Ανοιχτή πληγή για τον ελληνικό τουρισμό αποτελεί η έκρηξη των κρουσμάτων τις τελευταίες ημέρες.

Τόσο η Ελλάδα όσο και οι ξένες χώρες προσπαθούν να αποκωδικοποιήσουν τα επιδημιολογικά στοιχεία καθώς και να βρουν την ισορροπία ανάμεσα στη δημόσια υγεία και την οικονομία.

Λόγω των αυξανόμενων κρουσμάτων κοροναϊού στην Αθήνα εκφράζονται φόβοι ότι η ταξιδιωτική κίνηση θα παραμείνει «ασθενική».

Το θέμα της πανδημίας είχε αναλυθεί από την ομάδα του Εργαστηρίου Financial Engineering του Πολυτεχνείου Κρήτης τους τελευταίους τέσσερις μήνες. Πραγματοποιήθηκαν πέντε διαδοχικές αναλύσεις κατά τακτά χρονικά διαστήματα (ανά δεκαπενθήμερο) με την τελευταία στις 15 Ιουνίου 2020.

Στην παρούσα ανάλυση χρησιμοποιείται η ίδια μεθοδολογική προσέγγιση με διαφορετικό προβληματισμό. Ενδιαφέρει στην προκειμένη περίπτωση ο παράγοντας του καλοκαιριού που έχει ως συνέπεια τη χαλάρωση του πληθυσμού και το φαινόμενο των διακοπών για τους κατοίκους του βόρειου ημισφαιρίου.

Πού βρίσκεται η Ελλάδα

Πρόκειται κυρίως για Ευρωπαϊκές χώρες με την προσθήκη χωρών από Βόρεια Αμερική (ΗΠΑ, Καναδάς) και Ανατολική Ασία (Σιγκαπούρη, Νότια Κορέα).

Οι κατατάξεις των τριών πολυκριτήριων μεθόδων έχουν συνάφεια σε ποσοστό 70% και άνω. Οι εξαιρέσεις είναι οι δύο χώρες της Αν. Ασίας Σιγκαπούρη και Ν. Κορέα. Από τις Ευρωπαϊκές αποκλίσεις παρουσιάζουν η Σλοβενία και η Βοσνία Ερζεγοβίνη για την ημερομηνία 13/7/2020.

Η επίδραση των διακοπών χάλασε την καλή εικόνα της χώρας μας, η οποία πλέον βρίσκεται στην τελευταία δεκάδα της κατάταξης. Οι κύριες αιτίες είναι η χαλάρωση του πληθυσμού λόγω της καλοκαιρινής ραστώνης και η έναρξη της τουριστικής περιόδου, γεγονός που ήταν αναμενόμενο να επέλθει. Αξιοσημείωτο είναι και η πολύ καλή επίδοση της Κύπρου και στις τρεις περιόδους αξιολόγησης. ΗΠΑ, Ιταλία, Γαλλία, Βέλγιο βρίσκονται στις πέντε τελευταίες θέσεις της κατάταξης όπως και στις πέντε προηγούμενες αναλύσεις μας.

Αξιόλογη βελτίωση από τις μεγάλες χώρες πραγματοποίησε η Γερμανία.

Τα δεδομένα και η μεθοδολογία

Τα δεδομένα προέρχονται από το site Worldometer που παρακολουθεί σε πραγματικό χρόνο πλήθος δεδομένων για χώρες και περιοχές σε όλο τον κόσμο.

Επιλέξαμε, σύμφωνα με τη  δεδομένα για τρεις συγκεκριμένες ημερομηνίες:

15/7/2020
23/7/2020
30/7/2020

Τα κριτήρια εκτίμησης είναι τα έξι γνωστά με την προσθήκη ενός έβδομου: τεστ/ένα εκατομμύριο κατοίκους.

Κρ1: Θάνατοι/Συνολικά Κρούσματα

Κρ2: Ανάρρωσαν/Συνολικά Κρούσματα

Κρ3: Σοβαρές Κρίσιμες Περιπτώσεις / Συνολικά Κρούσματα

Κρ4: Θάνατοι/Ανάρρωσαν

Κρ5: Συνολικά Κρούσματα/Ανά εκατομμύριο κατοίκων

Κρ6: Συνολικοί Θάνατοι/Ανά εκατομμύριο κατοίκων

Κρ7: Τεστ/Ανά εκατομμύριο κατοίκων

Οι κλασικές μέθοδοι της επιχειρησιακής έρευνας καταλήγουν σε μαθηματικά προβλήματα καλά διατυπωμένα τα οποία όμως δεν αντιπροσωπεύουν την πραγματικότητα. Η πολυκριτήρια ανάλυση έχει για στόχο τη μελέτη προβλημάτων απόφασης όπου πολλές απόψεις πρέπει να ληφθούν υπόψη. Το κυριότερο χαρακτηριστικό ενός πολυκριτήριου προβλήματος είναι ότι δεν είναι μαθηματικά καλά διατυπωμένο. Για την περίπτωση της πανδημίας του Covid-19 χρησιμοποιήθηκε η πολυκριτήρια μέθοδος PROMETHEE (βλ. J. P. Brans από Ph. Vincke, Α preference sampling organization method: The PROMETHEE method for multiple criteria decision making, Management Science, Vol. 31, no 6, 647-656).

