Οι χρήστες του Instagram δεν θα μπορούν πλέον να στέλνουν εξαιρετικά ιδιωτικά άμεσα μηνύματα, καθώς η λειτουργία είναι απενεργοποιημένη παγκοσμίως. Η κατάργηση της κρυπτογράφησης από άκρο σε άκρο (E2EE) στα μηνύματα ισοδυναμεί με μια σημαντική στροφή 180 μοιρών από τη μητρική εταιρεία Meta, η οποία προηγουμένως υποστήριζε την τεχνολογία ως το χρυσό πρότυπο για το απόρρητο των χρηστών.
Το E2EE είναι η πιο ασφαλής μορφή ηλεκτρονικής ανταλλαγής μηνυμάτων, αλλά εδώ και καιρό αντιτίθεται σε ακτιβιστές που λένε ότι επιτρέπει τη διάδοση ακραίου περιεχομένου στο διαδίκτυο χωρίς να μπορούν να παρέμβουν οι Αρχές. Αυτό σημαίνει ότι η απόφαση της Meta έχει χαιρετιστεί από ομάδες, συμπεριλαμβανομένων φιλανθρωπικών οργανώσεων για παιδιά – αλλά έχει καταδικαστεί από υπερασπιστές της ιδιωτικής ζωής.
Απενεργοποιώντας το E2EE, το Instagram θα μπορεί πλέον να έχει πρόσβαση σε όλο το περιεχόμενο των άμεσων μηνυμάτων, συμπεριλαμβανομένων εικόνων, βίντεο και φωνητικών σημειώσεων.
Το χρονικό της απόφασης για τις αλλαγές στο Instagram
Το 2019, ο Meta δεσμεύτηκε να εισαγάγει την τεχνολογία σε όλα τα μηνύματα στο Facebook και το Instagram, λέγοντας ότι «το μέλλον είναι ιδιωτικό». Παράλληλα, η εταιρεία ολοκλήρωσε την κυκλοφορία της στο Facebook Messenger το 2023 και αργότερα έκανε τη λειτουργία προαιρετική στο Instagram, με σχέδια να την καταστήσει προεπιλογή.
Ωστόσο, μετά από επτά χρόνια, η Meta αποφάσισε να μην προχωρήσει στην ευρύτερη ανάπτυξη στο Instagram, το οποίο πλέον θα προσφέρει μόνο τυπική κρυπτογράφηση.
Η τυπική κρυπτογράφηση σημαίνει ότι ένας πάροχος υπηρεσιών διαδικτύου μπορεί να έχει πρόσβαση σε ιδιωτικό υλικό, εάν χρειαστεί. Είναι το κοινό σύστημα στις περισσότερες μεγάλες διαδικτυακές υπηρεσίες, όπως το Gmail. Η απόφαση έγινε δεκτή με ικανοποίηση από ομάδες προστασίας παιδιών, συμπεριλαμβανομένης της NSPCC, η οποία έχει προειδοποιήσει εδώ και καιρό ότι η τεχνολογία θα μπορούσε να θέσει τα παιδιά σε κίνδυνο.
«Είμαστε πραγματικά ευχαριστημένοι», δήλωσε η Ράνι Γκοβέντερ από το φιλανθρωπικό ίδρυμα, προσθέτοντας ότι το E2EE «μπορεί να επιτρέψει στους δράστες να διαφύγουν της ανίχνευσης, επιτρέποντας την παρενόχληση και την κακοποίηση παιδιών να περνούν απαρατήρητες». Μάλιστα, οι ακτιβιστές για την προστασία της ιδιωτικής ζωής υποστηρίζουν, ότι η κίνηση αυτή αποτελεί ένα βήμα προς τα πίσω.
Η Μάγια Τόμας από το Big Brother Watch εξήγησε ότι είναι «απογοητευμένη» από την απόφαση και υπογράμμισε πως το E2EE ήταν «ένας από τους βασικούς τρόπους με τους οποίους τα παιδιά μπορούν να διατηρούν τα δεδομένα τους ασφαλή στο διαδίκτυο, επομένως ανησυχούμε ότι η Meta μπορεί να υποκύπτει στις κυβερνητικές πιέσεις».
Η «σιωπηλή» ενημέρωση του Instagram για τις αλλαγές
Από το 2019, η Meta υπερασπίζεται τα σχέδιά της εν μέσω κριτικής, ενώ παράλληλα προσπαθεί να ξεπεράσει τις τεχνικές δυσκολίες που συνεπάγεται η εφαρμογή της τεχνολογίας αυτής στο Facebook και στο Instagram. Η εταιρεία δεν ανακοίνωσε δημόσια την απόφασή της να εγκαταλείψει τα σχέδια για την κυκλοφορία του Instagram, αντ’ αυτού έκανε σιωπηλά ενημέρωση στους όρους και τις προϋποθέσεις της εφαρμογής τον Μάρτιο.
