Ο Θόδωρος Ρουσόπουλος είναι απ’ το 2019 βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας, επιστρέφοντας ενεργά στο κόμμα απ’ όπου ξεκίνησε την πολιτική του πορεία στις αρχές του 2000, αφήνοντας πίσω μια πολυετή επιτυχημένη δημοσιογραφική καριέρα.

Ο τότε εκπρόσωπος τύπου και Υπουργός στην Κυβέρνηση Κώστα Καραμανλή, ανήκει σ’ εκείνους που γνώρισαν τα πάνω αλλά και τα κάτω της πολιτικής -υπόθεση Βατοπέδι. Την τελευταία διετία ταξιδεύει πολύ απ’ την θέση του Πρόεδρου της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης, όπου εξελέγη παμψηφεί -στα τέλη Ιανουαρίου ολοκληρώνει τη θητεία του. Πιο πλούσιος σε γνώσεις και εμπειρίες, μιλά στο ΒΗΜΑ Talks τα επόμενα βήματά του και σχολιάζει την τρέχουσα πολιτική επικαιρότητα.

Μετά τις εκλογές του 2023 στραφήκατε προς το εξωτερικό. Σήμερα είστε πρόεδρος του Συμβουλίου της Ευρώπης. Θεωρήσατε ότι στο εσωτερικό το πολιτικό σας μέλλον θα ήταν περιορισμένο;

Όχι. Εμένα μ’ ενδιέφεραν πάντα τα διεθνή θέματα και η θέση της Ελλάδας στον διεθνή χώρο. Το να πω ότι ήμουν συνδρομητής του Time και του Newsweek απ’ τα φοιτητικά μου χρόνια, σημαίνει κάτι; Όχι. Αλλά ήμουν. Το να πω ότι έχω ακόμα το πρώτο βιβλίο που γράφτηκε στην Ελλάδα για την ΕΟΚ απ’ τον Καλούδη και τον Χαραλαμπόπουλο; Ούτε κι αυτό. Όταν όμως έκανα στο Mega την  τηλεοπτική εκπομπή «7+7» είχα επτά θέματα απ’ το εσωτερικό και επτά απ’ τον διεθνή χώρο.

Ήταν και γαλλικός τίτλος εκπομπής;

Ναι, της Αν Σενκλαίρ. Αλλά εγώ το «7+7» το είχα για πολλά χρόνια τίτλο στη σελίδα μου στην Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, από μόνος μου. Δεν ξέρω ποτέ το έβαλε τίτλο η Σενκλαίρ. Θυμάμαι είχε  έρθει στην Αθήνα μαζί με τον τότε σύζυγό της, τον Ντομινίκ Στρος-Καν, και ένας κοινός φίλος της είχε μιλήσει για μένα και την εκπομπή και εκείνη αναρωτήθηκε πως πήρα τον τίτλο και δεν το έμαθε. Και κανόνισε να συναντηθούμε.

Αλλά για να επιστρέψω στην ερώτησή σας, όχι, δεν σκεφτόμουν ότι δεν υπήρχε κάποιου είδους μέλλον για μένα εδώ. Άλλωστε είχα ενεργό δράση καθώς ήμουν εισηγητής σε τρία μεγάλα, βαριά, νομοσχέδια -Πτωχευτικό Δίκαιο, Προϋπολογισμό της Βουλής και Ταμείο Ανάκαμψης. Επίσης είχα καθημερινή δράση στις τηλεοράσεις και στήριζα το κυβερνητικό έργο. Απλώς η μία ευκαιρία για το εξωτερικό έφερε την άλλη και μετά βρέθηκα σ’ αυτή τη θέση.

