Δεκατρία χρόνια μετά την ιστορική υποβάθμιση που στιγμάτισε την περίοδο της κρίσης, το Χρηματιστήριο Αθηνών ετοιμάζεται να διαβεί ξανά το κατώφλι των ανεπτυγμένων αγορών, με τον προσεχή Σεπτέμβριο (αρχικά) να αποτελεί το πρώτο ορόσημο.
Σήμερα, η Ελλάδα συμμετέχει στον δείκτη MSCI Emerging Markets με βάρος περίπου 0,5%, ενώ ο MSCI Greece Index περιλαμβάνει οκτώ μετοχές, που καλύπτουν περίπου το 85% της αγοράς μεγάλης και μεσαίας κεφαλαιοποίησης
Ο STOXX ολοκλήρωσε το «καρέ» των παρόχων, ακολουθώντας το παράδειγμα των FTSE Russell και S&P Dow Jones, που θα αναταξινομήσουν το ελληνικό χρηματιστήριο στις ανεπτυγμένες αγορές (DM) τον προσεχή Σεπτέμβριο. Η αναταξινόμηση από τον MSCI θα πραγματοποιηθεί τον Μάιο του 2027, ουσιαστικά σε 12 μήνες από σήμερα, προκειμένου η ελληνική αγορά να προετοιμαστεί για τις μεγάλες ροές, αλλά και τις νέες προκλήσεις που θα φέρει η παρουσία της στις DM.
Η Ελλάδα είχε ενταχθεί στο «κλαμπ» των ανεπτυγμένων αγορών ήδη από το 2001, σε μια περίοδο όπου η οικονομία κινούνταν με υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης
Από το 2001 στην πτώση του 2013 για το Χρηματιστήριο Αθηνών
Η Ελλάδα είχε ενταχθεί στο «κλαμπ» των ανεπτυγμένων αγορών ήδη από το 2001, σε μια περίοδο όπου η οικονομία κινούνταν με υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης και το Χρηματιστήριο Αθηνών αποτελούσε σημαντικό προορισμό κεφαλαίων.
Η εικόνα αυτή όμως ανατράπηκε δραματικά το 2013. Στις 12 Ιουνίου εκείνης της χρονιάς, η MSCI προχώρησε σε μια πρωτοφανή για χώρα της Ευρωζώνης κίνηση, υποβαθμίζοντας την Ελλάδα από ανεπτυγμένη σε αναδυόμενη αγορά. Ήταν μια απόφαση που αντανακλούσε τις ακραίες πιέσεις στην οικονομία, τη βουτιά των αποτιμήσεων, την έλλειψη ρευστότητας και τη μαζική αποχώρηση διεθνών επενδυτών, στη σκιά της δημοσιονομικής κρίσης.
Η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας δεν είχε μόνο συμβολική αξία. Μεταφράστηκε σε βελτιωμένες συνθήκες χρηματοδότησης και μείωση του κόστους δανεισμού
Το κυριότερο όμως, αντανακλούσε την είσοδο της ελληνικής οικονομίας στο τούνελ της κρίσης και την απώλεια φυσικά της επενδυτικής βαθμίδας, εγκλωβίζοντας τη χρηματιστηριακή αγορά στη στενότερη «δεξαμενή» των funds αναδυόμενων αγορών. Μέχρι και σήμερα, το Χρηματιστήριο Αθηνών παραμένει το μοναδικό της Ευρωζώνης που έχει υποβιβαστεί ποτέ σε αυτή την κατηγορία.
Η επιστροφή της εμπιστοσύνης και η επενδυτική βαθμίδα
Η ουσιαστική αντιστροφή της πορείας ξεκίνησε σταδιακά και επιταχύνθηκε με την ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας για το ελληνικό αξιόχρεο. Το 2023 αποτέλεσε σημείο καμπής. Η Standard & Poor’s έθεσε την Ελλάδα στο «κατώφλι» της επενδυτικής βαθμίδας τον Απρίλιο, ενώ τον Σεπτέμβριο η DBRS Morningstar ήταν ο πρώτος οίκος που επανέφερε τη χώρα σε investment grade. Ακολούθησαν η S&P τον Οκτώβριο και η Fitch Ratings τον Δεκέμβριο, επιβεβαιώνοντας τη θετική στροφή.
