Δεν ταυτίζονται απόλυτα οι επιδιώξεις του Ισραήλ και των ΗΠΑ στο Ιράν, δήλωσε σε συνέντευξή του στο Βήμα ο Ραζ Ζιμτ, διευθυντής του προγράμματος για το Ιράν στο ισραηλινό Ινστιτούτο Μελετών για την Εθνική Ασφάλεια (INSS), εκτιμώντας ότι υπάρχει το ενδεχόμενο να αποφασίσει ο Τραμπ να σταματήσει τον πόλεμο πριν επιτευχθούν όλοι οι στόχοι που έχουν τεθεί από κοινού από τους δύο συμμάχους.
Ο δρ. Ζιμτ, ένας από τους εγκυρότερους ισραηλινούς αναλυτές για το Ιράν, εκτιμά ότι η επίθεση του Ισραήλ στις ιρανικές εγκαταστάσεις του κοιτάσματος αερίου South Pars έγινε σε συντονισμό με τις ΗΠΑ, παρά τις δηλώσεις Τραμπ και Νετανιάχου ότι το Ισραήλ «έδρασε μόνο του».
Φαίνεται πως οι επιθέσεις «αποκεφαλισμού» δεν προκάλεσαν την κατάρρευση του καθεστώτος της Τεχεράνης. Οπότε ποιο θα είναι το επόμενο βήμα; Θα μπορούσε να υπάρξει τερματισμός του πολέμου με αυτό το καθεστώς; Θα συμφωνούσε ο Νετανιάχου με ένα τέτοιο σενάριο;
Ο διακηρυγμένος στόχος του Ισραήλ και των ΗΠΑ δεν είναι η ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος. Είναι ότι θα προσπαθήσουν να το εξασθενήσουν, να το υπονομεύσουν όσο το δυνατόν περισσότερο, με διάφορα μέσα, έτσι ώστε πιθανώς μετά τον πόλεμο, εάν παραμείνει το καθεστώς, θα είναι πολύ πιο αδύναμο και ίσως ο λαός του Ιράν θα έχει την ευκαιρία να το εκμεταλλευτεί αυτό προκειμένου να ξαναβγεί στους δρόμους με διαφορετικό αποτέλεσμα από την προηγούμενη φορά, πριν από δύο μήνες, με τη βάρβαρη καταστολή των διαδηλώσεων.
Το Ισραήλ και οι ΗΠΑ προκειμένου να αποδυναμώσουν το καθεστώς επιχειρούν με διάφορους τρόπους, ο ένας είναι ο «αποκεφαλισμός» της πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας. Φυσικά αυτό δεν θα ανατρέψει το καθεστώς αλλά θα συνέβαλε στο να προκληθεί μεγαλύτερη αστάθεια, μεγαλύτερα προβλήματα για το καθεστώς ώστε να μη μπορεί να λειτουργεί αποτελεσματικά. Υπάρχουν βέβαια και άλλοι τρόποι για να αποδυναμωθεί το καθεστώς, για παράδειγμα οι συνεχιζόμενες επιθέσεις εναντίον αρχηγείων και βάσεων των Φρουρών της Επανάστασης, της Πολιτοφυλακής (Μπασίτζ) κ.ά.
Πιστεύετε ότι οι ΗΠΑ και το Ισραήλ είναι απόλυτα συντονισμένοι σε ό,τι αφορά το καθεστώς του Ιράν;
Τουλάχιστον προς το παρόν φαίνεται ότι υπάρχει μια συντονισμένη προσπάθεια από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ σε ό,τι αφορά τους στρατιωτικούς στόχους μέσα στο Ιράν. Όμως πρέπει να πω ξεκάθαρα ότι από την ισραηλινή οπτική γωνία, το Ιράν αποτελεί υπαρξιακή απειλή και αυτό σημαίνει ότι ο υπέρτατος στόχος του κράτους του Ισραήλ – ανεξάρτητα από το τι θα γίνει σε αυτόν τον πόλεμο ή μετά από αυτόν – είναι να υπάρξει αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν. Από αμερικανικής πλευράς αυτό θα ήταν ένα πολύ θετικό σενάριο, αλλά το Ιράν δεν θεωρείται ότι αποτελεί στρατηγική υπαρξιακή απειλή για τις ΗΠΑ. Οπότε, σε κάποια στιγμή, μπορεί να αντιμετωπίσουμε ένα σενάριο στο οποίο ο πρόεδρος Τραμπ αποφασίζει ότι ο πόλεμος πρέπει να τελειώσει σύντομα, ακόμη και αν δεν έχουν υλοποιηθεί μέχρι τότε όλοι οι κοινοί στόχοι.
