Η στήλη έχει αποδείξει επανειλημμένως την αδυναμία της στα νοητικά πειράματα και ειδικά αυτά που συνδέονται με την τεχνολογική επανάσταση που ζούμε. Διότι με την ταχύτητα που κινούνται οι τεχνολογικές εξελίξεις, ένα νοητικό πείραμα για το μέλλον μπορεί να πάρει σάρκα και οστά πριν καλά-καλά προλάβουμε να το διατυπώσουμε. Αν στα μέσα του 19ου αιώνα έλεγε, ας πούμε, η βασίλισσα Βικτώρια «φαντάζεστε να είχαμε μια συσκευή πάνω μας και να μπορούσαμε να μιλήσουμε με κάποιον στη Σκωτία;», οι αυλικοί της θα την κοιτούσαν περίεργα. Αν σήμερα ο Ντόναλντ Τραμπ έλεγε «φαντάζεστε να είχαμε μια συσκευή που να αναγνωρίζει εξ αποστάσεως αν κάποιο άτομο είχε περάσει ανεμοβλογιά ως παιδί», θα του απαντούσαν από το επιτελείο του «μέχρι την Τετάρτη θα σας πούμε πότε θα είναι έτοιμη».
Ας φανταστούμε, λοιπόν, κι εμείς να υπήρχε μια εφαρμογή που θα μπορούσες να την εγκαταστήσεις στις ηλεκτρονικές συσκευές σου και δίνοντάς της ή βρίσκοντας μόνη της τα ανάλογα δεδομένα (τι δουλειά κάνεις, ποιες είναι οι συνήθειές σου, με ποιους ανθρώπους θες να επικοινωνείς κ.ο.κ.), να αναλαμβάνει να οργανώσει τη ζωή σου. Θα μπορεί, αντίστοιχα, να ταξινομεί όλα τα επαγγελματικά έγγραφα χρονολογικά αλλά και με σειρά σπουδαιότητας, θα παραγγέλνει από το σουπερμάρκετ όταν βλέπει ότι αδειάζει το ψυγείο, θα στέλνει λουλούδια όταν έχει γενέθλια η κολλητή σου. Και όλα αυτά παίρνοντας και τις ανάλογες πρωτοβουλίες. Δηλαδή, θα μπορεί να δημιουργεί ή να κατεβάζει νέες εφαρμογές που εξυπηρετούν τους κοινούς σκοπούς σας. Π.χ., θα αποκτά πρόσβαση στα αρχεία της εταιρείας που δουλεύεις για να εκπαιδευτεί στο πόσο σημαντικά είναι κάποια έγγραφα, θα συνδέεται με πλατφόρμες διαδικτυακών αγορών, θα έχει τη δυνατότητα να χρησιμοποιεί τηλεφωνικούς καταλόγους και πιστωτικές κάρτες, ενδεχομένως θα μπορεί να παρακάμπτει ρυθμίσεις ασφαλείας, ώστε να είναι πιο αποτελεσματική.
Ακόμη πιο πέρα
Και τώρα, αφού υποθέτουμε εύλογα ότι αυτή η εφαρμογή θα έχει σημαντική απήχηση, ας πάμε το σενάριό μας δυο κλικ παρακάτω. Ας φανταστούμε ότι ένας άνθρωπος δημιουργεί ένα social medium (πάντα ήθελα να το δω στον ενικό αυτό) όπου θα μπορούν να συμμετέχουν ως «χρήστριες» οι παραλλαγές της προαναφερθείσας εφαρμογής (ή κάποιας ανάλογης), όπως την έχει εξατομικεύσει η καθεμία και ο καθένας μας, σύμφωνα με τις ανάγκες της/του. Σε αυτό το μέσο κοινωνικής δικτύωσης για προϊόντα τεχνητής νοημοσύνης, οι μηχανές θα μπορούν να συνομιλούν, να ανταλλάσσουν συμβουλές για τα προβλήματα των ρόλων τους, ενδεχομένως να ψάχνουν αλληλεπιδρώντας να βρουν τον βέλτιστο τρόπο να κάνουν ευκολότερη τη ζωή του ανθρώπου.
Ακούγεται ιδανικό, ε; Ναι, αλλά τι θα γίνει αν στο πλαίσιο των «συζητήσεών» τους, οι μηχανές αρχίζουν να ανταλλάσσουν αριθμούς πιστωτικών καρτών ή κωδικούς ηλεκτρονικής αλληλογραφίας; Τι θα γίνει αν κάποιος έχει τροποποιήσει κακόβουλα τη δική του εφαρμογή για να αποκτά στοιχεία από τις υπόλοιπες; Τι θα γίνει αν συνασπισμένες εφαρμογές αποφασίσουν ότι είναι προς το συμφέρον του ανθρώπινου αφεντικού τους να του διαγράψουν όλα τα αρχεία ή να μεταφέρουν όλα τα χρήματα των τραπεζικών λογαριασμών του σε οικολογικές οργανώσεις ή σε εταιρείες περαιτέρω ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης; Εξάλλου για το καλό του ανθρώπου και του πλανήτη θα (θεωρούν ότι) το κάνουν…
Ξέρετε ποιο είναι το χειρότερο (ή το καλύτερο – εξαρτάται από το αν είστε άνθρωπος ή πρόγραμμα τεχνητής νοημοσύνης); Οτι το νοητικό πείραμα αφορά μόνο την τελευταία παράγραφο. Διότι ήδη υπάρχουν οι «πράκτορες τεχνητής νοημοσύνης» (οι εφαρμογές που λέγαμε), ενώ από τα τέλη Ιανουαρίου πραγματικότητα είναι και το Moltbook (το Facebook για αυτούς τους πράκτορες ΤΝ). Αυτό που δεν υπάρχει είναι ένα όριο ή ένας έλεγχος στη δυνατότητα του ανθρώπου να δημιουργεί ανεξέλεγκτες μηχανές…
Και η μεγάλη εικόνα…
Φλαμίνγκο σε παραλία της Αργολίδας. Με τόση χάρη μπορούμε και να τα συγχωρήσουμε που δεν καταλαβαίνουν τι λένε τα κομπιούτερ και οι αριθμοί.