Το ορόσημο που άνοιξε το δρόμο προς τις ανεπτυγμένες αγορές ήταν η αναβάθμιση της ελληνικής οικονομίας από τη Moody’s
Το ορόσημο ολοκληρώθηκε στις 15 Μαρτίου 2025, όταν η Moody’s αναβάθμισε την Ελλάδα σε Baa3, κλείνοντας ουσιαστικά το κεφάλαιο της κρίσης. Η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας δεν είχε μόνο συμβολική αξία. Μεταφράστηκε σε βελτιωμένες συνθήκες χρηματοδότησης, μείωση του κόστους δανεισμού, εξοικονόμηση επιτοκίων για τις τράπεζες στις εκδόσεις MREL και βελτίωση της ποιότητας των χαρτοφυλακίων τους, τα οποία βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε ελληνικά ομόλογα. Παράλληλα, λειτούργησε ως καταλύτης για την αύξηση των ιδιωτικών επενδύσεων και την ενίσχυση του ΑΕΠ.
Η FTSE Russell άνοιξε τον δρόμο τον Οκτώβριο του 2025, ανακοινώνοντας την αναβάθμιση της Ελλάδας από Advanced Emerging σε Developed Market,
Το ντόμινο της αναβάθμισης
Ουσιαστικά, το ορόσημο που άνοιξε το δρόμο προς τις ανεπτυγμένες αγορές ήταν η αναβάθμιση της ελληνικής οικονομίας από τη Moody’s, ολοκληρώνοντας ένα κρίσιμο κριτήριο που είχε να κάνει με την επενδυτική βαθμίδα. Έτσι, η επιστροφή της Ελλάδας στις ανεπτυγμένες αγορές επιβεβαιώθηκε σταδιακά από όλους τους μεγάλους παρόχους δεικτών. Η FTSE Russell άνοιξε τον δρόμο τον Οκτώβριο του 2025, ανακοινώνοντας την αναβάθμιση της Ελλάδας από Advanced Emerging σε Developed Market, με ισχύ από τις 21 Σεπτεμβρίου 2026.
Το 2025 έκλεισε με συνολική κεφαλαιοποίηση 146,8 δισ. ευρώ, επίπεδα που είχαν να καταγραφούν από τον Ιούνιο του 2008, ενώ σήμερα είναι πέριξ των 160 δισ.
Λίγες ημέρες αργότερα, στις 30 Σεπτεμβρίου 2025, η S&P Dow Jones Indices επιβεβαίωσε ότι η Ελλάδα περνά επίσης σε καθεστώς ανεπτυγμένης αγοράς, με εφαρμογή στην ανασύνθεση του Σεπτεμβρίου 2026. Ακολούθησε η MSCI, η οποία, έπειτα από 13 χρόνια, ανακοίνωσε τον Μάρτιο του 2026 ότι θα επαναφέρει την Ελλάδα στην κατηγορία των ανεπτυγμένων αγορών από τον Μάιο του 2027. Τον κύκλο έκλεισε η STOXX, η οποία ανακοίνωσε επίσης την αναβάθμιση, με ημερομηνία εφαρμογής την 21η Σεπτεμβρίου 2026.
