Εικόνα συντριβής για τους κυβερνώντες Εργατικούς δείχνουν τα πρώτα αποτελέσματα των τοπικών εκλογών της Βρετανίας, με εκατοντάδες έδρες να χάνονται ανά την επικράτεια και τις δημοσκοπικές προβολές από Ουαλία και Σκωτία να προμηνύουν δύσκολες μέρες για τους Εργατικούς γενικά και τον Κιρ Στάρμερ προσωπικά.
Ξεκάθαρη ήττα
Μέχρι τις πρώτες πρωϊνές ώρες τα αποτελέσματα επιβεβαίωναν δημοσκοπικές και exit polls που ήθελαν τους Εργατικούς να υφίστανται βαρειές απώλειες σε επίπεδο δημοτικών συμβούλων ανά την αγγλική επικράτεια, σε μια μέρα όπου κρίνεται η εκλογή 5.066 δημοτικών συμβούλων σε 136 δήμους.
Συγκεντρωτικά αποτελέσματα του BBC, δείχνουν απώλειες άνω των 240 εδρών έως τώρα σε σχέση με τις προηγούμενες μεγάλης κλίμακας τοπικές εκλογές του 2022 (όταν οι Εργατικοί εξέλεξαν συνολικά 6.100 συμβούλους), με το κόμμα να χάνει τον έλεγχο μιας σειράς μεσαίων πληθυσμιακά δήμων (Σαουθάμπτον, Τάμγουορθ) και πλήθος εδρών σε άλλους (Χάρτλπουλ, Ρέντιτς, Χάλτον). Ακόμη και σε πόλεις όπως το Γουίγκαν, το Σάλφορντ και το Λίκνκολν, όπου οι Εργατικοί διατηρούν την πλειοψηφία χάνουν δεκάδες έδρες, προς όφελος κυρίως του εθνικιστικού κόμματος Reform.
Ο πολύπειρος εκλογικός αναλυτής Ρόμπερτ Χέιγουορντ εκτιμά ότι όταν κλείσουν οι κάλπες οι Εργατικοί θα έχουν απωλέσει περισσότερες από 1800 έδρες στην Αγγλία, ενώ ο πολιτικός συντάκτης του SkyNews, Σαμ Κόατς, υπολογίζει ότι οι Εργατικοί θα απωλέσουν σχεδόν το 87% των εδρών που διεκδικούν.
Σε ό,τι αφορά το κόμμα του Νάιτζελ Φάρατζ, την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές κατόρθωνε να εκλέξει περισσότερους από 300 δημοτικούς συμβούλους περισσότερους από τις προηγούμενες τοπικές εκλογές, αποκομίζοντας μικρότερα ή μεγαλύτερα οφέλη σε κάθε δήμο.
Ο ίδιος ο Φάρατζ σε μήνυμά του έσπευσε να μιλήσει για «ιστορική αλλαγή». «Σημειώνουμε εκπληκτικά ποσοστά σε περιοχές παραδοσιακά προπύργια των Εργατικών… Ξεπερνάμε κατά πολύ τις προσδοκίες μου» τόνισε μεταξύ άλλων, τονίζοντας πως «ο διαχωρισμός Αριστεράς-Δεξιάς έχει τελειώσει».
Γρίφος η παραμονή Στάρμερ
Δεδομένου ότι στη Βρετανία παραδοσιακά οι αλλαγές σε επίπεδο πολιτικής ηγεσίας προκαλούνταο παραδοσιακά από την εσωτερική αντιπολίτευση των κομμάτων εξουσίας παρά από την αξιωματική αντιπολίτευση, η διαφαινόμενη συντριβή των Εργατικών έχει ανοίξει τη συζήτηση για αντικατάσταση του Στάρμερ. Πολλοί επικαλούνται το προηγούμενο του Τόνι Μπλερ, όταν ο πρώην πρωθυπουργός των Εργατικών εν μέσω έντονης εσωκομματικής τριβής ανακοίνωσε τον Σεπτέμβρη του 2006 την αποχώρησή του σε σύντομο χρονικό διάστημα, ανοίγοντας τον δρόμο για την διαδοχή του από τον Γκόρντον Μπράουν.
Επιστρέφοντας στο σήμερα, τα πράγματα είναι πιο δύσκολα για το Εργατικό Κόμμα, αφού το ιστορικό κόμμα βάλεται εξ αριστερών και εκ δεξιών, με Πράσινους και Reform να είναι οι μεγάλοι οφελημένοι της κατάρρευσής του σε εθνικό επίπεδο. Ο ίδιος ο Στάρμερ είναι εξαιρετικά αντιδημοφιλής, με τις αρνητικές γνώμες για το πρόσωπό του στις δημοσκοπικές μετρήσεις να υπερβαίνουν το 55%.