Δεν νιώσατε δηλαδή κομμένος ως Καραμανλικός;

Όχι καθόλου. Εγώ εκτιμώ ιδιαίτερα, και το έχω πει και στον ίδιο, τον Μητσοτάκη, ούτε ξεχνώ ότι όταν εξελέγη το 2016 μου τηλεφώνησε λίγους μήνες μετά για να βρεθούμε και να τα πούμε. Το 2017 με ξανακάλεσε ο ίδιος και μου είπε ότι θέλει να είμαι υποψήφιος. «Θεωρώ ότι έχεις αδικηθεί στην πολιτική και αυτή η αδικία πρέπει να τελειώσει», μου είπε, συμπληρώνοντας, «παρότι κανείς απ’ τους συνεργάτες μου δεν θέλει να είσαι, γιατί σε θεωρούν το παλιό και το καραμανλικό»…

Ως προς το παλιό, μαζί μπήκαμε με τον Μητσοτάκη στη Βουλή, το 2004 -είμαι 5 χρόνια μεγαλύτερός του. Ως προς το καραμανλικό, φυσικά, συνεργάτης και υπουργός τόσα χρόνια ήμουν, ο μακροβιότερος εκπρόσωπος τύπου.

Δεν σας αντιμετώπισαν με καχυποψία;

Είχα κατακτήσει μια αυτονομία, η οποία ήταν πια σαφής. Ναι μεν έχω τη φιλική σχέση που έχω με τον Καραμανλή, αλλά όχι αυτού του είδους την ταύτιση. Ο Μητσοτάκης δεν περίμενε από μένα να βγω να πω «ζήτω ο Κυριάκος» ούτε όμως «ζήτω ο Καραμανλής», αλλά ότι ήμουν ένα στέλεχος της Ν.Δ. πολλών ετών που θα υπηρετήσω σωστά μια ιδεολογία. Κι όταν μου ανέθεσαν αυτά τα τρία σημαντικά νομοσχέδια, τι παράπονο μπορώ να έχω. Ειλικρινά δεν έχω κανένα.

Μέσα σ’ αυτή την 25ετία περίπου που είστε στη Ν.Δ. έχετε μια εξήγηση για τις σχέσεις ανάμεσα στους Καραμανλή-Σαμαρά-Μητσοτάκη; Πώς έφτασαν εδώ που έφτασαν, και κυρίως με τον Αντώνη Σαμαρά;

Μα νομίζω ότι αυτό είναι το συστατικό στοιχείο της πολιτικής. Στην πολιτική αν δεν έχεις αντιπαράθεση δεν έχεις πολιτική. Και αντιπαράθεση δεν έχεις μόνο με τον αντίπαλό σου, έχεις και με το ίδιο σου το κόμμα. Στα κόμματα μέσα πάντα θα υπάρχουν αντιπαραθέσεις.

«Δεν επιδιώκω να έχω καλές σχέσεις για τις καλές σχέσεις. Εμένα μ’ ενδιαφέρει να έχω την άποψή μου».

Τώρα, δεν θέλω να πω ότι το αντίστοιχο συμβαίνει με τον Σαμαρά ή με τον Καραμανλή. Είναι θέμα δικής τους πολιτικής επιλογής. Αν ο Σαμαράς πιστεύει και εκφράζει κάτι για τα εθνικά θέματα κι αυτό είναι διαφορετικό από αυτό πιστεύω εγώ, τι να πω. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφραστεί. Εγώ, για παράδειγμα, δεν πιστεύω ότι υπάρχει κάποιου είδους διαδικασία διαπραγμάτευσης στην οποία η Ελλάδα θα χάσει εθνικό χώρο. Δεν πιστεύω ότι ούτε καν πέρασε απ’ το μυαλό του Μητσοτάκη κάτι τέτοιο. Το θεωρώ αδιανόητο ένας Έλληνας πρωθυπουργός, και μάλιστα ένας άνθρωπος ο οποίος έχει πια τεράστια εμπειρία -υπηρετεί ως πρωθυπουργός επτά χρόνια, να ’χει στο νου του κάτι περισσότερο απ’ το να βρει μια λύση. Και η λύση είναι αυτή που μας έχει οδηγήσει στην αντιπαράθεση. Απλώς δεν έχουμε δει κάποιες προτάσεις αυτή τη στιγμή απ’ την κυβέρνηση, για κάποια λύση. Γιατί πρέπει να δούμε και τι λένε οι απέναντι, τι λένε τα διεθνή όργανα. Είναι μια συζήτηση που διαρκεί πάρα πολλά χρόνια.

