Η ανάσα του δράκου

Οι κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες αποτελούν ένα νέο και ολοένα δυναμικότερο καθεστώς για την ευρωπαϊκή επικράτεια παρά τους δασμούς που επιβλήθηκαν από την ΕΕ, αρχικά στις 5 Ιουλίου 2024 και οριστικά από τον Οκτώβριο του ίδιου έτους με ορίζοντα πενταετίας, αφορώντας αποκλειστικά αμιγώς ηλεκτρικά οχήματα που κατασκευάζονται στην Κίνα.

Το ευρωπαϊκό «πλαίσιο»

Εν είδει υπενθύμισης οι δασμοί ποικίλλουν από 7,8% έως 35,3% ανάλογα την αυτοκινητοβιομηχανία και το κατά πόσο συνεργάστηκε με την Κομισιόν κατά τη σχετική έρευνα, υπολογίζονται επιπλέον του 10% που ίσχυε ούτως ή άλλως και πριν την συγκεκριμένη νομοθέτηση, ωστόσο πλέον η συζήτηση έχει ανοίξει εκ νέου για την άρση τους με την εφαρμογή ενός νέου καθεστώτος «χαμηλότερης τιμής». Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι κάθε κατασκευαστής με παραγωγή στην Κίνα καλείται να συμφωνήσει μια ελάχιστη τιμή εισαγωγής για κάθε μοντέλο προκειμένου να εξαιρεθεί από τους ευρωπαϊκούς φόρους. Συνέβη πρόσφατα με το Cupra Tavascan του ομίλου VW ωστόσο πλην της συμφωνίας που θα αφορά κάθε μοντέλο ξεχωριστά θα πρέπει να υπάρξουν και άλλου είδους δεσμεύσεις για να επωφεληθούν οι κινέζοι κατασκευαστές όπως η παροχή τεχνογνωσίας και οι επενδύσεις σε ευρωπαϊκό έδαφος.

Για την ακρίβεια, με βάση τις αρχικές προβλέψεις της ευρωπαϊκής Industrial Accelerator Act η οποία βρίσκεται σε στάδιο διαβούλευσης και επικύρωσης από τα αρμόδια θεσμικά όργανα της ΕΕ, θα υπάρξουν συγκεκριμένοι κανόνες για επενδύσεις που πραγματοποιούνται σε ευρωπαϊκό έδαφος και ξεπερνούν τα 100 εκ. ευρώ από χώρες με διεθνή παραγωγή. Επί της ουσίας, πρόκειται για σχεδόν «φωτογραφική διάταξη» για την Κίνα με σαφή  στόχο να αποφευχθούν τα φαινόμενα συναρμολόγησης κινεζικών προϊόντων σε ευρωπαϊκό έδαφος με εισαγόμενα από την Κίνα εξαρτήματα και με μίνιμουμ ευρωπαϊκού προσωπικού.

Έτσι στο πλαίσιο της ΙΑΑ οι δυνητικοί επενδυτές θα πρέπει να συμμορφώνονται με συγκεκριμένες προδιαγραφές καθώς εκτός από την επένδυση θα πρέπει να απασχολούν Ευρωπαίους σε ποσοστό 50%  ενώ, η «ξένη» ιδιοκτησία της επένδυσης δεν μπορεί να ξεπερνά το 49%, δεσμευόμενη παράλληλα να παρέχει τεχνογνωσία και να προβεί σε συμφωνίες σχετικά με τις αδειοδοτήσεις των τεχνολογιών.

Η ολοένα αυξανόμενη δημοτικότητα

Παρά τους ήδη υφιστάμενους περιορισμούς, το 2025 υπήρξε έτος ορόσημο για την ανάπτυξη των κινέζων κατασκευαστών στην Ευρώπη καθώς αφενός κατέλαβαν συνολικό μερίδιο 6% σημειώνοντας αύξηση 99% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά ενώ σημείωσαν και ένα ιδιαίτερα ισχυρό «φίνις» καθώς τον Δεκέμβριο οι πωλήσεις τους ξεπέρασαν για πρώτη φορά τις 100.000 μονάδες μια τάση που συνεχίζεται και τους πρώτους μήνες του 2026. Επίσης ένα μέγεθος που αξίζει να συγκρατήσει κανείς είναι ότι οι συνολικές εισαγωγές οχημάτων από την Κίνα με προορισμό την ΕΕ ξεπέρασαν για πρώτη φορά το 2025 το φράγμα του ενός εκατομμυρίου.

