Ο Καραμανλής, ο Ράλλης και ο Αβέρωφ…

Η απόφαση του Κωνσταντίνου Καραμανλή να μεταπηδήσει από την ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας στην Προεδρία της Δημοκρατίας το 1980 επέφερε ριζικές ανατροπές στην κεντροδεξιά παράταξη.

Η απόφαση του Κωνσταντίνου Καραμανλή να μεταπηδήσει από την ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας στην Προεδρία της Δημοκρατίας το 1980 επέφερε ριζικές ανατροπές στην κεντροδεξιά παράταξη.

Ο Κ. Καραμανλής ενδιαφερόταν πάρα πολύ για τη διαδοχή του και δεν ήθελε να τραυματιστεί πολιτικά η Ν.Δ.και να βγει λαβωμένη από την ψηφοφορία της Πέμπτης 8 Μαϊου 1980 στην Κ.Ο.της Ν.Δ.

Νωρίς το πρωί της ημέρας που οι βουλευτές θα ψήφισαν τον αρχηγό του κόμματος, ο Καραμανλής τηλεφωνεί στον πρέσβη Πέτρο Μολυβιάτη, στον πιο στενό του συνεργάτη (τότε διευθυντή του πολιτικού του γραφείου) για να κάνουν βόλτα στον Εθνικό Κήπο.

Σε μια εβδομάδα θα ορκιζόταν Πρόεδρο της Δημοκρατίας και ήθελε να λήξει ομαλά η διαδικασία της διαδοχής, σε μια χρονική στιγμή που το ΠαΣοΚ υπό τον Ανδρέα Παπανδρέου κάλπαζε προς την εξουσία.

Την ίδια στιγμή πολλοί ανησυχούσαν για το μέλλον της Ν.Δ. Μάλιστα, ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, νεοφερμένος στη Ν.Δ. _είχε προσχωρήσει σε αυτήν μόλις πριν δυο έτη, το 1978 μαζί με τον Παύλο Βαρδινογιάννη_ σε συνέντευξή του που δημοσιεύθηκε σε…γυναικείο περιοδικό, εκτίμησε ότι εάν ο Καραμανλής μεταπηδήσει στην Προεδρία της Δημοκρατία, το κόμμα θα διαλυθεί.

Ο Καραμανλής είχε μείνει αποστασιοποιημένος και επισήμως δεν έδειξε προτίμηση και ζήτησε το ίδιο να κάνουν και οι στενοί του συνεργάτες. Οι περισσότεροι όμως «καραμανλικοί» ήθελαν, όπως αποδείχθηκε, την επικράτηση του Ράλλη, ο οποίος αν και πιστός «καραμανλικός» είχε στείλει στον αρχηγό του επιστολή να μην αποχωρήσει από την ηγεσία.

Ο Ράλλης έμελλε να αναμετρηθεί με τον Ευάγγελο Αβέρωφ με τον οποίο είχαν σημαντικές ιδεολογικές διαφορές και όπως έλεγαν οι γνωρίζοντες είχε μίσος ο ένας για τον άλλον. Χρειάστηκε να παρέμβει ο ίδιος ο Καραμανλής για να τους ζητήσει να μην σπάσει η Ν.Δ. μετά τις εσωκομματικές εκλογές.

Τους κάλεσε στο διαμέρισμα της οδού Ηρώδου Αττικού, παρουσία του τότε αντιπροέδρου της κυβέρνησης Κωνσταντίνου Παπακωνσταντίνου. Η συνάντηση έγινε πολύ αργά τη νύχτα με τον Καραμανλή όπως λέγεται να τους είπε με έντονο ύφος: «Ίσως αν ορίσω εγώ κάποιον, θα πάψετε να τρώγεστε!».

Και οι δυο υποψήφιοι αρχηγοί, Ράλλης και Αβέρωφ, συμφώνησαν να γίνει εκλογή από την Κ.Ο., μια διαδικασία που θα εφαρμοζόταν πρώτη φορά. Τη λύση είχε δώσει νωρίτερα, μετά από έντονη συζήτηση, ο Παπακωνσταντίνου, εκ των πιο έμπιστων συνεργατών του, λέγοντας: «Ας αποφασίσει η κοινοβουλευτική ομάδα».