Με τον Αντώνη έχουμε γνωριμία αιώνων, καταγόμαστε απ’ το ίδιο χωριό. Με τον Καραμανλή έχουμε φιλία, επίσης αιώνων, αλλά απ’ την άλλη,  έχω κι εγώ τη δική μου άποψη για κάποια θέματα.

Άνθρωπος των προέδρων;

Όχι, δεν θα το ’λεγα. Δεν επιδιώκω να έχω καλές σχέσεις για τις καλές σχέσεις. Εμένα μ’ ενδιαφέρει να έχω την άποψή μου. Και διεκδίκησα τον σεβασμό εξαιτίας της άποψης που έχω. Όχι για να είμαι γενικώς αρεστός. Γι’ αυτό και στη Βουλή με άκουγαν και βουλευτές από άλλα κόμματα. Μόνον για μαλθακότητα δεν μπορεί να μιλήσει κανείς. Ίσα-ίσα μου ’λεγαν ότι έχω πολλές γωνίες και είμαι πολύ αυστηρός. Αλλά και στη δημοσιογραφία είχα απίστευτα καλές σχέσεις.

Παρόλα αυτά, αυτή η δημόσια αντιπαράθεση προκαλεί φθορά…

Θα σας απαντήσω όπως απαντούσα και ως εκπρόσωπος: Τους πρώην πρωθυπουργούς ή αρχηγούς του κόμματος δεν θα τους σχολιάσω. Αλίμονο αν δεν έχουν το δικαίωμα να πούνε την άποψή τους. Κι αυτό δεν το λέω ως κανόνα υπεκφυγής, αλλά διότι έχουν δικαίωμα και υποχρέωση. Η πολυφωνία ποτέ δεν κάνει κακό

Πολυφωνίας ή ανοιχτή κόντρα;

Εγώ το βλέπω ως πολυφωνία. Η Ν.Δ. είναι το κόμμα που έχει αλλάξει τους περισσότερους αρχηγούς γιατί είναι ένα πολύ δημοκρατικό κόμμα. Υπάρχουν άλλα που θεωρούνται προοδευτικά και έχουν αλλάξει πολύ μικρότερο αριθμό αρχηγών… Οι διαφορετικές φωνές ποτέ δεν έκαναν κακό.

«Άσε την Καρυστιανού αν θέλει να κάνει κόμμα κι ας κριθεί απ’ τον κόσμο».

Δεν διχάζουν;

Έχουμε επίπεδα ψηφοφόρων. Εγώ πιστεύω ότι το μεγαλύτερο ποσοστό ψηφοφόρων της Ν.Δ. δεν διχάζεται απ’ αυτό. Υπάρχουν και κάποιοι πιο φανατικοί, που μπορεί να το θεωρούν διχαστικό. Εγώ όχι.

Πώς βλέπετε να διαμορφώνεται το σκηνικό για τις επόμενες εκλογές; Αυτοδυναμία, συνεργασίες, συγκυβέρνηση;

Κατ’ αρχάς, είχαμε μια μεγάλη πρώτη έκπληξη το 2023 -όχι το 2019, όταν το 40% έγινε 41% μετά από μια γεμάτη τετραετία. Και ο Μητσοτάκης τήρησε την τετραετία, όπως είχε πει, όπως τηρεί και πάρα πολλά από αυτά που λέει. Προσωπικά, μπορεί να μην συμφωνώ σε όλα, ή μάλλον σε λίγα από αυτά δεν συμφωνώ. Δεν συμφωνώ ότι πρέπει να επιτεθούμε σε κάποιον πριν καλά-καλά τον δούμε. Άσε την Καρυστιανού αν θέλει να κάνει κόμμα κι ας κριθεί απ’ τον κόσμο. Δεν βλέπω τον λόγο να δώσω την αίσθηση ότι με απασχολεί ή μ’ ενοχλεί. Θεωρώ ότι και τον ίδιο τον Μητσοτάκη δεν τον ενοχλεί. Πάντα υπάρχουν και κάποιοι που κάνουν δηλώσεις που ξεφεύγουν του μέτρου ή του μέσου όρου.