Μια συντριβή στις τοπικές εκλογές θα επιβεβαιώσει πανηγυρικά την κάκιστη εικόνα των εθνικών δημοσκοπήσεων, εντείνοντας τις φωνές που θα ζητούν την επίσπευση των εσωκομματικών διαδικασιών για την εκλογή του Στάρμερ, ο οποίος ακόμα προσπαθεί να ξεπεράσει τις συνέπειες από το σκάνδαλο με το σκάνδαλο του διορισμού του φίλου του καταδικασμένου παιδόφιλου Τζέφρι Έπστιν Πίτερ Μάντελσον στην θέση του πρέσβη στις ΗΠΑ.
Ο πρώην δήμαρχος του Μάντσεστερ Άντι Μπέρναμ κι η πρώην αναπληρώτρια πρωθυπουργός Άντζελ Ρέινερ εμφανίζονται ως οι επικρατέστεροι διεκδικητές της ηγεσίας, αν και όταν ο Στάρμερ αποχωρήσει να αποχωρήσει.
Δεν λείπουν πάντως κι όσοι εκτιμούν πως ο Στάρμερ ίσως καταφέρει να παραμείνει στη θέση του αν οι Εργατικοί περιορίσουν τις απώλειές τους σε λιγότερες από 1.500 χαμένες έδρες.
Κερδισμένοι και χαμένοι
Κακή είναι η εικόνα και για το άλλο μεγάλο παραδοσιακό κόμμα της Βρετανίας, τους Συντηρητικούς. Το άλλοτε κραταιό κόμμα της Δεξιάς εκλέγει 110 και πλέον συμβούλους λιγότερους σε σχέση με τις προηγούμενες τοπικές εκλογές, με τις απώλειές του να μεταφράζονται σε κέρδη για το κόμμα του Φάρατζ. Θετική εικόνα σε απόλυτους αριθμούς δείχνουν τα πρώτα αποτελέσματα για τους κεντρώους Φιλελεύθερους Δημοκράτες, που μέχρις ώρας κερδίζουν 35 περισσότερες έδρες διατηρούν και τον έλεγχο σμαντικών πόλεων όπως το Πόρτσμουθ και το Στόκπορτ.
Βελτιωμένη είναι η επίδοση και των Πρασίνων, που επιβεβαιώνουν τον ρόλο τους σε βασικό ανταγωνιστή των Εργατικών από τα «αριστερά». Το κόμμα καταγράφει εκλέγει ως τώρα 26 δημοτικούς συμβούλους περισσότερους και σύμφωνα με τον πολιτικό επιστήμονα και συνεργάτη του BBC, Τζον Κέρτις, στερεί αρκετές έδρες από το κυβερνών κόμμα, με τελική επίπτωση την επικράτηση του Reform, το οποίο διατηρεί ισχυρές δεξαμενές προσέλκυσης ψήφων τόσο από Συντηρητικούς όσο και από Εργατικούς. Ο αρχηγός του κόμματος Ζακ Πολάνσκι, μίλησε για «επιβράβευση του μοναδικού κόμματος που μιλάει σοβαρά για το αυξημένο κόστος διαβίωσης» και κάλεσε τον Κιρ Στάρμερ να «ακούσει τον κόσμο και να αποχωρήσει».
Σε Ουαλία και Σκωτία, όπου διεξάγονται εκλογές για την ανάδειξη βουλευτών στα εθνικά τους κοινοβούλια, δεν υπάρχει ακόμη λεπτομερής εικόνα, με τα πρώα συγκεντρωτικά αποτελέσματα να αναμένονται τις επόμενες ώρες. Όμως οι πρώτες μετεκλογικές εκτιμήσεις επιβεβαιώνουν ότι οι Εργατικοί χάνουν τον έλεγχο της Ουαλίας μετά από σχεδόν 30 χρόνια, προς όφελος του κεντροαριστερού, εθνικιστικού Plaid Cymru, που φέρεται να αναδεικνύεται πρώτη δύναμη. Διψήφια ποσοστά διατηρούν στις ίδιες προγνώσεις Συντηρητικοί, Φιλελεύθεροι Δημοκράτες και Reform. Αισθητή υποχώρηση των Εργατικών κατά τουλάχιστον πέντε μονάδες και άνετη επικράτηση, με ποσοστό άνω του 40% για το Εθνικό Κόμμα Σκωτίας (SNP) δείχνουν τα εκλογικά προγνωστικά για τη Σκωτία. Ισχυρά κέρδη όμως προβλέπονται και για το Reform, κυρίως εξαιτίας της κατακόρυφης πτώσης των Συντηρητικών.
