Μεσημέρι στην ηλιόλουστη πλατεία Πότσνταμ του Βερολίνου. Χιλιάδες Ιρανοί διαδηλώνουν. Στα χέρια τους τρίχρωμες σημαίες με το λιοντάρι μπροστά από έναν ανατέλλοντα ήλιο. Τυχαία η επονομασία «Lion’s Roar» (O βρυχηθμός του λιονταριού) της ισραηλινής επιχείρησης που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου; Ενας Ιρανός αρπάζει το μικρόφωνο και απευθύνεται στο πλήθος. Δεν προλαβαίνει τα τελειώσει.

Οι συγκεντρωμένοι ξεσπούν σε παραλήρημα, πέφτει ο ένας στην αγκαλιά του άλλου κλαίγοντας και χορεύοντας από συγκίνηση. Και φωνάζουν ένα όνομα που δύσκολα ακούγεται μέσα στη βουή. Ρωτώ κάποιον τι συνέβη. «Οι ισραηλινοί βομβάρδισαν τον Χαμενεΐ τον σκότωσαν».

Ετσι έμαθε το «Β» εκείνο το σαββατιάτικο απομεσήμερο στη βερολινέζικη ιστορική πλατεία, όπου το Τείχος χώριζε μια πόλη κι έναν κόσμο σε καλό και κακό, τον θάνατο του θρησκευτικού ηγέτη του Ιράν ώρες πριν ανακοινωθεί επίσημα.

Το όνομα που φώναζαν οι Ιρανοί ακούστηκε πιο καθαρά στην πορεία που ακολούθησε. Ηταν του Ρεζά Παχλαβί, πρωτότοκου υιού του τελευταίου Σάχη της Περσίας, που απολαμβάνει υποστήριξη από μεγάλα τμήματα της ιρανικής Διασποράς και στη Γερμανία.

«Σαν οδήγηση στο αντίθετο ρεύμα»

Δεν έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που ο Παχλαβί βρέθηκε επί γερμανικού εδάφους ως προσκεκλημένος στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου στα μέσα Φεβρουαρίου. Ο Παχλαβί συναντήθηκε με πολιτικούς και ειδικούς ασφαλείας και έλαβε μέρος σε πάνελ με συντονίστρια την Κριστιάν Αμανπούρ, ιρανικής καταγωγής και η ίδια που έζησε στην Τεχεράνη μέχρι ηλικίας 12 χρόνων.

«Η σημασία του Ρεζά Παχλαβί αυξάνεται αυτές τις ημέρες, θα έβλεπα μια ευκαιρία να υποστηριχθεί ακόμη και ως μεταβατική λύση» λέει στο «Β» ο Ραλφ Τίλε. Ο γερμανός συνταγματάρχης ε.α. και πρόεδρος της Πολιτικο-Στρατιωτικής Εταιρείας PMG στο Βερολίνο γνωρίζει το καθεστώς του Σάχη και πολλούς αξιωματικούς από κοινές ασκήσεις στις ΗΠΑ. Από τότε έχει κυλήσει βέβαια πολύ νερό στο αυλάκι και σήμερα βρισκόμαστε οκτώ ημέρες μετά την έναρξη των αμερικανοϊσραηλινών βομβαρδισμών.

Ο Τίλε είναι πολύ ανήσυχος. Περιγράφει τις επιχειρήσεις σαν οδήγηση στο αντίθετο ρεύμα ή «σαν μια υπερσύγχρονη ισχυρή ομάδα που μπαίνει σε τείχος καπνού. Και δεν ξέρουμε αν θα βγει, πώς θα βγει, τι θα συμβεί στο διάστημα μέχρι την έξοδο. Δεν υπάρχει κανένα σχέδιο για την επόμενη ημέρα. Το σχέδιο αναπτύσσεται μέσα από τα γεγονότα. Στον Ντόναλντ Τραμπ δεν μπορούμε να βασιστούμε, το μυαλό του είναι στις εκλογές».

«ΕΕ και ΝΑΤΟ πάντα δύο βήματα πίσω»

Η ανησυχία του γερμανού εμπειρογνώμονος επικεντρώνεται κυρίως στην Ευρώπη και στους ανθρώπους της. «Ο μεγάλος κίνδυνος είναι στην πραγματικότητα ένας ατέρμονος πόλεμος, ασύμμετρος, με υβριδική πολεμική δράση σε ολόκληρη την περιοχή, ακόμη και μέχρι την Ευρώπη». Του επισημαίνουμε ότι η Κύπρος δέχθηκε ως πρώτη χώρα της ΕΕ επίθεση με drones. Ισως να δοκιμάζει το Ιράν την ετοιμότητα των Ευρωπαίων να εφαρμόσουν τη ρήτρα αμοιβαίας βοήθειας βάσει του άρθρου 42 (7) της Συνθήκης για την ΕΕ.

Κάποιοι γερμανοί αναλυτές σχολίασαν αρνητικά ότι δεν κινητοποιήθηκε ο ευρωπαϊκός μηχανισμός. Ο Τίλε μιλά με την εμπειρία δεκαετιών: «Η ΕΕ είναι πάντα πολύ αργή, δυστυχώς ισχύει και για το ΝΑΤΟ. Είναι πάντα δύο βήματα πίσω από την πραγματικότητα. Υπάρχει μια πολύ σημαντική φράση, που είναι η βασική ιδέα της ΕΕ, ότι είναι ένα έργο ειρήνης. Η πλειονότητα των γραφειοκρατών στις Βρυξέλλες δεν συμπαθεί τις Ενοπλες Δυνάμεις και δηλώνει αναρμόδια».