Την κούρσα που σημειώθηκε την περσινή χρονιά και συνεχίζεται οδήγησαν η MG της SAIC που ξεπέρασε τις 300.000 πωλήσεις (+30% σε σχέση με το 2024) ακολουθούμενη από την ταχέως αναπτυσσόμενη BYD με περίπου 188.000 μονάδες (+268%) ενώ την τριάδα συμπληρώνει η δυναμική της Chery με τις Omoda και Jaecoo να κερδίζουν γρήγορα έδαφος.

Ενδεικτικό είναι επίσης ότι σε τριμηνιαία βάση κατά τη διάρκεια του 2025 οι κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες κατάφεραν, ενίοτε να ξεπερνούν σε πωλήσεις τους καθιερωμένους Κορεάτες ενώ κατά τους τελευταίους μήνες της χρονιάς η ΒYD κατάφερε να ξεπεράσει σε πωλήσεις την εξίσου πιο οικεία αν και «πληγωμένη», λόγω Elon Musk, Tesla σε αγορές όπως το Η.Β και η Γερμανία.

Επίσης δεδομένο είναι ότι οι κινέζοι παίκτες ετοιμάζουν τα επόμενα βήματα τους για την ευρωπαϊκή επικράτεια τα οποία εκτός από φιλόδοξα σχέδια σε ό,τι αφορά την διείσδυση και το marketing περιλαμβάνουν και την εγκατάσταση βιομηχανικών μονάδων προς αποφυγή των δασμών και ό,τι άλλου προκύψει στο μέλλον με δεδομένες τις εύθραυστες συγκυρίες σε γεωπολιτικό επίπεδο.

Τα «επιτελικά» σχέδια παραγωγής στην Ευρώπη

Ειδικότερα η ΒYD έχει ήδη δρομολογήσει τη λειτουργία του νέου της εργοστασίου στο Szeged της Ουγγαρίας το οποίο βρίσκεται σε φάση δοκιμαστικής παραγωγής από τις αρχές της χρονιάς, με την προοπτική η μαζική παραγωγή να ξεκινήσει μέσα στους επόμενους μήνες. Επίσης να σημειωθεί ότι η BYD έχει καταλήξει από το 2024 σε συμφωνία με την τουρκική κυβέρνηση προκειμένου να δημιουργήσει εργοστάσιο στη Μανίσα, περιοχή κοντά στην Σμύρνη, εκμεταλλευόμενη τις ειδικές σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας σε τελωνειακό επίπεδο. Μένει να αποδειχθεί αν οι προβλέψεις της ευρωπαϊκής Industrial Accelerator Act και το κατά πόσο στις χώρες με προνομιακή μεταχείριση θα παραμείνει η Τουρκία ή αν μια διαφορετική σχέση αλλάξει τα σχέδια της κινεζικής αυτοκινητοβιομηχανίας. Να σημειωθεί ότι εξετάζει το ενδεχόμενο κατασκευής εργοστασίου και στην Ισπανία.

