Δεν χρειάζεται να ξέρεις πολλά για το κρασί για να ξέρεις τη λευκή Μαντινεία του Μπουτάρη. Αυτή η ετικέτα είναι πάντα εκεί –σχεδόν ίδια όπως την πρώτη μέρα που κυκλοφόρησε- στα οικογενειακά μας τραπέζια, σε γάμους και βαπτίσεις, σε δεξιώσεις και σε σπίτια φίλων που σε φωνάζουν να πιείτε ένα ποτήρι στη βεράντα. Είναι το κρασί που όλοι αγαπούν, αυτό που δεν θα απογοητεύσει ποτέ και κανένα. Προσωπικά, αγαπώ αυτό το κρασί γιατί κουβαλάει κάτι από τα παιδικά μου χρόνια, όταν μόνο οι μεγάλοι έπιναν και εγώ χάζευα τα πράσινα γράμματα στη λευκή του ετικέτα. Μετά την επίσκεψη στη Μαντίνεια, στον ορεινό αμπελώνα του Μπουτάρη και τη γνωριμία με τους ανθρώπους που ευθύνονται για την παραγωγή και διανομή του, το αγάπησα ακόμη περισσότερο. Ή, μάλλον, το αγάπησα ξανά μέσα από την καινούργια του εκδοχή. Το Μοσχοφίλερο Μπουτάρη Ροζέ είναι ένα νέο κρασί που κουβαλάει πίσω του όλη την ιστορία και τις αρετές της ποικιλίας του, αφήνοντας όμως παράλληλα να διαφανεί το πόσα πράγματα έχουν αλλάξει από την πρώτη φορά που βγήκε από τα βαρέλια του ιστορικού οινοποιείου της Μαντινείας και εμφιαλώθηκε, πριν από 34 χρόνια.
Ο πρωταγωνιστής της ημέρας, αλλά και ολόκληρου του καλοκαιριού. Το Μοσχοφίλερο Μπουτάρη Ροζέ στον τόπο του, τον αμπελώνα της Μηλειάς, λίγο έξω από την Τρίπολη.
«Λόγω τα ανόδου της θερμοκρασίας στη ζώνη της Μαντινείας, αλλά και λόγω των νέων φυτεύσεων, με πιο σκουρόχρωμους κλώνους, είναι πια δυνατή η παραγωγή πιο ερυθρωπών οίνων. Γι’ αυτό και πλέον βλέπουμε αρκετούς ερυθρωπούς εκπροσώπους από την ποικιλία του μοσχοφίλερου», μας εξήγησε ο Αλέξανδρος Τζαχρήστας, οινολόγος της Οινοποιίας εδώ και πάρα πολλά χρόνια. Ο άνθρωπος που ξέρει τον τόπο, τις καλλιέργειες και τους καρπούς του καλύτερα από καθένα κι ένας επαγγελματίας που αδιαμφισβήτητα πονά αυτό που κάνει. «Στην ουσία είμαστε συνεχιστές μιας παράδοσης κι ενός ιστορικού αμπελώνα όπως αυτός της Μαντινείας. Επενδύουμε τόσο στο αμπέλι όσο και στο κρασί και είμαστε ταυτισμένοι –ή, μάλλον, παθιασμένοι- με το Μοσχοφίλερο».
Μια ιστορία γραμμένη με σταφύλια
Το Μοσχοφίλερο. Το σήμερα-κατατεθέν της περιοχής, αλλά και του ίδιου του Μπουτάρη. Μια ποικιλία που, από το 1991 που ο Μπουτάρης εξαγόρασε τους αμπελώνες και το οινοποιείο του Καμπά, φρόντισε να διατηρήσει, να εξελίξει και να καθιερώσει στην κορυφή της αγοράς. «Το Μοσχοφίλερο έχει μια ξεχωριστή θέση στην καρδιά της Μπουτάρη τόσο οινολογικά όσο και σε επίπεδο πωλήσεων, καθώς αφορά περίπου το 50% του τζίρου», μας λέει ο Αλέξανδρος Τζαχρήστος. Το λευκό best-seller που προαναφέραμε είναι ένα κρασί ΠΟΠ, το ροζέ δεν μπορεί –για την ώρα- να διεκδικήσει αυτόν τον τίτλο. «Στη Μαντίνεια μπορούμε να παράξουμε ως ΠΟΠ είτε λευκά ήσυχα είτε λευκά αφρώδη. Τα ροζέ είναι ακόμη θέμα συζήτησης».
Το αμπέλι της Αγίας Κυριακής, γύρω στα 700 μέτρα υψόμετρο. Από εδώ ξεκίνησε η ξενάγηση στον αμπελώνα Μπουτάρη.
Δεκαετίες πριν, θέλοντας να ξεφύγει από τα στενά πλαίσια της Αττικής, στην οποία δραστηριοποιούταν, ο Καμπάς έφερε Γάλλους εμπειρογνώμονες να «χτενίσουν» την Ελλάδα. Κι αυτοί έδειξαν τη Μαντίνεια ως κατάλληλη για την παραγωγή λευκών κρασιών. Ο ορεινός αμπελώνας στη ζώνη non-ΠΟΠ παρουσιάζει μια υψομετρική ομοιομορφία, ενώ το αμπέλι της Αγίας Κυριακής, το οποίο και δίνει το θαυμαστό ροζέ, βρίσκεται περίπου στα 700 μέτρα υψόμετρο. Σε πλήρη ηρεμία, σε ιδανική θερμοκρασία, σε κλίση που τον κράτησε ασφαλή από τον πρόσφατο παγετό που έπληξε την περιοχή. Σε τέλειες συνθήκες, οι οποίες βγαίνουν στο ποτήρι. Αρμονία κι αρώματα από τριαντάφυλλο, ροδάκινο και γιασεμί αντικατοπτρίζουν τον κόπο, την προσπάθεια και, φυσικά, την αγάπη των ανθρώπων του Μπουτάρη για το Μοσχοφίλερο.