Τώρα έχουμε τις δημοσκοπήσεις που δίνουν ένα σαφές προβάδισμα στη Ν.Δ. αλλά όχι αυτοδυναμία.

Οπότε;

Εκτιμώ ότι σίγουρα θα πάμε σε δεύτερη εκλογική αναμέτρηση και τα διλήμματα θα γίνουν ακόμα πιο σκληρά. Μην ξεχνάμε ότι η Ελλάδα θα ετοιμάζεται να γίνει προεδρεύουσα χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και μάλιστα σε μια απ’ τις πιο δύσκολες εποχές που περνάει η Ε.Ε. εξαιτίας της πολιτικής που έχουν οι ΗΠΑ ή της πολιτικής που έχει τα τελευταία χρόνια με τον επιθετικό πόλεμο στην Ουκρανία, ο Πούτιν. Ο παγκόσμιος χάρτης αλλάζει. Ο Μητσοτάκης έχει μια τεράστια εμπειρία πια ως πρωθυπουργός και εφόσον επανεκλεγούμε θα έχει πραγματικά τον σεβασμό των υπολοίπων εξαιτίας της εμπειρίας αυτής -και στο εξωτερικό. Κι αυτό είναι ένα όπλο που πρέπει ν’ αξιοποιηθεί στην προεκλογική περίοδο για να κατανοήσει ο κόσμος ότι δεν είναι παιχνίδι να προεδρεύεις στην Ε.Ε.. Είναι πολιτικά βαριά θέση. Οπότε στα διλήμματα θα πρέπει να προστεθεί κι αυτό.

«Κι αν ακόμα δεν έχουμε αυτοδυναμία στο 2ο γύρο, θα είναι πολύ πιθανό να έχουμε μια συνεργασία» 

Η θέση της χώρας έχει βελτιωθεί πάρα πολύ στο εξωτερικό. Εκτός απ’ την εκλογή τη δική μου, η εκλογή του Κυριάκου Πιερρακάκη επίσης είναι μια πάρα πολύ σπουδαία εκλογή. Η Ελλάδα λοιπόν έχει μια παρακαταθήκη. Όλα αυτά ταυτίζονται με τον Έλληνα και την Ελλάδα. Αντίστοιχα ο Έλληνας πρωθυπουργός Μητσοτάκης έχει μια καλή εικόνα. Όλα αυτά θα παίξουν έναν ρόλο. Βεβαίως ο πολίτης ψηφίζει και με το θυμικό του.

Με δίλημμα «εγώ ή το χάος»;

Οφείλει μια σοβαρή παράταξη όπως είναι η Νέα Δημοκρατία να το αναδείξει και αυτό το δίλημμα.

Δηλαδή βλέπετε τον Κυριάκο Μητσοτάκη πρωθυπουργό και για 3η θητεία, μ’ ένα σχήμα που δεν μπορούμε να ορίσουμε τώρα ή και αυτοδυναμία;

Αυτοδυναμία το βλέπω πολύ δύσκολο -θέλω να πατάω όσο γίνεται στο έδαφος. Θέλω να πιστεύω ότι δεν θα πάμε σε 3ο γύρο. Και θέλω να πιστεύω ότι κι αν ακόμα δεν έχουμε αυτοδυναμία στο 2ο γύρο θα είναι τόσο πολύ κοντινή η σχέση του κλάσματος, αριθμητικά εννοώ, που θα είναι πολύ πιθανό να έχουμε μια συνεργασία. Δεν μπορώ να πω με ποιον και γιατί… Το θέμα είναι ο τόπος να έχει μια πορεία διαρκώς εξελισσόμενη και σταθερότητας. Και τα έχει πετύχει και τα δύο.