Η Chery, ιδιοκτήτρια των ιδιαίτερα δυναμικών στην ευρωπαϊκή αγορά Omoda & Jaecoo, (135.000 πωλήσεις το 2025 στην ΕΕ), μεταξύ άλλων, έχει ήδη αποκτήσει σε συνεργασία με την ισπανική Ebro εργοστάσιο στη Βαρκελώνη το οποίο στο παρελθόν ανήκε στη Nissan και πρόκειται να ξεκινήσει την παραγωγή μοντέλων των Omoda και Jaecoo το αμέσως επόμενο διάστημα με την προοπτική ετήσιας παραγωγής έως και 200.000 μονάδων με ορίζοντα το 2029. Επίσης όπως έχει γίνει γνωστό η Chery πλέον αναζητά και δεύτερο εργοστάσιο στην Ευρώπη το οποίο θα αποκτηθεί με την ίδια διαδικασία δηλαδή με την αξιοποίηση κάποιας «παροπλισμένης» μονάδας άλλου κατασκευαστή. Να σημειωθεί ότι η Nissan έχει ήδη προσεγγίσει εκ νέου την κινεζική φίρμα προκειμένου να ενισχύσει την αξιοποίηση του εργοστασίου της στο Sunderland της Βρετανίας καθώς ο βαθμός χρήσης του βρίσκεται σήμερα στο 50%.

Σε αναζήτηση εταίρου επί ευρωπαϊκού εδάφους με σκοπό την τοπική παραγωγή βρίσκεται και η Dongfeng η οποία φέρεται να βρίσκεται σε σχετικές συζητήσεις με τον όμιλο Stellantis.

Βάσει των όσων έχουν γίνει γνωστά η διαπραγμάτευση αφορά αρχικά την αξιοποίηση υποχρησιμοποιούμενων εργοστασίων του ομίλου στην Ευρώπη και σε δεύτερο χρόνο την απόκτησή τους. Να σημειωθεί ότι προς το παρόν οι διερευνητικές συζητήσεις και επισκέψεις έχουν εστιάσει σε εργοστάσια της Γαλλίας (Rennes) και της Ισπανίας (Μαδρίτη) ενώ ο αριθμός των εργοστασίων που αφορούν μια ενδεχόμενη συνεργασία με κινεζική αυτοκινητοβιομηχανία μπορεί να ανεβάσει τον αριθμό των υποψήφιων για κοινή χρήση βιομηχανικών μονάδων σε τέσσερις καθώς ο όμιλος Stellantis έχει δηλώσει ότι έχει επίσης «πλεόνασμα» παραγωγής σε Ιταλία (Cassino). Με βάση την συμφωνία που κυοφορείται η Dongfeng θα αναλάβει, ως αντάλλαγμα να ενισχύσει την παρουσία του ομίλου Stellantis στην Κίνα παράγοντας μοντέλα του τοπικά.

Τον όμιλο Stellantis για συνεργασία με σκοπό την απόκτηση εργοστασίου στην Ευρώπη φέρεται να έχει προσεγγίσει και η κινεζική FAW η οποία μέσω της φίρμας Hongqi επιθυμεί να αυξήσει τις πωλήσεις της εκτός Κίνας στις 100.000 με ορίζοντα το 2030, σχεδιάζοντας να παρουσιάσει και να διαθέσει 15 ηλεκτρικά και υβριδικά Hongqi στη Γηραιά Ήπειρο έως το 2028.

Εξάλλου ο όμιλος Stellantis έχει ήδη εμπειρία και συνεργασίες με κινέζους εταίρους καθώς ήδη ποσοστό στη Leapmotor (21%) και παράγει το T03 στο εργοστάσιο του Tychy στην Πολωνία ενώ ήδη δρομολογείται, σύμφωνα με πληροφορίες, η χρήση εργοστασίων του ομίλου Stellantis σε ισπανικό έδαφος (στην Μαδρίτη, την Σαραγόσα ή στο Vigo) για την παραγωγή μοντέλων της Leapmotor.

Η MG βρίσκεται επίσης σε διαδικασία αναζήτησης βιομηχανικής μονάδας στην Ευρώπη με επικρατέστερες υποψήφιες χώρες για την φιλοξενία της, την Ισπανία, την Ουγγαρία και την Τσεχία, αν και οι τελευταίες ανεπίσημες πληροφορίες δείχνει η απόφαση να κλειδώνει στην Ισπανία .

