Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή

Ξεχασμένα επί δεκαετίες σε αποθήκη της Βουλής μαζί με απορρυπαντικά και χλωρίνες είχαν βρεθεί το 2019 τα πρωτότυπα πρακτικά της δίκης των Πρωταιτίων του πραξικοπήματος της 21ης Απριλίου 1967.

Σήμερα το υλικό αυτό έχει αξιοποιηθεί, ταξινομηθεί και ψηφιοποιηθεί από το αρμόδιο Τμήμα Κοινοβουλευτικών Αρχείων της Βιβλιοθήκης της Βουλής των Ελλήνων.

Το χρονικό της δίκης στον Κορυδαλλό

Η δίκη διεξήχθη σε ειδικά διαμορφωμένη αίθουσα των Φυλακών Κορυδαλλού από το Πενταμελές Εφετείο Κακουργημάτων υπό την προεδρία του Ιωάννη Ντεγιάννη και διήρκεσε από 28 Ιουλίου έως 23 Αυγούστου 1975.

Ο Γιάννης Ντεγιάννης στην έδρα του Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών, Δίκη των Πρωταίτιων της Χούντας

Η δίκη ξεκίνησε «περί ώραν 9ην και 15’ πρωϊνήν» με τον εισαγγελέα να ανακοινώνει ότι εκδικάζονται οι αξιόποινες πράξεις της εσχάτης προδοσίας και της «ενώσεως προς στάσιν στρατιωτικών» και ενημερώνει το δικαστήριο ότι μετά και τις υποβληθείσες μηνύσεις η ανάκριση προσδιόρισε τον αριθμό των πρωταιτίων σε 112, ενώ τελικά δια του παραπεμπτικού βουλεύματος ο αριθμός προσδιορίστηκε σε 24, εκ των οποίων στη δίκη εισήχθησαν μόνο 20 (τρεις φυγοδικούσαν και καταδιώκονταν: Κωτσέλης, Ασλανίδης και Παλαιολόγος, ενώ για έναν είχε διαχωριστεί η υπόθεσή του: ο Θεοφιλογιαννάκος που δικάστηκε στο στρατοδικείο).

Οι υπόλοιποι 78 από τους 112 κρίθηκαν παραπεμπταίοι ενώπιον του Πλημμελειοδικείου Αθηνών ως συνεργοί στα αξιόποινα εγκλήματα και οι 20 παραπέμφθηκαν «ίνα δικασθούν διότι την νύκταν της 20ής προς την 21ην Απριλίου 1967, αφ’ ενός μεν, στρατιωτικοί όντες, εστασίασαν και αφ’ ετέρου ανέτρεψαν το πολίτευμα της Χώρας».

Το «στιγμιαίο» έγκλημα

Έτσι, στο εδώλιο του κατηγορουμένου βρέθηκαν μόνον οι υπαίτιοι του πραξικοπήματος καθώς το αδίκημα χαρακτηρίστηκε στιγμιαίο και όχι συνεχές εξαιρώντας έτσι από τη δίκη την πλειονότητα των στελεχών του δικτατορικού καθεστώτος.

Μεταξύ αυτών οι Παπαδόπουλος, Παττακός, Μακαρέζος, Σπαντιδάκης, Ζωιτάκης, Αγγελής, Λαδάς, Ιωαννίδης, Ντερτιλής, Μπαλόπουλος, Ρουφογάλης και λοιποί.

Από αριστερά: Στυλιανός Παττακός, Νικόλαος Μακαρέζος, Γεώργιος Παπαδόπουλος

Ο Γεώργιος Παπαδόπουλος απολογείται

Το μυστικό των στενογράφων

Τα πρακτικά κρατήθηκαν από την Στενογραφική Υπηρεσία της Βουλής σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο στη Βουλή μέσα από κλειστό τηλεοπτικό κύκλωμα (και όχι από το ξενοδοχείο «Μεγάλη Βρετανία», σύμφωνα με τη φήμη που κυκλοφορούσε στη Βουλή κατά το παρελθόν) και μετά την αποκάλυψη και ψηφιοποίησή τους φυλάσσονται στη Βιβλιοθήκη της Βουλής, εμπλουτίζοντας το σπουδαίο αρχείο της.

Μάλιστα στο πρωτότυπο υλικό περιλαμβάνονται και τα ονόματα των στενογράφων με τις ώρες που δούλεψαν κρατώντας τα πρακτικά της δίκης. Η πρωτότυπη τηλεοπτική παραγωγή του Καναλιού της Βουλής για την μεγάλη δίκη των πρωταίτιων του πραξικοπήματος, έρχεται να θυμίσει αλλά και να φωτίσει πτυχές της ιστορικής δίκης των πρωταιτίων με μαρτυρίες και στοιχεία, αλλά και σπάνιο υλικό του Αρχείου της ΕΡΤ.

Στο ντοκιμαντέρ μιλούν: ο δικηγόρος Αλέξανδρος Λυκουρέζος, ο άνθρωπος που κατέθεσε την πρώτη μήνυση κατά των χουντικών το 1974, ο δημοσιογράφος Γιώργος Λιάνης, ο οποίος είχε καταθέσει στην δίκη σημαντικά κι στοιχεία για κάποιους από τους πρωταίτιους, οι ιστορικοί Τάσος Σακελλαρόπουλος, υπεύθυνος των Ιστορικών Αρχείων του Μουσείου Μπενάκη, Άντζελα Καραπάνου, προϊσταμένη του Τμήματος Κοινοβουλευτικών Αρχείων της Βιβλιοθήκης της Βουλής και Στάθης Κουτρουβίδης, από το Τμήμα Κοινοβουλευτικών Αρχείων, ο συνταξιούχος στενογράφος της Στενογραφικής Υπηρεσίας της Βουλής Ηλίας Γκρέκας. Για τις ανάγκες του ντοκιμαντέρ αξιοποιήθηκε πλούσιο σπάνιο υλικό από το Αρχείο της ΕΡΤ με τις ιστορικές καταθέσεις στην δίκη προσωπικοτήτων όπως οι Παναγιώτης Κανελλόπουλος, Ανδρέας Παπανδρέου, Γεώργιος Ράλλης κ.ά. Την πρωτότυπη μουσική για το ντοκιμαντέρ προσέφερε ο Διονύσης Τσακνής.

YouTube thumbnail

Ιστορική Έρευνα-Επιμέλεια- Παρουσίαση: ΓΙΩΡΓΟΣ ΓΙΟΥΚΑΚΗΣ

Σενάριο : ΓΙΩΡΓΟΣ ΓΙΟΥΚΑΚΗΣ- ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΧΟΝΔΡΟΚΟΥΚΗ

Σκηνοθεσία : ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΧΟΝΔΡΟΚΟΥΚΗ

Διεύθυνση Παραγωγής: ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΝΙΚΟΥ

Μουσική : ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΤΣΑΚΝΗΣ