ΟΤΑΝ πριν από έναν αιώνα- για την ακρίβεια στις 30 Ιανουαρίου 1911- οκτώ κάτοικοι της Αμμοχώστου, ώριμης ηλικίας αλλά οι περισσότεροι νέοι, ίδρυσαν έναν σύλλογο που του έδωσαν το όνομα «Αναγνωστήριον Ανόρθωσις» ήξεραν καλά τι σήμαιναν για την Κύπρο της πρώτης δεκαετίας του 20ού αιώνα αυτές οι δυο λέξεις. Το «Αναγνωστήριον» ήταν η εστία μόρφωσης και διαπαιδαγώγησης και το «Ανόρθωσις» στήνω (και πάλι) όρθιο κάτι το σπουδαίο, κατ΄ επέκταση ανοικοδομώ και αναστυλώνω. (Η ρίζα ετυμολογικά είχε ακουσθεί από τον Σοφοκλή ως «ανορθώ» που σημαίνει και κατορθώνω, στον Ε΄ π.Χ. αιώνα). Ηξεραν ότι ο δρόμος που χάραζαν, παρά τον ειρηνικό φαινομενικά χαρακτήρα του, ήταν δύσκολος και επικίνδυνος. Ενα ακόμη μετερίζι στηνόταν κατά της βρετανοκρατίας. Είναι όμως σίγουρο ότι δεν μπορούσαν να μαντέψουν πως εξήντα και πλέον χρόνια η λέξη «Ανόρθωση» θα προσλάμβανε την πιο δραματική και δύσκολη στην αντιμετώπισή της έννοια.
***
ΟΙ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ της Αμμοχώστου κλήθηκαν να δώσουν στο όνομα του (αθλητικού κατά βάση) συλλόγου τους νέα μορφή με δέκα τμήματα ανάμεσα στα οποία είχαν τη θέση τους οι Καλές Τέχνες και η Μουσική, η Κοινωνική Μέριμνα, κ.ά. Ηρθαν βαρωσιανοί στη Λάρνακα αφήνοντας πίσω μια ανθούσα πόλη, σήμερα ένα σκιάχτρο της αναλγησίας και της κατοχής. Είχαν μάθει όμως να αγωνίζονται και έτσι ορόσημα της πορείας τους υπήρξαν ο αγώνας κατά των Αγγλων είτε στα «Οκτωβριανά» του 1931 είτε την ανατίναξη του ιδιόκτητου κτιρίου της το 1958 για να ακολουθήσει ο αντιαποικιακός αγώνας της ΕΟΚΑ. Ετσι το 1974 τους βρήκε άστεγους και κατατρεγμένους αλλά και ατσαλωμένους και αποφασισμένους για τη νέα «Ανόρθωση». Αυτή που έχει προσωρινή έδρα το στάδιο «Αντώνης Παπαδόπουλος» του μεγάλου αγωνιστή συντοπίτη τους.
***
ΤΟ ΙΩΒΗΛΑΙΟ της «Ανόρθωσης», ένας από τους σημαντικότερους άξονες του τωρινού κυπριακού Αθλητισμού, ιδιαίτερα στο Ποδόσφαιρο και στο Βόλεϊ, γιορτάστηκε με τιμή και μνήμη σε αυτά τα 100 χρόνια σε διάφορα επίπεδα αναγνώρισης. Από το «Αριστείο» της Ενωσης Αθλητικογράφων Κύπρου (ΕΑΚ), κορυφαίο αθλητικό εύσημο, ως την έκδοση αναμνηστικού γραμματοσήμου. Αυτή την ώρα του «Αξια εστί» ο νους κάνει ένα άλλο ταξίδι στον Χρόνο, μακρύ και ακόμη οδυνηρής ευαισθησίας, με τον μικρασιατικό και θρακικό αθλητισμό να «ανορθώνεται» στη μητροπολιτική Ελλάδα μετά τον ξεριζωμό του 1922. Δρόμοι παράλληλοι που δίνουν σε μια τόσο ανθεκτική στις δοκιμασίες λέξη την έννοια του κατορθώματος, στην ουσία και όχι σε επίπλαστες χρήσεις.
***
ΑΝΤΩΝΗΣ Παπαδόπουλος: ένα όνομα-σύμβολο όχι μόνο στη διαδρομή του Κυπριακού Αθλητισμού αλλά και στην όλη ιστορία του νησιού. Εκπαιδευτικός με ανοιχτούς ορίζοντες, προπονητής και γυμναστής, δυναμικής συμμετοχής στους οργανισμούς Παιδείας και Αθλησης της Κύπρου, άφησε νέος ακόμη ένα δυσαναπλήρωτο κενό στην κοινωνικοποίηση της Αθλησης και στην πιο δημιουργική σύνδεσή της με το Σχολείο. Εφέτος στις 2 Αυγούστου κλείνουν τριάντα χρόνια από το ταξίδι του στο άλλο ημισφαίριο της ζωής, όπως θα ΄λεγε ο προσφιλής τού Φώτη Κόντογλου παραμυθάς Γιαβάς ο Θαλασσινός. Ο δάσκαλος, ο αγωνιστής της ΕΟΚΑ, ο γυμναστής, το πολύτιμο στέλεχος της δημόσιας διαχείρισης του αθλητικού πνεύματος είναι εδώ χάρη στη «φιλοσοφία» της προσωπικής ηθικής κληρονομιάς του. Και όπως έγραψε ένας καλός συνάδελφος της Κύπρου (ο Ζαχαρίας Κυριάκου) «θα παραμείνεις φάρος φωτεινός για να φωτίζεις τον δρόμο της σωστής αθλητικής ανάπτυξης». Το όνομά του στην προμετωπίδα του σταδίου της Ανόρθωσης στη Λάρνακα είναι μια εσαεί υπόμνηση του άνδρα και μια υπόσχεση επιστροφής στην πατρώα γη. Ενα όραμα που δεν είναι δυνατό παρά να γίνει πράξη και για τον «Αγρα» του κυπριακού αγώνα, του Ευαγόρα και της Ανόρθωσης.
