εξακρίβωση γίνονται συχνότατα την ώρα που πηγαίνει ο άστεγος, ο ναρκομανής ή η εκδιδόμενη στο συσσίτιο, στο ραντεβού με τον γιατρό, στο κέντρο μεθαδόνης ή σε άλλες υπηρεσίες απαραίτητες για την δική του και τη δημόσια υγεία.

«Καθαρίστε» την Πατησίων

Ο Βασίλης Ντούμας, από το Σωματείο Ειδικών Φρουρών, είπε στο HRW ότι οι εντολές που δέχονται οι αστυνομικοί έχουν συχνά ως κριτήριο πολιτικές και όχι αστυνομικές ανάγκες: «Ας πούμε, αν πρόκειται να περάσει κάποιος ξένος υπουργός από την Πατησίων, οι εντολές είναι να “καθαρίσουμε” την Πατησίων. Να την “καθαρίσουμε”, επί λέξει, για να είναι όμορφη και πολιτισμένη για να περάσει ένας άνθρωπος».

Η έκθεση βασίστηκε στο διάστημα Μάιος – Σεπτέμβριος 2014, όταν ίσχυε η αστυνομική επιχείρηση «Θησέας» για την καταπολέμηση της εγκληματικότητας, η οποία τον περασμένο μήνα αντικαταστάθηκε από το Ειδικό Επιχειρησιακό Σχέδιο Αστυνόμευσης για τον Δήμο της Αθήνας που εφαρμόζει η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ. Το σχέδιο αυτό όμως δεν αντιμετωπίζει συγκεκριμένα τις εν λόγω πρακτικές. Το μόνο που έχει αλλάξει είναι ότι σταμάτησαν οι μεταγωγές των ατόμων αυτών από αστυνομικά τμήματα του κέντρου σε απομακρυσμένα (απλώς και μόνο για να «εξαφανιστούν» τα άτομα αυτά από το κέντρο για λίγες ώρες). «Από το κέντρο της Αθήνας μεταφέρονταν στην Αμυγδαλέζα, στο Ελληνικό, στους Θρακομακεδόνες, στην Ελευσίνα, ακόμη και στο Κιάτο ή στην Κόρινθο», είπε η συντάκτρια της έκθεσης Εύα Κοσέ κατά την παρουσίαση των συμπερασμάτων την Τετάρτη. Συνεχίζονται όμως οι συχνοί αστυνομικοί έλεγχοι, η παρενόχληση και οι προσαγωγές σε κεντρικά αστυνομικά τμήματα για εξακρίβωση στοιχείων.

Μηδενικό αποτέλεσμα

Από τα μέσα Ιουλίου ως τον Δεκέμβριο του 2014, η αστυνομία προέβη σε 42.454 προσαγωγές στα πλαίσια της επιχείρησης «Θησέας». Απ’ όλους αυτούς συνελήφθησαν 6 για επαιτεία, 365 για αδικήματα σχετικά με την πορνεία και 194 για παραβάσεις του νόμου περί ναρκωτικών. «Το γεγονός ότι ποσοστό μικρότερο του 1,5% των προσαγωγών οδήγησαν σε επίσημη σύλληψη εγείρει ανησυχίες ότι τα άτομα αυτά στοχοποιούνται λόγω της εμφάνισής τους και όχι για κάποια πράξη, το οποίο συνιστά διάκριση και αντιβαίνει το διεθνές δίκαιο», πρόσθεσε η κυρία Κοσσέ. «Η κράτησή τους επί ώρες σε αστυνομικά τμήματα συνιστά αδικαιολόγητη στέρηση της ελευθερίας τους».

Πολλοί αστυνομικοί απασχολούνται για να διεξάγουν ελέγχους στον δρόμο, να προσάγουν άτομα στα τμήματα και να εξακριβώνουν την ταυτότητά τους. Τα αμελητέο ποσοστό συλλήψεων δείχνει ότι η πρακτική αυτή «συνιστά σπατάλη των λιγοστών πόρων της Ελλάδας και δεν έχει κανένα νόημα».

Όχι ξενώνες για ναρκομανείς

Η οικονομική κρίση έχει αυξήσει τον αριθμό των αστέγων. Σύμφωνα με το Κέντρο Θεραπείας Εξαρτημένων Ατόμων (ΚΕΘΕΑ), άνω του 40% των χρηστών ναρκωτικών είναι άστεγοι σήμερα ενώ το 2010 το ποσοστό αυτό ήταν 24,5%. Το παράδοξο όμως είναι ότι όσοι κάνουν χρήση ναρκωτικών αποκλείονται από τους κρατικούς και δημοτικούς ξενώνες αστέγων ενώ δεν τους προσφέρεται καμία εναλλακτική επιλογή. Η απαγόρευση αυτή «έχει οξύνει το πρόβλημα και έχει αποδειχθεί αντιπαραγωγική», διαπιστώνει η έκθεση.

Η σημερινή συγκυρία είναι ιδιαιτέρως κρίσιμη διότι η νέα κυβέρνηση έχει δηλώσει την επιθυμία να αλλάξουν αυτές οι αστυνομικές πρακτικές. «Οι δηλώσεις όμως από μόνες τους δεν εξασφαλίζουν την αλλαγή», είπε η Βερόνικα Σέντε Γκόλντστον από το HRW η οποία προτείνει στην κυβέρνηση τα εξής: «Πρώτον, να περιοριστούν οι ευρείες εξουσίες της αστυνομίας για εξακρίβωση στοιχείων. Πρέπει να υπάρχει εξατομικευμένη υπόνοια για διάπραξη αδικήματος. Να συμμορφωθεί η ελληνική νομοθεσία με τη διεθνή που απαγορεύει την στοχοποίηση ατόμων με βάση εξωτερικά χαρακτηριστικά. Δεύτερον, να υιοθετηθούν σαφείς κατευθυντήριες γραμμές για τους ελέγχους εξακρίβωσης στοιχείων. Να οριστεί δηλαδή με σαφήνεια για ποιους ακριβώς λόγους μπορεί ένας αστυνομικός να σταματήσει κάποιον στον δρόμο για εξακρίβωση στοιχείων, να του κάνει σωματικό έλεγχο ή προσαγωγή στο τμήμα. Τρίτον, να εξασφαλιστεί ότι μια ανεξάρτητη αρχή θα διερευνά τις καταγγελίες για αστυνομική αυθαιρεσία και ότι θα λογοδοτούν οι υπεύθυνοι. Τέταρτον, να υπάρξει μια συνολική προσέγγιση συντονισμένη ανάμεσα στα υπουργεία Προστασίας του Πολίτη, Υγείας, Δικαιοσύνης, Εργασίας κλπ».

Διαβάστε εδώ ολόκληρη την έκθεση
ekthesi.pdf

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Κοινωνία
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk