Ο δήμαρχος του Νοβοσιμπίρσκ έκανε πρόσφατα τα αποκαλυπτήρια μιας προτομής του Ιωσήφ Στάλιν υπό τους ήχους της 5ης Συμφωνίας του Μπετόβεν. Ο σοβιετικός δικτάτορας παραμένει αμφιλεγόμενη προσωπικότητα στη Ρωσία λόγω των εκκαθαρίσεων και των θανάτων εκατομμυρίων ανθρώπων, αλλά το Κρεμλίνο δίνει έμφαση στη νίκη του επί του χιτλερικού στρατού στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και υποβαθμίζει τα εγκλήματά του κατά του σοβιετικού λαού.
Τα αποκαλυπτήρια της προτομής στο Νοβοσιμπίρσκ, απ’ όπου είχαν περάσει εκατομμύρια άνθρωποι που στέλνονταν στα γκουλάγκ, αποτελεί μέρος μιας σειράς από πρωτοβουλίες υπέρ του Στάλιν, υποτίθεται από πολίτες, που έχουν όμως πάντα την υποστήριξη των Αρχών. Ο πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν προσπαθεί να δικαιολογήσει μέσω του Στάλιν «το δικό του αυταρχικό στυλ», είπε στο Atlantic ο Αλεξάντρ Ρουντνίτσκι, επικεφαλής της οργάνωσης ανθρωπίνων δικαιωμάτων Μεμόριαλ.
Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση του Κέντρου Λεβάντα, το 70% των Ρώσων βλέπει θετικά τον ρόλο του Στάλιν στην Ιστορία.
Ο Στάλιν παρέχει σε έναν πληθυσμό που διψά για καλές ειδήσεις μια αίσθηση θριάμβου. Δεν είναι τυχαίο που τα αποκαλυπτήρια της προτομής του στο Νοβοσιμπίρσκ έγιναν την Ημέρα της Νίκης (επί της ναζιστικής Γερμανίας) στις 9 Μαΐου. Ο Πούτιν έχει καταφέρει η στρατιωτική μεγαλοπρέπεια την ημέρα αυτή να επισκιάζει κάθε μνήμη. Στην τελετή των αποκαλυπτηρίων, βετεράνοι του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου κάθονταν στην πρώτη σειρά.
Στη Ρωσία σήμερα τα διαφορετικά επίπεδα της κυβέρνησης έχουν διάφορους λόγους για να υποστηρίζουν τους σταλινιστές αλλά και οι σταλινιστές έχουν διάφορους λόγους που λατρεύουν την εικόνα του Στάλιν. Μερικοί θεωρούν τον δικτάτορα λύση για όλα τα κοινωνικά και οικονομικά δεινά της χώρας. Αλλοι εκφράζουν αντικυβερνητικά αισθήματα μέσω του Στάλιν. Υπάρχουν όμως και οι απόγονοι ανθρώπων που στάλθηκαν στα στρατόπεδα καταναγκαστικής εργασίας. Στο Νοβοσιμπίρσκ, ένας από αυτούς ξεκίνησε εκστρατεία στο Internet κατά της προτομής του Στάλιν και θα πετύχαινε τον σκοπό του αν ο δήμαρχος, που ανήκει στο Κομμουνιστικό Κόμμα, δεν πρότεινε μια μέση λύση: η προτομή να μην τοποθετηθεί σε δημόσιο χώρο στο κέντρο της πόλης αλλά στο προαύλιο των τοπικών γραφείων του Κομμουνιστικού Κόμματος, όπως και έγινε. Στη σημερινή Ρωσία, ο Στάλιν έχει δύο όψεις: πότε λειτουργεί σαν αγωγός πατριωτισμού, πότε σαν φόβητρο. Αυτό εγείρει το εξής ερώτημα: Πώς εξηγείται το 70% των Ρώσων που βλέπουν θετικά τον Στάλιν στη δημοσκόπηση του Κέντρου Λεβάντα;
Στους κύκλους των διανοουμένων της Ρωσίας, η δημοσκόπηση επικρίνεται και κατηγορείται ότι παίζει το παιχνίδι του Κρεμλίνου. Ο Γκριγκόρι Γιουντίν, κοινωνιολόγος στην Ανώτατη Σχολή Οικονομικών της Μόσχας, πραγματοποίησε έρευνα στην οποία βρήκε ότι όλο και περισσότεροι Ρώσοι απορρίπτουν την πολωτική ερμηνεία της Ιστορίας και προτιμούν μια προσέγγιση που επικεντρώνεται σε ιστορίες της οικογένειας ή της κοινότητάς τους. Οταν συμμετέχουν σε δημοσκοπήσεις, τείνουν να δίνουν ουδέτερες απαντήσεις για τον Στάλιν. Δεν είναι ότι τον αγαπούν, αλλά ότι «δεν υποκύπτουν στη ρητορική του κράτους».
Στους νεότερους Ρώσους, η θετική άποψη για τον Στάλιν οφείλεται εν μέρει σε άγνοια. Οι μαθητές διδάσκονται για τον Στάλιν τον εκσυγχρονιστή και όχι τη σταλινική εποχή του τρόμου. Ερευνες δείχνουν ότι σχεδόν οι μισοί από τους Ρώσους ηλικίας 18-24 ετών δεν γνωρίζουν τίποτε για εκείνη την εποχή, αλλά είναι πιο δραστήριοι στις αντικυβερνητικές διαμαρτυρίες από άλλες κατηγορίες Ρώσων. Πολλοί στρέφονται στο Internet αναζητώντας πιο ισορροπημένες απόψεις για το παρελθόν.