Θα μπορούσε το Ισραήλ να συνεχίσει μόνο του τον πόλεμο;
Όχι, δεν υπάρχει καμία πιθανότητα για κάτι τέτοιο. Εάν και όταν ο πρόεδρος Τραμπ αποφασίσει να τελειώσει τον πόλεμο, αυτός ο πόλεμος θα τελειώσει. Πιστεύω ότι εξαιτίας του προβλήματος με την ενέργεια και των περιορισμών που επιβάλλουν οι Ιρανοί στη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, μειώνονται οι πιθανότητες να έρθει γρήγορα μια κατάπαυση του πυρός.
Αν με ρωτούσατε πριν από μια εβδομάδα, πριν κλιμακωθεί το πρόβλημα της ενέργειας, θα σας έλεγα ότι είναι πιθανό ο πρόεδρος Τραμπ να πει ότι νίκησε και να σταματήσει τον πόλεμο. Αλλά νομίζω ότι τώρα θα είναι πιο δύσκολο καθώς φτάσαμε σε αυτό το σημείο της κλιμάκωσης στον ενεργειακό τομέα.
Θα μπορούσαμε να περιγράψουμε τις επιθέσεις του Ισραήλ στον ενεργειακό τομέα του Ιράν ως μήνυμα προς την Τεχεράνη αλλά και προς τους Αμερικανούς, προς τον Τραμπ, ότι αυτός ο πόλεμος θα πρέπει να διαρκέσει περισσότερο;
Πρώτα από όλα, με βάση τις πληροφορίες που εγώ έχω – παρά τα tweet που έκανε ο πρόεδρος Τραμπ – αυτή η επίθεση (στο ιρανικό κοίτασμα South Pars) έγινε σε συντονισμό του Ισραήλ με τις ΗΠΑ, σε αντίθεση με αυτό που έγινε πριν μία εβδομάδα με τις επιθέσεις σε πολλά διυλιστήρια, που πραγματοποιήθηκαν από το Ισραήλ χωρίς ιδιαίτερο συντονισμό με τις ΗΠΑ. Ναι, ήταν ένα μήνυμα προς το Ιράν ώστε να άρει τους περιορισμούς στην ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, όμως δυστυχώς -και κατ’ εμέ ήταν αναμενόμενο – οδήγησε σε περαιτέρω κλιμάκωση.
Θα επιβιώσει από αυτόν τον πόλεμο η Χεζμπολάχ ή μήπως ο Νετανιάχου έχει αποφασίσει να καταστρέψει τον Λίβανο προκειμένου να καταστρέψει τη Χεζμπολάχ;
Νομίζω ότι είναι φανερό πως το Ισραήλ προσπαθεί όσο μπορεί να αποφύγει να χτυπήσει κρατικές υποδομές στον Λίβανο με την εξαίρεση των γεφυρών που χρησιμοποιεί και η Χεζμπολάχ. Νομίζω ότι το Ισραήλ έχει αντιληφθεί πως στο τέλος της ημέρας, είναι προς το κοινό συμφέρον του Ισραήλ και της κυβέρνησης του Λιβάνου ο αφοπλισμός της Χεζμπολάχ. Δυστυχώς όσα έχουν γίνει στον Λίβανο, μετά από την κατάπαυση του πυρός τον Νοέμβριο του 2024, δείχνουν ότι η κυβέρνηση και ο στρατός του Λιβάνου παρά τις προσπάθειές τους δεν κατάφεραν να αφοπλίσουν τη Χεζμπολάχ, και έτσι το Ισραήλ πρέπει να δράσει μόνο του. Όμως το Ισραήλ δεν θέλει να πλήξει τις κρατικές υποδομές του Λιβάνου.
Πώς βλέπετε να εξελίσσεται ο πόλεμος στον Λίβανο; Το Ισραήλ λέει ότι εισβάλλει για να απωθήσει τη Χεζμπολάχ από τον νότιο Λίβανο ενώ βομβαρδίζει και τα προπύργιά της στη Βηρυτό. Πού θα πάει η Χεζμπολάχ;
Εξαρτάται από το πώς θα τελειώσει ο πόλεμος με το Ιράν. Εάν ο πόλεμος τελειώσει με ένα αποδυναμωμένο ιρανικό καθεστώς, τότε όλες οι χώρες της περιοχής πιθανώς θα αντιληφθούν τις πιθανότητες και τις ευκαιρίες που ανοίγονται. Εάν υπάρχει το ίδιο καθεστώς, τα κράτη του Κόλπου θα προσπαθήσουν να έχουν όσο το δυνατόν καλύτερες σχέσεις με το Ιράν.