Τον ίδιο δρόμο αναμένεται να ακολουθήσει και η Changan η αν και δεν έχει δώσει σαφές χρονοδιάγραμμα, έχει δηλώσει ότι επιθυμία της είναι να παράγει αυτοκίνητα στην Ευρώπη, χωρίς να αποκλείεται κάποιου είδους συνεργασία με την Ford για την οποία ήδη παράγει αυτοκίνητα σε κινεζικό έδαφος. Να σημειωθεί επίσης ότι ήδη υπάρχουν πληροφορίες για διερευνητικές επισκέψεις και διαπραγματεύσεις με την ισπανική κυβέρνηση.

Σε βιομηχανική παρουσία στην Ευρώπη, προσανατολίζεται και η Great Wall, μία από τις πρώτες κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες που «προσγειώθηκαν» στην ήπειρο το 2021 αν και με δύσκολο ξεκίνημα. Έχει ανακοινώσει 10 νέα μοντέλα για τη Γηραιά Ήπειρο, την έξοδο σε 13 νέες ευρωπαϊκές αγορές  μέσα στην επόμενη διετία αλλά και επιθυμεί την κατασκευή εργοστασίου έως το 2029 με την προοπτική να αυξήσει τις πωλήσεις της εκτός Κίνας σε 300.000 ετησίως.

Από τον κύκλο των κινέζων κατασκευαστών με σαφείς βιομηχανικές βλέψεις για την Ευρώπη δεν θα μπορούσε να εξαιρεθεί η Geely η οποία ως ιδιοκτήτρια της Volvo έχει ήδη προσβάσεις σε εργοστασιακές μονάδες στη Γηραιά Ήπειρο. Ο επικεφαλής του κινεζικού ομίλου, Li Shufu, δήλωσε προσφάτως ότι «η Geely δεν ενθουσιάζεται με την ιδέα να παράγει απλώς αυτοκίνητα στην Κίνα και να τα εξάγει στην Ευρώπη –δεν είναι αυτός ο σωστός τρόπος. Πιστεύουμε στην τοπική παραγωγή για την Ευρώπη». Επίσης, ο ίδιος σημείωσε ότι η πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα αποτελεί ένα παγκόσμιο και πολύ σοβαρό πρόβλημα, αναγνωρίζοντας ότι η  λύση για τις Geely και Volvo βρίσκεται στην από κοινού χρήση της δυναμικότητας τους στην παραγωγή. Εν είδει υπενθύμισης, η Geely κατασκευάζει ήδη ένα νέο εργοστάσιο στη Σλοβακία, για την Volvo, το οποίο θα αφοσιωθεί αποκλειστικά στην παραγωγή ηλεκτροκίνητων οχημάτων από τις αρχές του 2027. Εξίσου ενδεικτικό των τάσεων είναι ότι η Geely ανακοίνωσε επίσης ότι σε ό,τι αφορά τα κινεζικά προϊόντα της, σχεδιάζει να ευθυγραμμίσει τους χρόνους εξέλιξης αλλά και τα λανσαρίσματα σε Ευρώπη και Κίνα.

Στους κινέζους κατασκευαστές που ήδη έχουν κατασκευαστική παρουσία στην Ευρώπη συγκαταλέγεται επίσης και η Guangzhou (GAC) η οποία έχει αναθέσει την παραγωγή οχημάτων στην αυστριακή Magna Steyr σε συνεργασία με την Xpeng η οποία επίσης παράγει αυτοκίνητα στο συγκεκριμένο εργοστάσιο.

Η «αφιλόξενη» κινεζική αγορά

Πέρα από τους δασμούς στην Ευρώπη και το προφανές, ο λόγος που οι Κινέζοι επιδιώκουν με ζέση να αναπτύξουν τις δραστηριότητες τους στη Γηραιά Ήπειρο είναι ο ακραίος ανταγωνισμός στην έδρα τους. Ενδεικτικό είναι ότι πάνω από τις μισές (56%) αντιπροσωπείες της αχανούς Κίνας εμφάνισαν ζημιές κατά τη διάρκεια του 2025 λόγω του πολέμου τιμών αλλά και τις φθίνουσες πωλήσεις.

