Σε δυο εβδομάδες ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να επισκεφθεί το Πεκίνο, όπου θα συναντηθεί με τον κινέζο ομόλογό του Σι Τζινπίνγκ, για μια κρίσιμη σύνοδο που είχε προγραμματιστεί τον Μάρτιο.

Η δήλωση του πρώτου την περασμένη εβδομάδα ότι σκοπεύει να διατηρήσει τον «εξαιρετικό» αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών μέχρι οι Ιρανοί να υποκύψουν στις απαιτήσεις του, ενισχύει την εκτίμηση ότι τα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνει κλειστό μέχρι την άφιξή του στην Κίνα στις 14 Μαΐου.

Ωστόσο, αυτό ακριβώς προσπαθούσε να αποφύγει ο Τραμπ όταν ανέβαλε το συγκεκριμένο ταξίδι πριν από έξι εβδομάδες. Υπό αυτές τις συνθήκες, η συνάντηση με τον Σι περιπλέκεται, αναγκάζοντας τους αξιωματούχους του Λευκού Οίκου να επανεξετάσουν τον τρόπο με τον οποίο ο Τραμπ θα προσεγγίσει τον κινέζο πρόεδρο, όπως μεταδίδουν οι New York Times.

Η αμερικανική εφημερίδα εξηγεί πως όταν τον περασμένο Οκτώβριο ο αμερικανός πρόεδρος προγραμμάτισε το ταξίδι στο Πεκίνο ως το πρώτο από μια σειρά προσεκτικά σχεδιασμένων συναντήσεων, οι περισσότεροι αξιωματούχοι της αμερικανικής κυβέρνησης δεν είχαν υπ’ όψιν τους έναν πόλεμο με το Ιράν. Και όταν τελικά αυτό συνέβη, η ιδέα ήταν πως θα τελείωνε γρήγορα.

Τη στιγμή που λήφθηκε η απόφαση για τον πόλεμο, αξιωματούχοι του Τραμπ είχαν δηλώσει πως ήλπιζαν ότι ο εξαναγκασμός του Ιράν σε μια πυρηνική συμφωνία μετά από μια σχετικά σύντομη εκστρατεία βομβαρδισμών θα αποτελούσε επίδειξη αμερικανικής ισχύος. Θεωρούσαν επίσης πως θα εκλαμβανόταν ως προειδοποίηση προς το Πεκίνο, καθώς ο Τραμπ επιδίωκε μια πιο σκληρή προσέγγιση απέναντι στον μεγαλύτερο στρατιωτικό, τεχνολογικό και οικονομικό ανταγωνιστή των ΗΠΑ.

Όμως τα πράγματα δεν έχουν εξελιχθεί σύμφωνα με τις ως άνω θεωρίες.

Στο επίκεντρο οι οικονομικές επιπτώσεις και το Ορμούζ

Η επίσκεψη υποτίθεται ότι θα επικεντρωνόταν αρχικά σε μια εμπορική συμφωνία και, σε δεύτερο χρόνο, σε ζητήματα ασφαλείας, όπως η Ταϊβάν, οι εδαφικές διεκδικήσεις της Κίνας στη Νότια Σινική Θάλασσα, η αυξανόμενη κινεζική κυβερνοδραστηριότητα εναντίον των ΗΠΑ και το κινεζικό πυρηνικό πρόγραμμα.

Εν προκειμένω όμως πολλοί αναλυτές θεωρούν πως εάν ο Τραμπ πετάξει για την Κίνα όπως έχει προγραμματιστεί, για μια εντατική διήμερη επίσκεψη, το κύριο θέμα θα είναι σαφώς οι οικονομικές επιπτώσεις ενός πολέμου που η Κίνα έχει καταστήσει σαφές ότι θεωρεί περιττό.

