Το ρόδι είναι για μένα ένας από τους πιο συναρπαστικούς καρπούς της φύσης· ένα μικρό θαύμα που κρύβει μέσα του έναν ολόκληρο κόσμο από χρώματα, υφές και γεύσεις. Δεν έχω αποφασίσει ακόμη αν το αγαπώ. Έχω αυτό το περίεργο συναίσθημα όπου, ενώ δεν θα λαχταρήσω ποτέ να το φάω –ίσως φταίνε τα κουκουτσάκια του, μάλλον δηλαδή αυτά φταίνε–, κάθε φορά που εμφανίζεται μπροστά μου εξελίσσεται σε εθισμό γιατί δεν μπορώ να σταματήσω να το μασουλάω. Όταν το κρατώ στα χέρια μου, νομίζω ότι ανοίγω ένα αντικείμενο σχεδόν μυθικό: το βαθύ κόκκινο χρώμα του φλοιού του, η στιβαρή και στιλπνή επιφάνειά του και, κυρίως, το πώς αποκαλύπτονται οι σπόροι του, σαν καλά κρυμμένα μικροσκοπικά πετράδια. Τι ωραία που λαμπυρίζουν στο φως!

Η γεύση του είναι εξίσου ιδιαίτερη καθώς συνδυάζει γλυκύτητα και οξύτητα με έναν τρόπο που ελάχιστα φρούτα πετυχαίνουν. Όταν δαγκώνεις ένα σπόρο, ακούγεται ένας ανεπαίσθητος ευχάριστος κρότος και αμέσως η γλώσσα πλημμυρίζει από δροσερό, ζωηρό χυμό.

Δεν είναι τυχαίο που πολλοί το χαρακτηρίζουν «υπερτροφή» – το ρόδι διαθέτει ένα πλήθος ωφελειών οι οποίες παντρεύονται αρμονικά με την απόλαυση που χαρίζει. Έρευνες έχουν δείξει ότι ο χυμός του μπορεί να συμβάλει στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης, τη βελτίωση της καρδιαγγειακής λειτουργίας και τη μείωση φλεγμονών. Στην Τουρκία τον τιμούν δεόντως και τον καταναλώνουν σε αφθονία. Την ίδια αίσθηση έχω και για το χυμό. Η έντονη οξύτητά του με σοκάρει, σίγουρα με ξυπνά, αλλά, για έναν ανεξήγητο λόγο, δεν τον χορταίνω.

Η Μαρίνα Χρονά εμπνέεται από το ρόδι για να δημιουργήσει ένα ξεχωριστό γιορτινό πιάτο. Φωτό: Γιώργος Καπράνος

Αυτή η ισορροπία μεταξύ γεύσης και θρεπτικής αξίας είναι που κάνει το ρόδι τόσο πολύτιμο αγαθό στη μαγειρική. Στις γλυκές δημιουργίες λειτουργεί σαν γιορτινό στολίδι και προσδίδει υφή και μια ωραία οξύτητα που αντισταθμίζει άψογα τη γλυκύτητα της ζάχαρης. Από δροσερά γιαούρτια και κρέμες μέχρι λαχταριστές τάρτες και σιροπιαστά γλυκά, οι σπόροι του προσφέρουν μια φρεσκάδα που αφυπνίζει τις αισθήσεις. Αλλά και στις αλμυρές συνταγές δίνει ρεσιτάλ. Αναβαθμίζει διακριτικά σαλάτες, χαρίζει βάθος σε μαρινάδες και συνοδεύει τέλεια τα κρέατα, ιδιαίτερα το αρνί και το κοτόπουλο. Χάρη σε αυτή την πολυμορφία του, είναι ένα από τα πιο απαραίτητα υλικά της δημιουργικής κουζίνας, αν και στην Ανατολή χρησιμοποιείται εδώ και αιώνες, είτε πολτοποιημένο είτε οι φρέσκοι σπόροι του, προσθέτοντας πλούσια γεύση και ελαφριά γλυκύτητα στα πιάτα τους. Το αγαπημένο μου; Το πιλάφι με πλιγούρι και ρόδι.

Η σημασία του ωστόσο εκτείνεται πέρα από τη διατροφή και τη μαγειρική. Στην ελληνική παράδοση, αποτελεί σύμβολο αφθονίας, ευτυχίας και γονιμότητας. Από την αρχαιότητα έως σήμερα, σχετίζεται με τις σημαντικότερες στιγμές της ζωής: προσφέρεται σε γάμους ως ευχή για ευημερία, ενώ το σπάσιμό του την Πρωτοχρονιά φέρνει καλή τύχη. Δεν λείπει όμως και από το πένθος. Ποιος θα μπορούσε να φανταστεί κόλλυβα χωρίς ρόδι; Άλλωστε αυτός είναι και ο απόλυτος συμβολισμός του: η σύνδεση του πάνω και του κάτω κόσμου, της ζωής και του θανάτου. Καταφέρνει να γλυκάνει τόσο όμορφα μια τόσο πικρή στιγμή.

Φωτό: Γιώργος Καπράνος

Με μια τόσο βαθιά πολιτιστική αξία, δεν είναι περίεργο που έχει ιδιαίτερη θέση και στη δική μου κουζίνα. Η συνταγή μου με ρόδι γεννήθηκε ένα χειμωνιάτικο απόγευμα που ήθελα να δημιουργήσω κάτι το οποίο να ενώνει ζεστασιά, γιορτινή διάθεση και μια πνοή φρεσκάδας. Πάντα μου άρεσε να πειράζω τα φαγητά λίγο, τόσο όσο. Να νιώθω πως γεύομαι την παράδοση με μια πιο προσωπική πινελιά.

