Τώρα, με θέα από τον πάτο του βαρελιού, η συνταγή για την αναδημιουργία της εθνικής ομάδας ποδοσφαίρου είναι λιτή και απλή. Να γίνουν όλα αυτά κι εκείνα που δεν έγιναν στην τετραετία μετά την κατάκτηση της ευρωπαϊκής κορυφής. Αλλωστε είναι πάντα χρήσιμο να γνωρίζεις ότι όταν φθάσεις στην κορυφή το πρόβλημα αφορά το πώς θα κρατηθείς έστω και αρκετά πιο κάτω, αντί να μασουλάς τα δαφνόφυλλα που σιγά σιγά τα ξεραίνει ο Χρόνος. Απλή συνταγή. Και επειδή είναι δύσκολη η εφαρμογή των απλών πραγμάτων και ιδεών, βάλτε ερωτηματικό. Μετά το ταρακούνημα του αποκλεισμού της Εθνικής μας από το προηγούμενο Παγκόσμιο Κύπελλο δεν υπήρξε αφύπνιση. Κάποιες δημοσιογραφικές φωνές ακούστηκαν και κάποιες αξιοσύστατες σκέψεις γράφθηκαν (και στις σελίδες του «Βήματος της Κυριακής»). Αλλά σε γενική εικόνα η ευφορία από τον τίτλο της πρωταθλήτριας Ευρώπης δεν είχε ακόμη εξατμισθεί. Ετσι, παρ’ όλον τον ευκρινή – κατά τον Γιάννη Σκαρίμπα – Ηχο του Κώδωνος τα αφτιά των άμεσα εμπλεκομένων, δηλαδή της Ομοσπονδίας και του προπονητή, είχαν παχύ βύσμα θριάμβου.


Χρειάστηκε και δεύτερο τράκο, μάλλον πιο ισχυρό, για να ειπωθούν, να γραφούν και να αποκαλυφθούν όσα δεν έγιναν. Ο ομοσπονδιακός προπονητής κ. Οτο Ρεχάγκελ ξέρει άριστα να καλύπτει τα νώτα του όταν πια η θύελλα της ανεπάρκειας για ανταπόκριση στην παραπλανητική αναμνησιολογία του 2004 ξεφούρνισε ότι «τα θαύματα δεν επαναλαμβάνονται». Αν και μ’ αυτά όλα που ειπώθηκαν και γράφθηκαν για το πάθημα της κορυφαίας – κατά τις εκτιμήσεις των ανθρώπων του Τύπου στα τέλη του 2007 – ομάδας, δεν ξέρουμε πώς θα επιλεγούν τα πράγματι χρήσιμα και εφαρμόσιμα. Στοιχειώδη πράγματα που ισχύουν ως αυτονόητα στην Ευρώπη φαίνεται ότι στον χώρο της εθνικής ομάδας ήσαν άγνωστα, ίσως και περιφρονητέα. Γι’ αυτόν τον απλό λόγο πρέπει να γίνει ό,τι δεν έγινε. Οσον αφορά κάποιες νύξεις για εγκατάλειψη του πηδαλίου από τον πρωταθλητή προπονητή της Ευρώπης του 2004 είναι έπεα πτερόεντα. Αλλωστε ο κ. Ρεχάγκελ – το συμβόλαιο του οποίου καλώς εχόντων των πραγμάτων θα έπρεπε να είχε ανανεωθεί μετά το εφετινό Euro – οφείλει, ως παράκλητος της ομοσπονδίας, να τηρήσει την ευθύνη για τα κεκτημένα. Οπως και η ΕΠΟ για τις βιαστικές και υπό κράτος πίεσης (ποιας άραγε;) επιλογές της. Ανεξαρτήτως όσων θα γίνουν (αν γίνουν), το κατ’ εξοχήν κομβικό σημείο της όλης υπόθεσης είναι η τακτική που θα ακολουθηθεί για την αναδημιουργία και την ανασυγκρότηση του έμψυχου υλικού της εθνικής ομάδας. Ουδείς αμφιβάλλει ότι είναι το πρώτο, μακράν όλων των άλλων, μένει στην πράξη να αποδειχθεί το επιτυχές. Αν (και δυστυχώς δεν έγινε) ο εμπλουτισμός της ομάδας με νέα κύτταρα είχε αρχίσει από το φθινόπωρο του 2004, για άλλα πράγματα θα γράφαμε και θα μιλούσαμε.


Πρέπει να αποδεχθούμε – όσο και αν δεν είναι ευχάριστο – ότι πολλά μέλη της Εθνικής του 2008 ανήκουν στο αναλώσιμο υλικό ομάδων του εξωτερικού. Εξάλλου, αν ο προπονητής της ήταν πράγματι τόσο σπουδαίος και ακαταμάχητος, δεν θα έπρεπε κάποια από τις ομάδες βαθύπλουτων μεγιστάνων να είχε χτυπήσει την πόρτα του; Παρελθόν ασφαλώς. Οχι όμως και αμνηστευμένο. Ο δρόμος για το Μουντιάλ θα δείξει τα μεγέθη επιτυχιών και αποτυχιών. Γνωστό, άλλωστε, το Sic Tranzit Gloria…


Μέσα στον ορυμαγδό των αντιδράσεων από το «ναυάγιο» του 2008 ίσως κάποιοι με μηδενιστική προδιάθεση να θεωρούν ότι η λαμπρή επιτυχία του 2004 ήταν κάτι το τυχαίο. Ετσι, από τη μία άκρη πάμε στην άλλη. Η Ιστορία έχει τη δική της νομοτέλεια και γι’ αυτό η λειτουργία στην εκτίμηση του χθες πρέπει να γίνεται με καθαρή σκάφη. Οι μεγάλες διοργανώσεις μοιάζουν βουνά με ψηλή κορυφή. Η κατάκτησή της ως επανάληψη είναι δυσπρόσιτη. Κανένα 2008 δεν μπορεί να μειώσει ένα 2004. Συναισθηματικά ως λαϊκή έξαρση φορτίστηκε το κλίμα υπέρμετρα και με ψυχολογικές επιπτώσεις. Σε οποιαδήποτε χώρα αυτό θα συνέβαινε, αλλά δίχως τη ρωμαίικη υπερβολικότητα. Μια προσγείωση ακολουθείται από μια απογείωση. Αυτό είναι το δίδαγμα του 2004 και των συντελεστών του (ποδοσφαιριστών, προπονητή, ομοσπονδίας). Κάθε δοκιμασία σε κλίμα εξοντωτικό, και μάλιστα με το αλάτι της εθνικής εκτόξευσης, έχει τα δικά της κριτήρια και τα δικά της αποτελέσματα. Μια μεσολυμπιάδα είναι χρόνος αρκετός για να υπάρξουν ανατροπές και διαφοροποιήσεις. Ετσι στο 2004 καταγράφηκαν νέα πράγματα. Το ίδιο συνέβη το 2008 και θα γίνει και το 2012.