«Η κρυπτογραφημένη ανταλλαγή μηνυμάτων από άκρο σε άκρο στο Instagram δεν θα υποστηρίζεται πλέον μετά τις 8 Μαΐου 2026», αναφερόταν χαρακτηριστικά. «Εάν έχετε συνομιλίες που επηρεάζονται από αυτήν την αλλαγή, θα δείτε οδηγίες σχετικά με τον τρόπο λήψης οποιωνδήποτε πολυμέσων ή μηνυμάτων που επιθυμείτε να διατηρήσετε», σημειωνόταν στους νέους όρους.
Η Meta εξήγησε στους δημοσιογράφους, ότι η απόφαση ελήφθη, επειδή πολύ λίγοι χρήστες επέλεγαν να χρησιμοποιήσουν τη λειτουργία. Ωστόσο, οι σχολιαστές λένε ότι η αξιοποίηση των προαιρετικών λειτουργιών είναι συχνά χαμηλή, καθώς η απαίτηση από τους χρήστες να τις επιλέξουν δημιουργεί επιπλέον τριβές.
Ο ρόλος της τεχνητής νοημοσύνης στην απόφαση
Ορισμένοι αναλυτές, συμπεριλαμβανομένης της ειδικού σε θέματα κυβερνοασφάλειας, Βικτόρια Μπέινς, καθηγήτριας Πληροφορικής στο Gresham College, πιστεύουν ότι η απόφαση αντικατοπτρίζει μια μετατόπιση στη στάση της Meta απέναντι στην ιδιωτικότητα. «Οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης δημιουργούν έσοδα από τις επικοινωνίες μας — τις αναρτήσεις, τα likes και τα μηνύματά μας — ώστε να μπορούν να προβάλλουν στοχευμένη διαφήμιση», τόνισε.
Συμπλήρωσε δε, ότι «όλο και περισσότερο, εταιρείες όπως η Meta επικεντρώνονται στην εκπαίδευση μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης, για τα οποία τα δεδομένα ανταλλαγής μηνυμάτων μπορούν να είναι εξαιρετικά πολύτιμα. Νομίζω ότι η απόφαση είναι πιο περίπλοκη».
Το Instagram έχει δηλώσει προηγουμένως ότι τα άμεσα μηνύματα δεν χρησιμοποιούνται για την εκπαίδευση της τεχνητής νοημοσύνης. Η εταιρεία αρνήθηκε να σχολιάσει περαιτέρω την απόφασή της να αλλάξει την πολιτική της σχετικά με την προστασία της ιδιωτικής ζωής και ο επικεφαλής του Instagram, Άνταμ Μόσερι, αρνήθηκε να δώσει συνέντευξη.
Τον περασμένο μήνα, η Meta είπε στο προσωπικό ότι τα κλικ και η δραστηριότητά τους στις συσκευές εργασίας, θα αρχίσουν να συλλέγονται ως δεδομένα εκπαίδευσης για τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης της εταιρείας. Ακτιβιστές όπως το Big Brother Watch ισχυρίζονται, ότι η απόφαση του Meta θα μπορούσε να επηρεάσει την ευρύτερη βιομηχανία των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Σε ποιες εφαρμογές υπάρχει το E2EE και τι ισχύει;
Μέχρι πρόσφατα, η εξάπλωση της κρυπτογράφησης από άκρο σε άκρο (E2EE) αποτελούσε την ξεκάθαρη κατεύθυνση.
- Το E2EE είναι το προεπιλεγμένο σε Signal, WhatsApp, Facebook Messenger, Apple’s iMessage και Google Messages.
- Το Telegram το προσφέρει ως επιλογή, αλλά όχι από προεπιλογή.
- Το X, παλαιότερα γνωστό ως Twitter, προσφέρει ένα παρόμοιο σύστημα για άμεσα μηνύματα, αν και οι επικριτές λένε ότι δεν πληροί τα πρότυπα του κλάδου.
- Το Snapchat το χρησιμοποιεί για φωτογραφίες και βίντεο μέσω άμεσων μηνυμάτων και έχει δηλώσει προηγουμένως ότι σχεδιάζει να το επεκτείνει και σε μηνύματα κειμένου.
- Το Discord σχεδιάζει να κάνει φωνητικές κλήσεις και βιντεοκλήσεις με κρυπτογράφηση από άκρο σε άκρο από προεπιλογή.
Ωστόσο, τον Μάρτιο, το TikTok δήλωσε στο BBC, ότι δεν είχε σχέδια να εισαγάγει την τεχνολογία για άμεσα μηνύματα. Δεκατέσσερις ημέρες αργότερα, το Instagram ενημέρωσε τους όρους και τις προϋποθέσεις του για να επιβεβαιώσει, ότι δεν θα προχωρήσει στην κυκλοφορία του.
Σχολιαστές, συμπεριλαμβανομένου του Baines, πιστεύουν ότι αυτές οι αποφάσεις ενδέχεται να επιβραδύνουν την εξάπλωση του E2EE, αφήνοντάς το σε μεγάλο βαθμό περιορισμένο σε ειδικές εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων στο μέλλον.