Προετοιμάζεται συνεργασία με το ΠαΣοΚ;

Δεν το βλέπω αυτό, δεν το ξέρω. Ο Ανδρουλάκης προσπαθεί να πετύχει το καλύτερο για το κόμμα του. Δεν πιστεύω ότι αυτό που είπε για αυτοδυναμία του ΠαΣοΚ είχε κάποια βάση -δεν έχει καμία δυνατότητα. Αν μετά θα υπάρχουν συνθήκες που θα επιβάλουν κάποια συνεργασία, δεν το ξέρω. Γιατί το 1989-΄90 οι συνθήκες επέβαλαν μια συνεργασία, χωρίς να λέω ότι τώρα θα είναι ίδιες. Τώρα είναι και οι γεωπολιτικές διεθνείς συνθήκες.

Ο Αλέξης Τσίπρας θα ηγηθεί κόμματος;

Νομίζω ότι αυτό μάλλον προφανές είναι. Είχα την ευκαιρία να μιλήσω πολλές φορές μαζί του, λόγω του Συμβουλίου της Ευρώπης. Και νομίζω, χωρίς να θέλω να διερμηνεύσω τη σκέψη του, ότι μάλλον προς εκεί κατευθύνεται.

Τι σας έμεινε απ’ την εποχή του Βατοπεδίου;

Η τεράστια ικανοποίηση ότι όχι απλώς δικαιώθηκα και δεν είναι μόνο προσωπική ικανοποίηση, δικαιώθηκαν οι πάντες. Εγώ είχα την τιμή να δικαιωθώ απ’ τους αντιπάλους μου, γιατί δεν παραπέμθηκα. Ήρθαν 30-35 βουλευτές του ΠΑΣΟΚ και ψήφισαν υπέρ μου -ο Παπανδρέου δεν συγκέντρωσε την πλειοψηφία των 165 βουλευτών που είχε. Άρα η δικαίωσή μου ήρθε νωρίς. Καταδίκασα τους συκοφάντες μου, τον Κοντομηνά, τον Alpha, τον Αυτιά, τον Βλάχο, τον Ντάσκα -ήταν κι άλλοι. Γιατί ως υπουργός δίπλα στον Πρωθυπουργό και πρώην δημοσιογράφος είχα την άποψη ότι δεν θα ’πρεπε να κινηθώ δικαστικά. Όταν όμως λέω παραιτούμαι, σημαίνει ότι θα υπερασπισθώ τον εαυτό μου και θα κινηθώ δικαστικά.

«Πρέπει να κοιτάμε και τον καθρέφτη μας λιγάκι -κι εγώ τον κοιτάω».

Το δεύτερο είναι η απογοήτευση ότι δύο επιχειρηματίες -ο Κοντομηνάς και ο Αναστασιάδης- οι οποίοι είχαν τεράστια προβλήματα με την δικαιοσύνη, απευθύνθηκαν σ’ έναν υπουργό που τότε θεωρείτο ο πιο ισχυρός της κυβέρνησης, ζητώντας του δύο χάρες. Και είπα τότε στον Κοντομηνά ότι «εγώ είμαι υπουργός και ο αδελφός μου είναι άνεργος. Η δική μου πολιτική ηθική λέει ότι δεν είμαι εδώ ούτε για τους φίλους ούτε για τους συγγενείς μου. Αν έχεις δίκιο να δικαιωθείς». Εκείνος το θεώρησε εχθρική πράξη…

Η απογοήτευση είναι ότι δύο εκδότες, με ισχυρά συγκροτήματα, πέτυχαν να αναστατώσουν τον τόπο, δημιουργώντας μια τελείως fake-news κατάσταση μαζί με την απόλυτη βεβαιότητα στον πολίτη ότι ο ισχυρός δεν είναι ο πολιτικός παράγων ούτε η κυβέρνηση. Αλλά ότι ο ισχυρός είναι ο επιχειρηματίας που έχει λεφτά και επιρροή. Αυτή την εποχή ζούμε τώρα, εποχή Τραμπ, εποχή Πούτιν, εποχή δηλαδή που η ισχύς του χρήματος και των μέσων είναι μεγαλύτερη απ’ την ισχύ του δικαίου. Εγώ τη βίωσα σε προσωπικό και οικογενειακό επίπεδο πολλά χρόνια νωρίτερα.