Η μετάβαση στην κατηγορία των ανεπτυγμένων αγορών σημαίνει ότι η ελληνική αγορά μεταφέρεται σε μια εντελώς διαφορετική «δεξαμενή» κεφαλαίων
Τι αλλάζει
Σήμερα, η Ελλάδα συμμετέχει στον δείκτη MSCI Emerging Markets με βάρος περίπου 0,5%, ενώ ο MSCI Greece Index περιλαμβάνει οκτώ μετοχές, που καλύπτουν περίπου το 85% της αγοράς μεγάλης και μεσαίας κεφαλαιοποίησης. Η μετάβαση στην κατηγορία των ανεπτυγμένων αγορών σημαίνει ότι η ελληνική αγορά μεταφέρεται σε μια εντελώς διαφορετική «δεξαμενή» κεφαλαίων. Οι ελληνικές μετοχές καθίστανται πλέον προσβάσιμες και σε θεσμικούς επενδυτές που μέχρι σήμερα δεν είχαν εντολή να επενδύουν σε αναδυόμενες αγορές.
Η συμμετοχή των ξένων επενδυτών βρίσκεται πάνω από το 68%, επίπεδα που είναι και ιστορικά υψηλά
Η αλλαγή αυτή διευρύνει σημαντικά τη βάση των δυνητικών επενδυτών, ενισχύοντας τις προοπτικές για μεγαλύτερη ρευστότητα και σταθερότητα. Άλλωστε οι μεγάλες αλλαγές έχουν ήδη συντελεστεί. Το 2025 έκλεισε με συνολική κεφαλαιοποίηση 146,8 δισ. ευρώ, επίπεδα που είχαν να καταγραφούν από τον Ιούνιο του 2008, ενώ σήμερα είναι πέριξ των 160 δισ. Μεγάλες αλλαγές παρατηρούνται και στην μέση ημερήσια αξία συναλλαγών διαμορφώθηκε, η οποία υπερπολλαπλάσια σήμερα (μόνο από τις αρχές του 2026 έχει ανέλθει στα 360 εκατ. ευρώ, από σχεδόν 220 το 2025 και περίπου 100 εκατ. το 2024. Επίσης, η συμμετοχή των ξένων επενδυτών βρίσκεται πάνω από το 68%, επίπεδα που είναι και ιστορικά υψηλά.
Το «παράδοξο» της αναβάθμισης
Παρά το θετικό αφήγημα, δεν λείπουν οι επιφυλάξεις για τη βραχυπρόθεσμη επίδραση της αναβάθμισης. Η JPMorgan έχει ήδη τοποθετηθεί αρνητικά στην αναβάθμιση της ελληνικής αγοράς, επισημαίνοντας ότι ως «μεγάλο ψάρι» στις αναδυόμενες αγορές, η Ελλάδα απορροφούσε σημαντικά κεφάλαια που αναζητούσαν υψηλότερο ρίσκο. Ως «μικρό ψάρι» στις ανεπτυγμένες αγορές, υπάρχει ο κίνδυνος να περάσει πιο απαρατήρητη.
Η τράπεζα εκτιμά ότι η μετάβαση ενδέχεται να συνοδευτεί από εκροές ύψους 1,83 δισ. δολαρίων από τα funds αναδυόμενων αγορών, οι οποίες όμως μπορεί να αντισταθμιστούν εν μέρει από εισροές 1,75 δισ. δολαρίων από δείκτες ανεπτυγμένων αγορών.
Η Ελλάδα, επιστρέφοντας σε αυτή τη «δεξαμενή», αποκτά πρόσβαση σε πολύ μεγαλύτερες δυνατότητες άντλησης κεφαλαίων
Παρόλα αυτά, σε κάθε περίπτωση, η σύγκριση της επενδυτικής βάσης είναι αποκαλυπτική. Ενώ στις αναδυόμενες αγορές διακινούνται κεφάλαια περίπου 2 τρισ. δολαρίων, στις ανεπτυγμένες το αντίστοιχο ποσό ξεπερνά τα 15 τρισ. δολάρια. Η Ελλάδα, επιστρέφοντας σε αυτή τη «δεξαμενή», αποκτά πρόσβαση σε πολύ μεγαλύτερες δυνατότητες άντλησης κεφαλαίων, ενώ η ταυτόχρονη ένταξή της στο οικοσύστημα της Euronext φαίνεται ότι βοηθά στη μεγαλύτερη ορατότητα της ελληνικής αγοράς.
Πηγή: ot.gr