Μέθοδος TOPSIS

Η μέθοδος TOPSIS αναπτύχθηκε από τους Huang και Yoon (1981) ως μια εναλλακτική λύση της μεθόδου ELECTRE (βλ. Opricovic and G. H. Tzeng, Extended VIKOR method in comparison with outranking methods, European Journal of Operational Research, 178, 2007, 514-529). Η βασική έννοια αυτής της μεθόδου είναι ότι η επιλεγμένη εναλλακτική λύση πρέπει να έχει την πιο μικρή απόσταση από την αρνητική ιδανική λύση με τη γεωμετρική έννοια. Η μέθοδος υποθέτει ότι κάθε ιδιότητα αναπαρίσταται από μια μονότονα αυξανόμενη ή μειούμενη συνάρτηση. Αυτό καθιστά εύκολο τον εντοπισμό της ιδανικής και της αρνητικής ιδανικής λύσης. Κατά συνέπεια, η διάταξη προτίμησης των εναλλακτικών λύσεων παράγεται μέσω της σύγκρισης των ευκλείδειων αποστάσεων ανάμεσα στην εναλλακτική και στην ιδανική και αρνητική ιδανική λύση.

Μέθοδος VIKOR (τιμή V=0.5)

Η μέθοδος VIKOR (S. Opricovic, 1998, S. Opricovic and G. H. Tzeng, Compromise solution by MCDM methods: A comparative analysis of VIKOR and TOPSIS, European Journal of Operational Research, 156, 2004, 445-455) εστιάζει στην κατάταξη και την επιλογή από ένα σύνολο διαθέσιμων εναλλακτικών και προσδιορίζει μια λύση συμβιβασμού (compromise solution). Η λύση προσδιορίζεται βάσει της «εγγύτητας» από μια βέλτιστη ιδεατή λύση, χρησιμοποιώντας ως μέτρο αξιολόγησης την LLpp-μετρική με τη μορφή μιας συνάρτησης συνάθροισης. Αξίζει να σημειωθεί ότι, σε πολλές εφαρμογές, η μέθοδος VIKOR συγκρίνεται με τη μέθοδο TOPSIS. Η διαφορά τους εντοπίζεται στο ότι η μέθοδος TOPSIS λαμβάνει υπόψη αμφότερες τη θετική και την αρνητική ιδεατή λύση, ενώ η μέθοδος VIKOR εστιάζει μόνο στη θετική ιδεατή λύση.

Το δείγμα περιλαμβάνει 33 χώρες με περισσότερα από 500 κρούσματα για τις οποίες υπήρχαν δεδομένα και για τα επτά κριτήρια

15/7/2020
ΧώραPromethee rankingTopsisVikor 0,9
Malta111
Cyprus232
Denmark325
Latvia443
Singapore51521
S. Korea6146
Norway764
Austria878
Lithuania9514
Finland10117
Germany11912
Japan122113
Slovenia131311
Czechia14109
Poland151210
Turkey161616
Portugal17817
Albania182018
Switzerland191719
Serbia202225
Bosnia and Herzegovina211815
Bulgaria221920
Ireland232424
Greece242322
Romania252523
Hungary262726
Iran272828
North Macedonia282627
USA293030
Italy302929
Canada313132
France323231
Belgium333333
23/7/2020
ΧώραPromethee rankingTopsisVikor 0,9
Malta111
Cyprus222
Denmark337
Singapore41521
Lithuania51314
Latvia653
S. Korea71011
Norway81918
Austria969
Finland10118
Germany11812
Poland121210
Japan132323
Slovenia1445
Czechia15146
Turkey161717
Portugal17915
Switzerland181619
Bulgaria191816
Bosnia and Herzegovina2074
Albania212222
Serbia222425
Ireland232013
Greece242120
Hungary252726
Romania262524
Iran272828
Canada283132
USA293030
North Macedonia302627
Italy312929
France323231
Belgium333333
30/7/2020
ΧώραPromethee rankingTopsisVikor 0,9
Malta111
Cyprus232
Denmark327
Singapore41519
Latvia553
Lithuania645
S. Korea7148
Norway874
Finland9119
Austria10611
Germany11912
Czechia12106
Poland131210
Slovenia141313
Japan152114
Turkey161815
Portugal17816
Switzerland181720
Bosnia and Herzegovina191918
Bulgaria202017
Albania212322
Serbia221621
Ireland232424
Greece242223
Hungary252726
Romania262525
Iran272830
Canada283132
USA293029
North Macedonia302627
Italy312928
France323231
Belgium333333

Καθηγητής Κωνσταντίνος Ζοπουνίδης, Ακαδημαϊκός

Βασιλική Ακαδημία Οικονομικών και Χρηματοοικονομικών
Βασιλική Ευρωπαϊκή Ακαδημία των Διδακτόρων
Πολυτεχνείο Κρήτης & Audencia Business School, France

Καθηγητής Αιμίλιος Γαλαριώτης
Assistant Dean for Research, Audencia Business School, President of the French Finance Association (AFFI)

Επίκουρος Καθηγητής Χρίστος Λεμονάκης
Τμήμα Διοικητικής Επιστήμης & Τεχνολογίας, ΕΛΜΕΠΑ

Αγγελική Λιαδάκη
Μέλος του Εργαστηρίου Financial Engineering, Πολυτεχνείο Κρήτης

Υπ. Διδάκτορας Μαριάννα Εσκαντάρ
Μέλος του Εργαστηρίου Financial Engineering, Πολυτεχνείο Κρήτης