Αλλά έχει ευθύνη και ο πολίτης. Αν ο πολίτης νομίζει ότι για όλα έχει ευθύνη ο πολιτικός και δεν αφυπνισθεί και ο ίδιος, τότε πάντα θα του φταίει κάποιος άλλος. Πρέπει να κοιτάμε και τον καθρέφτη μας λιγάκι -κι εγώ τον κοιτάω.

Άρα με την εκλογή σας το 2019 νιώσατε δικαίωση;

Ναι, βέβαια, τεράστια. Και με υπερηφάνεια, θα πω, και όχι από εγωισμό, ότι όλο αυτό με οδήγησε να παλέψω πολύ περισσότερο και εκτός πολιτικής και όταν επανήλθα.

Δεν σας έμεινε κάτι αρνητικό;

Όχι, καθόλου, ποτέ.

Θα είστε ξανά υποψήφιος στις εκλογές;

Κάθε πράγμα στον καιρό του.

Η θητεία σας στο Συμβούλιο της Ευρώπης ολοκληρώνεται τώρα τον Ιανουάριο… 

Ναι. Η θητεία του προέδρου είναι για έναν χρόνο και ανανεώνεται για μία ακόμα φορά. Στις 26 Ιανουαρίου 2026 λήγει η δική μου και τότε θα κάνω την πολιτική μου ομιλία του απολογισμού και θα αποχωρήσω.

Δεν κρύβω ότι ήρθαν κάποιοι πολιτικοί αρχηγοί και μου είπαν να συζητήσουμε την αλλαγή του κανονισμού για να μου προτείνουν και 3η θητεία. Κι  ενώ αυτό ήταν πολύ τιμητικό για μένα, τους είπα ότι θεσμικά θα δημιουργήσει ζητήματα. Είμαι απ’ τους ελάχιστους προέδρους που εξελέγησαν παμψηφεί, ομόφωνα. Δεν υπήρξε ούτε ένας πολιτικός αντίπαλος που να βάλει υποψηφιότητα…

Γράφω τώρα ένα βιβλίο, όπως γράφει κάθε πρόεδρος όταν αποχωρεί και θα τυπωθεί απ’ το Συμβούλιο. Κι ενώ όλοι γράφουν κάτι σαν φυλλάδιο πεπραγμένων, εγώ έγραψα ένα βιβλίο 200 σελίδων δοσμένο με τέτοιο τρόπο ώστε μαζί μ’ αυτά που έκανα, να υπάρχει και το παρασκήνιο για να διαβάζεται πιο ευχάριστα.

Ποιος είναι ο ρόλος αυτού του οργανισμού;

Θα σας ξεκινήσω λέγοντας ότι προχθές η μέρα μου άρχισε με μια απογοήτευση γιατί ανακοίνωσε ο Τραμπ 66 οργανισμούς απ’ τους οποίους αποχωρεί κι ένας απ’ αυτούς είναι η Επιτροπή της Βενετίας. Κι αν δεν είναι πολύ γνωστή, η Επιτροπή αυτή είναι παιδί του Συμβουλίου της Ευρώπης με εκπροσώπους τους κορυφαίους συνταγματολόγους απ’ όλες τις χώρες –από εμάς είναι ο Νίκος Αλιβιζάτος, αλλά και από χώρες που συνεργάζονται με το Συμβούλιο. Και ο πρόεδρος έχει ex officio το δικαίωμα αν απευθύνει ερωτήσεις για ζητήματα βαριά συνταγματικού δικαίου.

Κατά τη διάρκεια της δικής μου θητείας ήρθαν διάφορες ερωτήσεις: Για τους Βάσκους και την αμνηστία που πήγε να δοθεί στο βασκικό κίνημα για την ανεξαρτησία των Βάσκων στην Ισπανία, για την ακύρωση των εκλογών στη Ρουμανία όπου η επιστολή που έστειλα και η τοποθέτηση απ’ την Επιτροπή της Βενετίας έπαιξε τεράστιο ρόλο στο αν ήταν σωστή ή όχι η ακύρωση. Ή για θέματα που αφορούσαν τη Γεωργία και την ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα καθώς και ζητήματα χρηματοδότησης των μην κυβερνητικών οργανώσεων. Εκεί κυριαρχεί ένας πρωθυπουργός -με τους τρόπους που εξελέγη, και ξαφνικά απ’ τις 7.000 ΜΚΟ που κυκλοφορούσαν στη χώρα έδιωξε τις 6.997…

Άρα έχει καθημερινή αποτύπωση το έργο του Συμβουλίου της Ευρώπης και των οργανισμών που είναι παιδιά του.