Ο Αβέρωφ έφυγε ήσυχος, πιστεύοντας ότι έχει το πάνω χέρι στην Κ.Ο.Ο Ράλλης έμεινε για λίγο και ο Καραμανλής, θέλοντας να διασφαλιστεί η ενότητα, ανεξαρτήτως αποτελέσματος: «Ο ηττημένος θα γίνει αντιπρόεδρος της νέας κυβέρνησης και έτσι δεν θα υπάρξει πρόβλημα στο κόμμα».

Ιδιαίτερα ενοχλημένος ο Ράλλης αρνήθηκε να δεχθεί την πρόταση Καραμανλή και του λέει ότι εάν δεν εκλεγεί θα παραιτηθεί από βουλευτής και θα αποχωρήσει από την πολιτική. Έξαλλος ο Καραμανλής, φέρεται να του είπε: «Πίστευα ότι ήσουν καλός παίκτης. Μάλλον γελάστηκα και έκανα λάθος. Πως είναι δυνατόν εσύ να αρνείσαι να γίνεις αντιπρόεδρος, όταν ο Αβέρωφ δέχεται να γίνει στη δική σου κυβέρνηση;».

Τον Ευάγγελο Αβέρωφ πρότειναν οι βουλευτές Α. Κονταξής, Κ. Μαυρίδης, Α. Ταχυρίδης, Φ. Πιτούλης και Χ. Ιωάννου, ενώ τον Ράλλη πρότειναν οι βουλευτές, Ι. Κοντοβράκης, Θ. Κονίτσας, Ε.Ελευθεριάδης, Δ. Γρίβας και Ζ. Παπαλαζάρου.

Αρκετά αισιόδοξος ο Αβέρωφ, πίστευε ότι θα ήταν εύκολη η επικράτησή του. Το κλίμα όμως άρχισε να αλλάζει τα τελευταία δυο εικοσιτετράωρα με βάση όσα γίνονταν στο παρασκήνιο.

«Οι καραμανλικοί δεν θα μας στηρίξουν» είναι το κλίμα που του μεταφέρουν, οι Σωτήρης Χατζηγάκης και Αντώνης Σαμαράς, εκ των πιο πιστών βουλευτών του, οι οποίοι τον επισκέφθηκαν στο σπίτι του στην Κηφισιά. Ο Ηπειρώτης πολιτικός, αρνείται να αποδεχθεί ότι τα δεδομένα αλλάζουν και επιμένει ότι θα λάβει το λιγότερο 102 ψήφους από σύνολο 175.

Το παρασκήνιο ήταν έντονο και το κλίμα όντως άλλαξε, με τον Ράλλη να εκλέγεται αρχηγός με 88 ψήφους (το 50%+1) με τον Αβέρωφ να λαμβάνει 84 ψήφους, ενώ τρεις βουλευτές προτίμησαν το λευκό.

Οι «αβερωφικοί» πάγωσαν και δεν ήταν λίγοι όσοι κατηγορούσαν τους καραμανλικούς με ορισμένους να επιτίθενται και κατά του Κ. Καραμανλή, ενώ τον Ράλλη στήριξε παρασκηνιακά και ο πρώην Πρωθυπουργός Παναγιώτης Κανελλόπουλος.

Ο Κ. Καραμανλής έμαθε από την πρώτη στιγμή, όπως ήταν αυτονόητο, τι συνέβη στην εκλογή για τη νέα ηγεσία του κόμματος που ίδρυσε. Το μέλημά του ήταν όμως η ενότητα και γι’ αυτό και φώναξε αμέσως στο γραφείο του, τους δυο μονομάχους για να εξασφαλίσει ότι όλα θα κυλήσουν ομαλά.