Στη Γερμανία, ένα 58% των πολιτών αποδοκιμάζει τη στρατιωτική επέμβαση Ισραήλ – ΗΠΑ στο Ιράν, σύμφωνα με τελευταία δημοσκόπηση του Ινστιτούτου infratest dimap για λογαριασμό του τηλεοπτικού καναλιού ARD. Ενα 77% αισθάνεται φόβο και απειλή, κι αυτό ανεξαρτήτως κόμματος. Την περασμένη Τρίτη, αξιωματούχοι του γερμανικού υπουργείου Εξωτερικών κάλεσαν τον ιρανό πρέσβη για να ζητήσουν εξηγήσεις γιατί το Ιράν επιτέθηκε σε αμερικανικές βάσεις σε χώρες του Κόλπου.

«Η Κρήτη είναι πολύ σημαντική»

Στο πίσω μέρος του μυαλού τους βέβαια ήταν οι αμερικανικές βάσεις σε γερμανικό έδαφος. Κάτοικοι των γύρω περιοχών παρατηρούν μεγάλη κινητικότητα από τις αρχές του χρόνου. Οπως και στη βάση της Σούδας. «Η Κρήτη είναι πολύ, πολύ σημαντική. Από εκεί έχουν περάσει πρακτικά όλα τα αμερικανικά αεροσκάφη» επισημαίνει ο Τίλε.

«Ολες οι ενισχύσεις έρχονται από εκεί. Οσο περισσότερο διαρκεί αυτός ο πόλεμος, τόσο περισσότερο γίνονται στόχος τέτοια κέντρα. Το Ιράν θέλει στην πραγματικότητα να αντέξει για πολύ καιρό και να χτυπήσει όλους αυτούς τους μαλακούς στόχους, δηλαδή τους τουριστικούς προορισμούς. Με την ελπίδα ότι τότε οι χώρες που θα χτυπηθούν θα στραφούν εναντίον της Αμερικής και θα δυσκολέψουν τη δράση της».

«Πανεύκολο να χτυπηθεί η Σούδα»

Αλλά πόσο εύκολο θα ήταν αυτό; «Πανεύκολο, χρειάζεστε εκρηκτικά, drones και κάποιον να θέλει να το κάνει. Drones υπάρχουν κατά εκατοντάδες χιλιάδες, χρειάζονται μόνο μερικά χιλιόμετρα πτήσης. Αρκούν δύο, τρεις επιθέσεις, δεν χρειάζεται να ξεσπάσει πόλεμος. Αρκεί να προκληθεί μακελειό. Οσο περισσότερο διαρκεί ο πόλεμος, τόσο περισσότερο φουντώνει ο φανατισμός».

Πριν λίγες ημέρες, ο γάλλος πρόεδρος, σε βαρυσήμαντη ομιλία του, άνοιξε και πάλι τη συζήτηση προτείνοντας την υπαγωγή των ευρωπαϊκών χωρών που το επιθυμούν στη γαλλική ομπρέλα πυρηνικής αποτροπής. Η Γαλλία εγγυήτρια της ευρωπαϊκής ασφάλειας; Ο Τίλε κρατά μικρό καλάθι.

«Ο Τραμπ υπονομεύει την αξιοπιστία»

«Η Γαλλία θέλει μόνο να μοιραστεί τα έξοδα, όχι την ευθύνη» μας λέει. «Πρόκειται για μια ολόκληρη διαδικασία που πρέπει να τηρηθεί. Οι Γερμανοί, για παράδειγμα, δεν διαθέτουν πυρηνικά όπλα αλλά μαχητικά αεροσκάφη με τα οποία μπορούν να μεταφέρουν, μέχρι στιγμής, μόνο πυρηνικά όπλα των ΗΠΑ, ενώ στο μέλλον ίσως και πυρηνικά όπλα από τη Βρετανία ή τη Γαλλία. Για τον σκοπό αυτόν πρέπει να συμφωνηθούν ακόμη διαδικασίες αδειοδότησης. Και τέλος θα πρέπει να εμπιστευτούμε τον γάλλο πρόεδρο ή τον βρετανό πρωθυπουργό ότι σε ώρα ανάγκης θα δώσουν την έγκριση. Είναι ο τελευταίος σημαντικός κρίκος. Πρέπει να υπάρχει αξιοπιστία, θέλουμε τα όπλα για να μη χρειαστεί να τα χρησιμοποιήσουμε. Το μεγάλο πρόβλημα είναι ότι ο Τραμπ υπονομεύει την αξιοπιστία».

Η Ουκρανία σε δεύτερη μοίρα

Μεγάλος χαμένος του νέου πολέμου είναι και η Ουκρανία που περνά πάλι σε δεύτερη μοίρα. Μέσα σε δύο μόνο ημέρες, Ισραηλινοί και Αμερικανοί ξόδεψαν πυρομαχικά που χρειάστηκαν και τις 12 ημέρες στον πόλεμο του περασμένου Ιουνίου. «Αυτό σημαίνει ότι θα περισσέψουν μόνο λίγα για τους Ουκρανούς. Κι επειδή οι Ευρωπαίοι τα αγοράζουν από τους Αμερικανούς και τα δίνουν στην Ουκρανία, θα γίνουν πιο σπάνια και πιο ακριβά». Τι εναλλακτικές υπάρχουν; Ο γερμανός εμπειρογνώμων δεν βλέπει παρά μόνο ένα γρήγορο τέλος του πολέμου με αλλαγή καθεστώτος. «Αν δεν υπάρξει αλλαγή καθεστώτος, θα είναι δυσάρεστο για εμάς. Για όλους μας. Οχι μόνο για τους Αμερικανούς, στους οποίους πολλοί το εύχονται».