Στο Συμβούλιο δεν εντάσσεται και το Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων;

Ναι, και είναι το πιο σημαντικό απ’ όλα τα παιδιά του. Κάθε πολίτης, απ’ τις 46 χώρες και τα 700 εκ. πολιτών που εκπροσωπούμε, μπορεί μόνος του να προσφύγει και να δικαιωθεί για αδικία που υπέστη στη χώρα του. Άρα έχει μια απόλυτη αποτύπωση, πρακτική, του πόσο σημαντικό είναι να σεβόμαστε αυτούς τους θεσμούς.

Μέσα σ’ αυτά τα δύο χρόνια έχω γράψει, ταξιδεύοντας, εκατοντάδες χιλιάδες μίλια, μπορεί και ένα εκατομμύριο. Σε όσες χώρες πήγα μιλούσα και στα Κοινοβούλια και στα Πανεπιστήμια -μια δική μου επιλογή και πρωτοτυπία σε σχέση με προηγούμενους προέδρους. Και πάντα ξεκινούσα με την ίδια ιστορία: Ότι είναι Φεβρουάριος του 1943, οι βόμβες πέφτουν στο Λονδίνο και ο Τσόρτσιλ αξιοποιεί για μια ακόμα φορά το BBC και λέει στους πολίτες ότι όταν τελειώσει αυτός ο πόλεμος «θα φτιάξω το Συμβούλιο της Ευρώπης». Δεν μπορεί λοιπόν, 76 χρόνια αργότερα, ν’ αμφισβητούνται αρχές δικαίου, δικαιώματα που κατακτήθηκαν με πάρα πολύ κόπο. Οπότε, αν δούμε, πρακτικά, τα αποτελέσματα αυτού του Οργανισμού, που μπορεί να μην είναι στην καθημερινή μας γνώση αλλά είναι άδηλα στις ψυχές μας και στην ψυχή της δημοκρατίας, βλέπουμε ότι έχει πολλή δουλειά.

Γιατί δεν φτάνουν όλα αυτά στον ευρωπαίο πολίτη, ο οποίος βέβαια, μπορεί και να μην ενδιαφέρεται…

Υπάρχουν θέματα που μπορεί να τον κάνουν να ενδιαφερθεί, όπως συνέβη επί θητείας μου με μια απόφαση του Δικαστηρίου για τις KlimaSeniorinnen. Ένας οργανισμός από γηραιές κυρίες της Ελβετίας που προσέφυγαν στο Δικαστήριο των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και είπαν ότι η ατμόσφαιρα συνεχώς επιβαρύνεται και επιδεινώνεται. Και το Δικαστήριο πήρε μια ιστορική απόφαση λέγοντας ότι ο καθαρός αέρας είναι ανθρώπινο δικαίωμα.

Προσωπικά εισήγαγα πολλές μεθόδους που ταυτίζονται και με τη σημερινή εποχή για να γνωστοποιήσουμε κάποια θέματα. Επίσης είχα βάλει στόχο ν’ αυξήσω την ορατότητα. Πρόσφατα ήρθαν τα στοιχεία απ’ το Γραφείο Επικοινωνίας του Συμβουλίου της Ευρώπης -που δεν υπάγεται σε μένα. Λοιπόν, στον πρώτο χρόνο της δικής μου θητείας τα δημοσιεύματα στον διεθνή τύπο αυξήθηκαν κατά 60% και τον δεύτερο κατά 195%… Στην Ελλάδα σίγουρα αυξήθηκε πολύ το ενδιαφέρον εξαιτίας της δικής μου εκλογής.

