Στη βασισμένη στον πυρηνικό τρόμο υπόθεση του Αλμπερτ Αϊνστάιν ότι «ο Δ’ Παγκόσμιος Πόλεμος θα γίνει με πέτρες», μπορεί να προσθέσει κανείς ένα πρώτο στοιχείο βασισμένο στη βιωματική εμπειρία: αυτός εδώ σήμερα γίνεται με πλήκτρα. Αυτή είναι η αρχή της αρχής για την οποία ελπίζει κανείς να μην οδηγήσει σε έναν Γ’ Παγκόσμιο Πόλεμο και – ακόμη περισσότερο – να μην πατηθεί το κουμπί των πυρηνικών, πράγμα που εάν συνέβαινε, είναι βέβαιο πως θα επιβεβαίωνε την υπόθεση Αϊνστάιν.
Την υπόθεση, όχι την προφητεία. Δεν έγινε προφήτης με κοστούμι και γραβάτα ο Μακρόν λανσάροντας την ιδέα μιας «πυρηνικής ομπρέλας» που θα καλύπτει την ευρωπαϊκή επικράτεια. Βασίστηκε κι αυτός στην υπόθεση ότι μια αλληλουχία από κλιμακώσεις μπορούν να οδηγήσουν μια θεωρητικά ελεγχόμενη κατάσταση σε έναν ανεξέλεγκτο όλεθρο. Τι σημαίνει αυτό; Οτι πιθανότατα το τελευταίο πράγμα που είχε υποθέσει ο αναρχικός φοιτητής από τη Σερβία ήταν πως, δολοφονώντας τον αρχιδούκα της Αυστρίας, θα έφτανε η Ευρώπη να μετρά εκατομμύρια νεκρούς στις λάσπες της. Οτι μόλις δυο σφαίρες θα μετέτρεπαν τη Γηραιά Ηπειρο σε ένα απέραντο νεκροταφείο.
Τίποτε κατά συνέπεια δεν εγγυάται ότι ένας πόλεμος με πλήκτρα δεν θα κλιμακωθεί σε έναν φονικότερο ή ακόμη και τον πιο φονικό της Ιστορίας. Τίποτε δεν εξασφαλίζει πως οι «προδιαγραφές ασφαλείας» – οι χειριστές των drones που επιχειρούν από μια «απομακρυσμένη αίθουσα», οι «κλειδωμένοι στόχοι» και τα «χτυπήματα ακριβείας» – δεν θα καταρρεύσουν από τυχαία γεγονότα και απρόβλεπτους παράγοντες. Καλά είναι τα τζόιστικς, αλλά για να έχει κανείς το κεφάλι του πιο ήσυχο, θα είναι καλύτερα να προνοήσει για τα πιο πιθανά και απίθανα ενδεχόμενα.
Να συγκεντρώσει, όπως συνέβη, δυνάμεις στην Κύπρο. Και, ναι, να στήσει και μια πυρηνική ομπρέλα για να του βρίσκεται. Είναι μάλλον το στοιχειώδες που πρέπει να κάνει κανείς όταν
στην κεφαλή της ισχυρότερης χώρας του πλανήτη δεν βρίσκεται μόνο ένας πρόεδρος, τον οποίο συνοδεύει η βεβαιότητα πως είναι «απρόβλεπτος», αλλά και η βάσιμη υποψία πως δεν είναι καθόλου προνοητικός.
Αναλυτές και insiders επισήμαιναν από τις πρώτες ημέρες της εξ αποστάσεως επιχείρησης στο Ιράν, πως οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν κανένα σχέδιο και πως εάν θέλει κάποιος να διαγνώσει την πορεία των πραγμάτων θα πρέπει να στρέψει την προσοχή του στις κινήσεις του Ισραήλ και να αντλήσει πληροφορίες από εκεί. «Αυτοί ξέρουν γράμματα» όπως το έθεσε αναλυτής που μιλά
με τους διαβασμένους της υπόθεσης.
Γιατί αξίζει χρυσάφι αυτή η μελέτη; Επειδή έτσι ενισχύεται η ικανότητα της προβλεψιμότητας. Κι αυτό που καλείται να προβλέψει κανείς κατεξοχήν είναι η «σωστή πλευρά της Ιστορίας». Αυτή είναι η πρόβλεψη των προβλέψεων ή – πιο κρυπτικά – η προφητεία των προφητειών.
Ο στόχος αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία τώρα που τα στρατόπεδα δεν είναι περιχαρακωμένα όπως άλλοτε ούτε οι συμμαχίες δεδομένες. Μια μάλλον μυωπική ανάγνωση και οπωσδήποτε διαψευσμένη στο παρελθόν λέει πως για να τη βγάλεις καθαρή αρκεί να καλοπιάσεις το τέρας της εποχής. Δεν είναι έτσι, ποτέ δεν ήταν. Αλλη οπτική υποστηρίζει πως αρκεί να παίζεις με πολλούς,
αλλά και κανένας να μη σε θεωρεί δικό του. Αν ρίξει όμως μια ματιά δίπλα του, θα δει πως η Τουρκία βρέθηκε από το ρετιρέ της «πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής» στα υπόγεια της αμηχανίας. Και όχι σκαλί-σκαλί αλλά με το ασανσέρ.
Από τη Βενεζουέλα έως τη Γροιλανδία, ο Τραμπ βλέπει τον κόσμο σαν μια πιατέλα – μια επίπεδη επιφάνεια όπου δεν έχεις παρά να ενώσεις τον αντίχειρα με τον δείκτη σου για να τσιμπήσεις τον
μεζέ που ορέγεσαι. Οι υπόλοιποι βλέπουν μια πραγματικότητα περισσότερων διαστάσεων. Το Ιράν να χτυπά τους Αραβες, την Ουκρανία να προσφέρει αμυντική τεχνογνωσία στα Εμιράτα του Κόλπου, μια σειρά από ευρωπαϊκές χώρες να συνδράμουν τον «Κίμωνα» στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο.
Πολλά έχουν αλλάξει στον Γ΄ Πόλεμο του Κόλπου, αλλά και τίποτε δεν έχει αλλάξει από τη ρωσική εισβολή στη Βορειοανατολική Ευρώπη. Ηδη από τότε έπρεπε να μπορείς να «προφητέψεις» με ποιον θα πας και ποιον θα αφήσεις.
