Τον Μάρτιο του 2023 ο Πάπας Φραγκίσκος εμφανίστηκε να κάνει τη βόλτα του στην πλατεία του Αγίου Πέτρου στο Βατικανό φορώντας ένα μοντέρνο, ογκώδες λευκό μπουφάν τύπου «πάφερ». Η δροσερή ατμόσφαιρα θα μπορούσε να δικαιολογήσει αυτή την ασυνήθιστη στυλιστική επιλογή του, εάν βέβαια η εικόνα δεν ήταν ψεύτικη.

Το προϊόν της Τεχνητής Νοημοσύνης προκάλεσε σε πολλούς περισσότερο γέλιο παρά ανησυχία. Αλλες όμως αντίστοιχες περιπτώσεις μόνο αστείες δεν μπορούν να χαρακτηριστούν, όπως εκείνη της γυναίκας από τη Γαλλία η οποία εξαπατήθηκε και έχασε μεγάλο χρηματικό ποσό πιστεύοντας ότι επικοινωνούσε με γνωστό ηθοποιό του Χόλιγουντ.

Πρόσφατα, το εργαλείο Τεχνητής Νοημοσύνης Grok προκάλεσε ανησυχία καθώς κατηγορείται ότι χρησιμοποιήθηκε για την παραγωγή επιβλαβούς περιεχομένου το οποίο αφορούσε τόσο ενήλικα όσο και ανήλικα άτομα.

8 εκατομμύρια

ψευδή αρχεία εκτιμάται ότι κυκλοφόρησαν στο Διαδίκτυο το 2025

Τη δική τους απάντηση σε αυτό το ολοένα και εντεινόμενο πρόβλημα της διάδοσης ψευδούς περιεχομένου δίνουν ερευνητές από το Ελβετικό Ομοσπονδιακό Τεχνολογικό Ινστιτούτο Ζυρίχης (ETH).

Η μελέτη τους, που δημοσιεύτηκε στο έγκριτο περιοδικό «Nature Electronics», παρουσιάζει μια καινοτόμο τεχνολογία μικροτσίπ, η οποία καθιστά πρακτικά αδύνατη την αλλοίωση δεδομένων χωρίς να εντοπίζονται τα ίχνη της παρέμβασης.

Ψηφιακό «δακτυλικό αποτύπωμα»

Η τεχνολογία ξεκίνησε πριν από αρκετά χρόνια στο Εργαστήριο Eμβιομηχανικής του ETH, όταν η ομάδα εργαζόταν πάνω σε αισθητήρες υψηλής ευαισθησίας για την καταγραφή ηλεκτρικών σημάτων από ζωντανά κύτταρα. Η βασική ιδέα είχε ως εξής: κάθε εικόνα, βίντεο ή ηχητικό ντοκουμέντο θα έπρεπε να φέρει ένα ψηφιακό ίχνος, το οποίο θα μαρτυρούσε ότι το περιεχόμενο είναι γνήσιο. Επιπλέον, το ψηφιακό αποτύπωμα θα έπρεπε να είναι εξαιρετικά δύσκολο να αφαιρεθεί από το αρχείο ή να τροποποιηθεί. Για να υλοποιήσουν αυτή την ιδέα, οι επιστήμονες εστίασαν στην πηγή, δηλαδή στις συσκευές που παράγουν τον κάθε τύπο αρχείου.

500.000

ψευδή αρχεία εκτιμάται ότι υπήρχαν στο Διαδίκτυο το 2023

Κάθε κάμερα ή μικρόφωνο περιλαμβάνει έναν αισθητήρα ο οποίος συλλέγει το φως ή τον ήχο και τα μετατρέπει σε ψηφιακή πληροφορία ώστε να προκύψει τελικά μια εικόνα ή ένα αρχείο ήχου. Η ομάδα θέλησε να ενσωματώσει σε αυτούς τους αισθητήρες μια επιπλέον λειτουργία: τη δυνατότητα να παράγουν ένα μοναδικό κρυπτογραφημένο μήνυμα για το κάθε αρχείο και να το ενσωματώνουν σε αυτό τη στιγμή της καταγραφής του. Δημιουργήθηκε έτσι το πρωτότυπο μιας νέας γενιάς προηγμένων αισθητήρων.

Δύσκολα παραβιάσιμη πληροφορία

Η κρυπτογραφημένη ψηφιακή υπογραφή, η οποία συνδέεται άρρηκτα με τα δεδομένα, αποδεικνύει ότι «αυτό το αρχείο δημιουργήθηκε από τον συγκεκριμένο αισθητήρα τη δεδομένη χρονική στιγμή και δεν έχει αλλοιωθεί». Οποιαδήποτε αλλαγή στην εικόνα ή στον ήχο μετά τη δημιουργία της «υπογραφής» θα είναι άμεσα ανιχνεύσιμη. Εάν το αρχείο ελεγχθεί μέσω του αισθητήρα ή του κατάλληλου λογισμικού επαλήθευσης, τυχόν παραποιήσεις θα γίνουν αμέσως εμφανείς, καθώς η «υπογραφή» δεν θα ταιριάζει πλέον με τα δεδομένα.

Το σύστημα θα δείξει ότι η εικόνα, το βίντεο ή ο ήχος έχουν αλλοιωθεί – κοινώς η επαλήθευση θα αποτύχει. Σημαντικό να αναφερθεί ότι η αρχική «υπογραφή» είναι αδύνατο να τροποποιηθεί χωρίς τη φυσική παρέμβαση στον αισθητήρα της συσκευής από την οποία προήλθε το αρχείο, γεγονός που καθιστά πρακτικά αδύνατη την παραποίησή της.

11 μελέτες

με περισσότερους από 2.500 ασθενείς συμπεριλήφθηκαν στη μετα-ανάλυση για τη διάγνωση του μελανώματος.

Οι ερευνητές προχωρούν ήδη στην εμπορική ανάπτυξη της τεχνολογίας με στόχο να μειώσουν το κόστος και να την καταστήσουν προσιτή προς τους κατασκευαστές συσκευών καταγραφής. Η καινοτομία αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την καταπολέμηση της διάδοσης ψευδών ειδήσεων, προσφέροντας μεταξύ άλλων ένα αξιόπιστο μέσο το οποίο θα επαναφέρει την εμπιστοσύνη των πολιτών στα ψηφιακά μέσα.