Πώς ξεκίνησε όλο αυτό;

Τον Οκτώβριο του 2023 -εκπροσωπούσα τότε το κόμμα μου ως αντιπρόεδρος στο Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, ο πρόεδρος της Σοσιαλιστικής Ομάδας που είναι σήμερα και υπουργός αναπληρωτής στη Γερμανία μου είπε ότι είναι η σειρά του να γίνει πρόεδρος του Συμβουλίου. Αλλά επειδή είχε προσέξει τη δουλειά μου -ήμουν ήδη πρόεδρος στην Επιτροπή Μετανάστευσης, μου πρότεινε, αν μ’ ενδιαφέρει η προεδρία, να υποχωρήσει υπέρ μου. Ομολογώ ότι με ξάφνιασε. Του είπα πόσο μεγάλη τιμή ήταν για μένα αυτό και συμφωνήσαμε να το συζητήσουμε. Δεν είπα όμως τίποτα σε κανέναν.

Εγώ εκείνη την εποχή ετοιμαζόμουν να γίνω πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος. Είχε ήδη αποχωρήσει ο Πολωνός και η προεδρία θα έπαιζε μεταξύ εμού και ενός Κροάτη -αλλά αν έθετα υποψηφιότητα θα την κέρδιζα.

«Στη δημοσιογραφία αναδεικνύεις ένα θέμα, στο πανεπιστήμιο το αναλύεις, στην πολιτική το λύνεις».

Ένα μήνα μετά ήμουν στο Λιχνεστάιν και εκεί έγινε η οριστική συμφωνία με τους άλλους αρχηγούς ότι θα δοθεί η σειρά των Σοσιαλιστών στο Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα. Να διευκρινίσω ότι είναι πέντε οι πολιτικές ομάδες -σοσιαλιστική, ευρωπαϊκό λαϊκό κόμμα, συντηρητική, liberal democrats και αριστερή. Αίφνης τότε εκδηλώνουν ενδιαφέρον άλλοι τέσσερις απ’ το κόμμα μου.

Τον Δεκέμβριο που είμαι στο Παρίσι πείθω τους τρεις απ’ τους τέσσερις συνυποψηφίους να μην κατέβουν. Απομένει ο τελευταίος, που είναι ο παλαιότερος βουλευτής μέλος του Συμβουλίου, Λιθουανός. Επιστρέφοντας συμφωνούμε να κάνουμε ένα debate με όλα τα μέλη του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος απ’ όλες τις χώρες και στο τέλος ηλεκτρονική ψηφοφορία. Εγώ πήρα 73% κι εκείνος 27% -και δεν ήταν υποψήφιος.

Κι εδώ θέλω να πω τι οφείλω στην Ντόρα (σ.σ. Μπακογιάννη). Το 2019 μου είχε πει ότι ήθελε να είμαι στην ομάδα του Συμβουλίου, στην αρχή ως αναπληρωματικό μέλος -μετά έγινα μόνιμο. Έπειτα, το 2021, μου είπε ότι θα με προτείνει για πρόεδρο της Επιτροπής Μετανάστευσης. Κι όταν έγινα, απέκτησα πια τη δυνατότητα να συμμετέχω όλο και περισσότερο σε όργανα που φαίνεσαι και έτσι πρόσεξαν οι υπόλοιποι τη δουλειά μου.

Και για να κλείσουμε: Δημοσιογραφία ή πολιτική;

Πολιτική, ασυγκρίτως. Κάποτε με ρώτησαν οι φοιτητές μου, πολιτική, δημοσιογραφία ή πανεπιστήμιο; Και τους είπα ότι στη δημοσιογραφία αναδεικνύεις ένα θέμα, στο πανεπιστήμιο το αναλύεις, στην πολιτική το λύνεις.

Ή δεν τον λύνεις;

Ναι, πολλές φορές είναι καλύτερο να μην το λύνεις, ή να μην αποπειραθείς. Αλλά η πολιτική είναι μακράν η καλύτερη. Δεν συγκρίνεται με καμία άλλη.

Κεντρική φωτό: Μενέλαος Μυρίλλας