Το νομαδικό τραπέζι στα αμπέλια
Μια αγάπη που φτάνει μακριά. Σε ένα μεγάλο τραπέζι στρωμένο στον πεδινό αμπελώνα, εκεί όπου πλάι στο παλιό σπίτι και το πατητήρι του κυρίου Μπίκου, πρωτοπόρου οινοποιού που έμεινε εδώ από το 1930 έως το 1970, έστησαν την κουζίνα τους οι Nomade et Sauvage. Μέσα από μαντεμένια σκεύη και γάστρες, ψημένο στη φωτιά, στον ξυλόφουρνο και στη μασίνα, το φαγητό τους είναι ένα φαγητό από τα παλιά. Με γεύση αληθινή, αυθεντική, βαθιά.
Ένα μεγάλο τραπέζι στην καρδιά του αμπελώνα, εκεί όπου καλλιεργείται το Μοσχοφίλερο.
Πρώτο το ψωμί τους, προζυμένιο, ψημένο στη μασίνα, βαρύ και αρωματικό, με τον αφρώδη White Knight Μπουτάρη να μας καλωσορίζει σε ένα γεύμα-εμπειρία. Πλάι του η φάβα, τα λαχανικά που είχαν ψηθεί στη φωτιά και μετά τα ψητά σπαράγγια, ξαπλωμένα πάνω σε φρεσκοτριμμένη ντομάτα, συνοδεία του κλασικού Μοσχοφίλερου· του λευκού και αγαπημένου.
Το προζυμένιο ψωμί είχε ήδη ψηθεί στον ξυλόφουρνο, ενώ οι Nomade et Sauvage ετοίμαζαν τα υπόλοιπα πιάτα.
Ακολούθησε ένα ποίημα: φασόλια Φενεού μπλεγμένα με σέλινα ψημένα κι αυτά στη φωτιά, μαζί με ζυγούρι. Γεύση από χωριό, από εξοχή, από Ελλάδα.
Ξύλινοι πάγκοι, μαντεμένα σκεύη και μια μασίνα που έκαιγε. Οι Nomade et Sauvage φτιάχνουν φαγητό αυθεντικό, με υλικά του τόπου.
Τα συνοδεύσαμε με μια Μαντινεία Cuvée, για να ακολουθήσει ένα πιάτο σκέτη άνοιξη, φτιαγμένο για τον πρωταγωνιστή της ημέρας, το Μοσχοφίλερο Ροζέ, το οποίο έχει ήδη αποσπάσει Χρυσό Βραβείο στον διεθνή διαγωνισμό Concours Mondial de Bruxelles: γεμιστά κολοκυθάκια στον ξυλόφουρνο, με ένα λαδολέμονο που μύριζε χαμομήλι.
Φασόλια Φενεού και ψητό ζυγούρι. Ένα πιάτο-ποίημα και δίπλα του το υπέροχο Μοσχοφίλερο Ροζέ.
Κι έπειτα, το κυρίως πιάτο, φτιαγμένο για να μείνει αξέχαστο: μοσχάρι που μαγειρεύτηκε σε χύτρα από το Αφγανιστάν, πλάι σε πατάτες ψημένες στο μαντέμι, μελωμένες, συγκλονιστικές. Ήρθε πλάι τους το Ξινόμαυρο από τους εμβληματικούς Ναουσιώτικους αμπελώνες του Μπουτάρη, να συμπληρώσει τη μαγεία.
Ο Αλέξανδρος Τζαχρήστος ολοκληρώνει ένα σπουδαίο γεύμα με το Ξινόμαυρο της Νάουσας.
Mε τη ρουμπινί Grande Reseve Naoussa ’13 και μια γενναία κουταλιά από γαλατόπιτα με ψητά βύσσινα ολοκληρώθηκε ένα τραπέζι-αληθινή εμπειρία. Ένα τραπέζι που «μύριζε» φροντίδα και μεράκι και που είπε πολλά περισσότερα από όσα θα μπορούσαν να πουν ή να γράψουν ποτέ τα λόγια για την ιστορία αυτού του τόπου, της Μαντίνειας· μια ιστορία ανθρώπων και αμπελιών, φύσης, γεύσης και αρωμάτων. Μια ιστορία που συνεχίζεται όσο υπάρχουν άνθρωποι που τιμούν το παρελθόν και την παράδοση και φροντίζουν να τα εξελίξουν.
«Όλα εδώ είναι παλιά και αυθεντικά», μας είπε ο Αλέξανδρος Τζαχρήστος μιλώντας μας για το χώρο, τον αμπελώνα με το παλιό κτίσμα, που μας φιλοξένησε. Θα συνεχίσουμε να πίνουμε στην υγεία αυτής της αυθεντικότητας, τσουγκρίζοντας με ένα ποτήρι Μοσχοφίλερο Μπουτάρη Ροζέ.