Επιπλέον, τόσο δημόσια όσο και κατ’ ιδίαν, ο Σι έχει απαιτήσει επανειλημμένα από τις ΗΠΑ να ανοίξουν την πλωτή οδό μέσω της οποίας η Κίνα εισάγει περίπου το ένα τρίτο του πετρελαίου και του φυσικού αερίου της – ένα αίτημα που ο Τραμπ συνεχίζει να απορρίπτει, χαρακτηρίζοντας την περασμένη Τετάρτη τον αποκλεισμό «ιδιοφυή», και «100% αλάνθαστο». Ταυτόχρονα, συνεχίζει να προκρίνει ως μόνη λύση την «παράδοση» των Ιρανών.

Για την ώρα, ο Λευκός Οίκος δεν έχει αναφερθεί σε αυτή τη σαφή διαφορά μεταξύ των δυο χωρών ενόψει του επερχόμενου ταξιδιού.

Ωστόσο, δεν είναι λίγοι όσοι πιστεύουν πως τις επόμενες δύο εβδομάδες, ο ρόλος της Κίνας στη σύγκρουση μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμος.

Μεταξύ των ασιατικών χωρών, έχει μακράν τα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου, επομένως οι ελλείψεις δεν αποτελούν ακόμη πρόβλημα. Αλλά με το πετρέλαιο να ξεπερνά ξαφνικά τα 110 δολάρια το βαρέλι, η οικονομική επίδραση στην κινεζική οικονομία θα μπορούσε να είναι τεράστια, πιθανότατα πολύ υψηλότερη από τους δασμούς του Τραμπ, εκτιμούν ειδικοί που επικαλούνται οι NYTimes. Παράλληλα, η Κίνα είναι μακράν ο μεγαλύτερος πελάτης του Ιράν.

Τα σενάρια κινεζικής πίεσης στο Ιράν

Υπό αυτό το πλαίσιο, αμερικανοί κυβερνητικοί αξιωματούχοι φέρεται να ελπίζουν πως το Πεκίνο θα ασκήσει πίεση προς τους Ιρανούς, αναγκάζοντάς τους σε παραχωρήσεις.

Άλλωστε, κινέζοι αξιωματούχοι διαδραμάτισαν παρασκηνιακά κρίσιμο ρόλο στο να πείσουν το Ιράν να αποδεχτεί την πρώτη κατάπαυση του πυρός δυο εβδομάδων αυτόν τον μήνα, αφού ο Τραμπ είχε απειλήσει να εξαλείψει τον ιρανικό πολιτισμό από τον χάρτη. Ζήτησαν από τους Ιρανούς ομολόγους τους να επιδείξουν μεγαλύτερη ευελιξία στις διαπραγματεύσεις για το Στενό και προειδοποίησαν ότι η κατάπαυση του πυρός μπορεί να είναι η μόνη ευκαιρία της Τεχεράνης να αποτρέψει την καταστροφή, όπως μετέδωσε το Associated Press.

Τώρα που οι διαπραγματεύσεις φαίνεται να βρίσκονται ξανά σε αδιέξοδο, ορισμένοι αξιωματούχοι και αναλυτές λένε ότι η Κίνα μπορεί να έχει την ευκαιρία να συμβάλλει στην επίτευξη μιας συμφωνίας – ή τουλάχιστον στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.

Βέβαια, εκτός από την εμπορική σχέση μεταξύ Πεκίνου και Τεχεράνης, υπάρχει και περιορισμένη στρατιωτική συνεργασία. Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούν ότι η Κίνα ενδέχεται να έχει στείλει μια αποστολή πυραύλων στο Ιράν για τον πόλεμο, αν και ο Τραμπ δήλωσε πριν από δύο εβδομάδες ότι επικοινώνησε με τον Σι για να αποτρέψει περαιτέρω βοήθεια.

«Ήμουν λίγο έκπληκτος επειδή έχω μια πολύ καλή σχέση και νόμιζα ότι είχα μια κατανόηση με τον Πρόεδρο Σι», είχε δηλώσει σχετικά στο δίκτυο CNBC. «Αλλά είναι εντάξει. Έτσι γίνεται ο πόλεμος.»