Για το φετινό γιορτινό τραπέζι, επέλεξα να φτιάξω συκωτάκια κοτόπουλου σαβόρο. Τα αγαπώ τα συκωτάκια, μόνο που πλέον δεν τα μαγειρεύω συχνά – σπάνια θα έλεγα. Κάποτε, όμως, ήταν ένα από τα πρωινά που συνήθιζε να ετοιμάζει η μαμά μου. Τα έκανε μόνο για μας τις δύο, οι υπόλοιποι στο σπίτι δεν τα ήθελαν. Καμιά φορά κοιτάζω πίσω και, μέσα από τις γευστικές αναμνήσεις, κατανοώ πλήρως γιατί έγινα μαγείρισσα. Πολλές οι πιθανότητες να ερωτευτώ το φαγητό όταν για πρωινό έτρωγα συκωτάκια με αβγά μαζί με τη μητέρα μου. Μάλλον γι’ αυτό δεν τα μαγειρεύω συχνά – κάποια πιάτα θέλω ακόμη, στα 36 μου, να μου τα φτιάχνει μόνο εκείνη. Ίσως, πάλι, μέσα από το φαγητό, να αισθάνομαι ξανά παιδί. Άλλωστε για τη μαμά μου πάντα παιδί θα είμαι. Πλατειάζω όμως και δεν πρέπει. Το θέμα μας είναι το ρόδι. Επανέρχομαι.

Φωτό: Γιώργος Καπράνος

Ποιος δεν αγαπά λοιπόν τα σαβόρο; Σκόρδο, ξίδι, πετιμέζι. Τι μπορεί να πάει λάθος με τόσο αβανταδόρικα υλικά; Ένα μόνο πράγμα αποφάσισα να πειράξω. Το πετιμέζι θα είναι από ρόδι και θα το κάνω μόνη μου. Το αποτέλεσμα στις δοκιμές μου ήταν ακριβώς αυτό που περίμενα: διακριτικά έντονο. Θα μου πείτε, πώς γίνεται αυτό; Θα σας απαντήσω. Αυτήν τη μαγεία έχει το ρόδι. Είναι γλυκό και ξινό, αρωματικό χωρίς να σαμποτάρει τους συμπρωταγωνιστές του –ίσα ίσα, τους αναδεικνύει στο μέγιστο βαθμό–, εμφανέστατα παρόν, αλλά πάντα φινετσάτο.

Το ρόδι λοιπόν είναι κάτι πολύ περισσότερο από ένα απλό φρούτο. Είναι σύμβολο, έμπνευση, γεύση και θρεπτική δύναμη, ένας θησαυρός που αξίζει να τιμάμε τόσο στην κουζίνα μας όσο και στη ζωή μας. Ένας καρπός που κουβαλά ιστορία, παράδοση και μια βαθιά αίσθηση γιορτής –κάποιες φορές και λύπης– ακόμα και στις πιο συνηθισμένες μας στιγμές. Τώρα που το σκέφτομαι, αυτό ακριβώς καταφέρνει να κάνει το ρόδι: μετατρέπει τα απλά σε ιδιαίτερα.

Συκωτάκια κοτόπουλου σαβόρο με πετιμέζι ροδιού

Φωτό: Γιώργος Καπράνος

Χρόνος προετοιμασίας: 10΄

Χρόνος μαγειρέματος: 20΄

Βαθμός δυσκολίας: *

Υλικά για 4-6 μερίδες

  •  500 γρ. συκωτάκια καθαρισμένα και κομμένα σε μέτρια κομμάτια
  •  3 εσαλότ ή 1 ξερό κρεμμύδι σε λεπτές φέτες
  •  Βούτυρο γάλακτος
  •  1 κλωναράκι θυμάρι
  •  1 κλωναράκι δεντρολίβανο
  •  4 σκελίδες σκόρδο
  •  150 ml πετιμέζι ροδιού
  •  Αλάτι, πιπέρι
  •  Λίγο αλεύρι για το πανάρισμα
  •  Λίγο ρόδι για το σερβίρισμα

Εκτέλεση

  1. Στεγνώνουμε με απορροφητικό χαρτί τα συκωτάκια. Έπειτα τα αλευρώνουμε και τινάζουμε να φύγει το περιττό αλεύρι.
  1. Ζεσταίνουμε σε ένα βαθύ τηγάνι το βούτυρο και, όταν κάψει πολύ καλά, τηγανίζουμε τα συκωτάκια μέχρι να πάρουν χρώμα από όλες τις πλευρές. Τα βγάζουμε σε πιάτο και σουρώνουμε το βούτυρο με λεπτή σήτα να φύγει το πολύ αλεύρι.
  1. Ρίχνουμε ξανά το σουρωμένο βούτυρο στο τηγάνι, προσθέτουμε το θυμάρι και το δεντρολίβανο να βγάλουν το άρωμά τους και σοτάρουμε το κρεμμύδι και το σκόρδο, να μαραθούν.
  1. Επαναφέρουμε τα συκωτάκια στο τηγάνι και αλατοπιπερώνουμε. Τα γυρίσουμε δυο-τρεις βόλτες όλα μαζί, σβήνουμε με το πετιμέζι ροδιού και αποσύρουμε το σκεύος από τη φωτιά κουνώντας το κυκλικά.
  1. Σερβίρουμε τα συκωτάκια σαβόρο γαρνίροντας με λίγο ρόδι για επιπλέον οξύτητα και τραγανή υφή.