Η αρχή της χρονιάς βρήκε εταιρείες όπως η BYD, ένα από τα αδιαμφισβήτητα φόβητρα για τους παραδοσιακούς κατασκευαστές αυτοκινήτων και με τις υψηλότερες πωλήσεις στα ηλεκτρικής τεχνολογίας οχήματα, να εμφανίζουν μειωμένες μηνιαίες πωλήσεις έως και κατά 53%.

Βέβαια εκτός από τις ιδιάζουσες συνθήκες της κινεζικής αγοράς στον καθορισμό των τιμών των αυτοκινήτων και τα ολοένα πιο εκκεντρικά ζητούμενα των καταναλωτών που συμπιέζουν τα περιθώρια κέρδους, στην ελεύθερη πτώση των τοπικών πωλήσεων συνέβαλε και η απόφαση της κυβέρνησης να επιβάλει φόρο 5% αυτοκινήτων με ηλεκτρική τεχνολογία (EV, plug-in hybrid και range extender) αρχής γενομένης από το 2026. Αν και ο συγκεκριμένος φόρος είναι ο μισός σε σχέση με αυτό που επιβάλλεται στις πωλήσεις αυτοκινήτων με κινητήρες εσωτερικής καύσης, ουσιαστικά «πάγωσε» την αγορά, μειώνοντας συνολικά τις πωλήσεις αυτοκινήτων κατά 19% σε λιγότερες από 2,6 εκατομμύρια μονάδες ενώ η ζήτηση στα ηλεκτρικά οχήματα παρουσιάζει συρρίκνωση για έως και κατά 26% μειώνοντας τις πωλήσεις σε 1,1 εκ. μονάδες.

Κάπως έτσι οι κινέζοι κατασκευαστές έχουν στρέψει το βλέμμα τους «εντατικά» στην Ευρώπη. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η αγορά της Γερμανίας η οποία αποτελεί παραδοσιακό βαρόμετρο για τις τάσεις που θα επικρατήσουν στην ευρωπαϊκή αγορά και όπου οι Κινέζοι έχουν βαλθεί να κερδίσουν τόσο το ευρύ κοινό όσο και τους εταιρικούς χρήστες. Σε ό,τι αφορά ειδικά τους δεύτερους η MG έχει δηλώσει ότι σκοπεύει να διπλασιάσει το μερίδιο της σε αυτή την κατηγορία πωλήσεων αυξάνοντας τον αριθμό τους στις 6.000 σε συνολικό αριθμό πωλήσεων 33.000 αυτοκινήτων. Αντιστοίχως η BYD σχεδιάζει έως το τέλος της χρονιάς να έχει δημιουργήσει 350 σημεία πώλησης σε γερμανικό έδαφος, προσφέροντας πλήρη κάλυψη, με δεδομένο τον στόχο πωλήσεων 50.000 μονάδων για το 2026.

Η ραγδαία άνοδος

Και όπως όλα δείχνουν, τα φιλόδοξα σχέδια των Κινέζων βρίσκονται ήδη σε τροχιά επίτευξης καθώς τον Μάρτιο οι πωλήσεις νέων αυτοκινήτων στην ευρωπαϊκή αγορά σημείωσαν άνοδο 11% (1.584.784 μονάδες) με τις κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες να καταγράφουν νέο ρεκόρ αποσπώντας 149.094 ταξινομήσεις και μερίδιο αγοράς 9,4%.

Για όσους αγαπούν τα στατιστικά, η Chery ήταν αυτή που σημείωσε την μεγαλύτερη άνοδο από τους Κινέζους κατασκευαστές (+29.000 μονάδες σε σχέση με τον Μάρτιο του 2025 χάρη στις Omoda & Jaecoo). Συνολικά την μεγαλύτερη αύξηση πωλήσεων είχαν επίσης η BYD με 37.723 ταξινομήσεις έναντι 14.986 τον Μάρτιο του 2025, η Geely με 2.283 ταξινομήσεις έναντι 205 τον Μάρτιο του 2025 και η Leapmotor με 11.248 ταξινομήσεις έναντι 1.309 τον ίδιο μήνα της περσινής χρονιάς.