Όντως, οι δυο πηγαίνουν στο γραφείο του Καραμανλή στη Βουλή και αφού τους συγχαίρει, τον έναν για τη νίκη του και τον άλλο για τη στάση του, ο Αβέρωφ φεύγει αμέσως. «Πάμε να φύγουμε, Βαγγέλη, δεν βλέπεις ότι σε κοροϊδεύουν;» λέει στον Ηπειρώτη πολιτικό η σύζυγός του Ντίνα Αβέρωφ, ενώ τη σκηνή παρακολουθούν οι Σ. Χατζηγάκης και Αντ. Σαμαράς.

Το πρόβλημα πλέον του Καραμανλή είναι να μην προχωρήσει σε διασπαστική κίνηση ο Αβέρωφ και ζητεί από τον Ράλλη να επισκεφθεί τον ηττημένο στο σπίτι του και του αναθέσει την αντιπροεδρία της κυβέρνησης. Ο Ράλλης όμως έχει άλλα σχέδια και ανακοινώνει ότι η κυβέρνηση θα έχει δυο αντιπροέδρους, τον Αβέρωφ και τον Παπακωνσταντίνου και δεν ακούει τον Καραμανλή, καθώς. δεν πήγε στην Κηφισιά να δει τον ηττημένο.

Την ίδια στιγμή ο Αβέρωφ εξετάζει τις επόμενες κινήσεις του και δεν πάει και αυτός στην συνάντηση που όρισε ο Ράλλης στο σπίτι του Στεφανόπουλου στο Ψυχικό για να αποφασιστεί η σύνθεση της νέας κυβέρνησης. Το ενδιαφέρον ραντεβού του όμως είναι με τον Π. Μολυβιάτη που τον επισκέπτεται για να τον ηρεμήσει, αλλά ο Ηπειρώτης είναι αμετακίνητος.

Η πικρία για τον Καραμανλή κυριαρχεί και αρνείται την αντιπροεδρία. Το ξέκοψε και στον Μολυβιάτη, το είπε και στους βουλευτές που τον στήριξαν, αρκετοί εκ των οποίων τον προέτρεπαν να αποχωρήσει και να ιδρύσει κόμμα.

Βαθύτατα παραταξιακός ο Αβέρωφ αρνείται και κάνει μια δήλωση που προκαλεί ποικίλες συζητήσεις: «Πιστεύων στην ανάγκη ενότητος της Νέας Δημοκρατίας παραμένω στις τάξεις της και εφόσον μου ανατεθεί θα διατηρήσω το υπουργείο Εθνικής Αμύνης».

Σύμφωνα με την πρώην υπουργό Φάνη Πάλλη Πετραλιά, στο βιβλίο της «Σαράντα χρόνια τώρα», η ψυχραιμία που έδειξε ο Αβέρωφ μετά την ήττα του, αποτέλεσε ένα μεγάλο πολιτικό μάθημα. «Ο Αβέρωφ ήταν κύριος και ευπατρίδης σε όλα του, και στα καλά και στα άσχημα» θα γράψει σε ένα σημείο, ενώ εξηγώντας τους λόγους της ήττας του Αβέρωφ, θα αναφέρει: «Ίσως πάντως, στο παρασκήνιο και στο προσκήνιο να είχαν παίξει κι ένα ρόλο οι πολύ σκληρές θέσεις του Αβέρωφ που είχε συγκρουσιακή διάθεση έναντι του ΠΑΣΟΚ, σε μια εποχή που γινόταν φανερό ότι ο Καραμανλής θα συγκατοικούσε με τον Ανδρέα Παπανδρέου, ο πρώτος από τη θέση του Προέδρου της Δημοκρατίας και ο δεύτερος από τη θέση του Πρωθυπουργού, όπως φαινόταν, ότι αργά ή γρήγορα θα συνέβαινε».

Ακολουθεί η εκλογή του Κ. Καραμανλή στην προεδρία της Δημοκρατίας και η Ν.Δ. εισέρχεται σε φάση κρίσης που φάνηκε ξεκάθαρα με την ήττα του Οκτωβρίου 1981, όταν το ΠαΣοΚ υπό τον Ανδρέα Παπανδρέου.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Πολιτική
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk