Νέα δεδομένα στις ήδη εύθραυστες ισορροπίες σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο επιχειρεί να δημιουργήσει η Άγκυρα, καθώς σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Bloomberg, το κυβερνών κόμμα AKP του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επεξεργάζεται νομοθετική πρωτοβουλία που θα δίνει στον Τούρκο πρόεδρο τη δυνατότητα να προχωρήσει μονομερώς σε ανακήρυξη Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) έως και 200 ναυτικά μίλια από τις τουρκικές ακτές.
Η υπό διαμόρφωση νομοθεσία φέρεται να προβλέπει εξουσιοδότηση προς τον Ερντογάν για την άσκηση δικαιωμάτων που σχετίζονται με την αλιεία, την εξόρυξη υδρογονανθράκων, τις γεωτρήσεις αλλά και τη δημιουργία θαλάσσιων πάρκων ακόμη και σε περιοχές με αμφισβητούμενο καθεστώς στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η πρωτοβουλία της Άγκυρας συνδέεται άμεσα με την προσπάθεια της Τουρκίας να απαντήσει στις ελληνικές και κυπριακές διεκδικήσεις στις ενεργειακά κρίσιμες θαλάσσιες ζώνες της Ανατολικής Μεσογείου, αλλά και να καταστήσει σαφές ότι δεν προτίθεται να μείνει εκτός των γεωπολιτικών και ενεργειακών εξελίξεων στην περιοχή.
Το «παράδοξο» με το Δίκαιο της Θάλασσας
Η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η Τουρκία δεν έχει υπογράψει ούτε επικυρώσει τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), η οποία προβλέπει ότι τα παράκτια κράτη μπορούν να ανακηρύξουν ΑΟΖ έως 200 ναυτικά μίλια.
Ωστόσο, σε περιπτώσεις όπου υπάρχουν επικαλυπτόμενες διεκδικήσεις – όπως στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο – απαιτούνται διμερείς συμφωνίες ή διεθνής διευθέτηση.
Διπλωματικές και νομικές πηγές επισημαίνουν το «παράδοξο» της τουρκικής στάσης, καθώς η Άγκυρα επικαλείται διατάξεις του Δικαίου της Θάλασσας τις οποίες επισήμως δεν αναγνωρίζει.
Η Τουρκία εξακολουθεί να απορρίπτει τη βασική ελληνική θέση ότι τα νησιά διαθέτουν πλήρη δικαιώματα σε θαλάσσιες ζώνες και υφαλοκρηπίδα. Αντιθέτως, θεωρεί ότι ο καθορισμός της υφαλοκρηπίδας πρέπει να βασίζεται κυρίως στην ηπειρωτική ακτογραμμή.
Στο ίδιο πλαίσιο, η Άγκυρα υποστηρίζει ότι κράτη με νησιωτικό χαρακτήρα, όπως η Κυπριακή Δημοκρατία, δε δικαιούνται εκτεταμένες θαλάσσιες ζώνες πέραν των χωρικών τους υδάτων. Παράλληλα, το ψευδοκράτος στα κατεχόμενα προβάλλει αξιώσεις επί πιθανών ενεργειακών κοιτασμάτων ανοιχτά της Κύπρου, με την πλήρη στήριξη της Τουρκίας.
