Ιδού το ερώτημα που ταλανίζει τη γαλλική κυβερνώσα Αριστερά, η οποία αισίως γίνεται εντός των ημερών 90 ετών. Ηταν Μάιος του 1936 όταν κέρδισε για πρώτη φορά τις εκλογές και με αρχηγό τον Λεόν Μπλουμ επέβαλε την ιδέα να δουλεύουν οι άνθρωποι το πολύ 40 ώρες την εβδομάδα και να έχουν πληρωμένες άδειες.
Ηταν η εποχή που οι Γάλλοι, βλέποντας τα σύννεφα του φασισμού να καλύπτουν σχεδόν ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο, επέβαλαν την ενότητα στην Αριστερά και μετά την υπερψήφισαν. Στη συνέχεια βεβαίως αυτή η κυβερνώσα Αριστερά διελύθη εις τα εξ ων συνετέθη, αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία.
Η ιδεολογική ώσμωση στον χώρο της Αριστεράς ουδέποτε υπήρξε πρόβλημα στη Γαλλία. Τον δρόμο της «σύγκλισης των προοδευτικών δυνάμεων με δυναμική διεκδίκησης της εξουσίας» οι Γάλλοι τον βάδισαν από μικροί και δεν περίμεναν το Μανιφέστο του Αλέξη Τσίπρα να τους τον δείξει.
Ισως άλλωστε να είναι και αυτός ένας από τους λόγους για τους οποίους το «φαινόμενο Τσίπρας» στη Γαλλία δεν φτούρησε. Ο ηγέτης της γαλλικής ριζοσπαστικής Αριστεράς, Ζαν-Λικ Μελανσόν, τον αντιπαθεί όσο και η Ζωή Κωνσταντοπούλου (την οποία ειρήσθω εν παρόδω συμπαθεί ιδιαιτέρως), ο δε σοσιαλιστικής προέλευσης Εμανουέλ Μακρόν είχε εξαιρετικά στενές σχέσεις με τον Γιάνη Βαρουφάκη, τόσο όταν αυτός ήταν υπουργός όσο και μετά, χωρίς να μετράει τα χιλιοστά από την καταστροφή.
Τα πρόσωπα
Στη Γαλλία λοιπόν το πρόβλημα της Αριστεράς ποτέ δεν ήταν οι ιδέες. Ηταν πάντοτε τα πρόσωπα. Αυτό άλλωστε συμβαίνει και σήμερα, σε αντίθεση με τον χώρο της Ακροδεξιάς και της Δεξιάς (που σε μεγάλο βαθμό έχουν πλέον γίνει ένα) όπου πρόβλημα προσώπων δεν υφίσταται. Αν οι δικαστές το επιτρέψουν, υποψήφια για την προεδρία της γαλλικής Δημοκρατίας θα είναι, για τρίτη συνεχή φορά, η Μαρίν Λεπέν, ενώ αν δεν το επιτρέψουν, θα είναι για πρώτη φορά ο Ζορντάν Μπαρντελά.
Υποψήφιος θα είναι επίσης και ο Ζαν-Λικ Μελανσόν, ο οποίος την προηγούμενη φορά, το 2022, όταν στις προεδρικές εκλογές έλαβε το 22% των ψήφων χωρίς να περάσει στον δεύτερο γύρο, ευχήθηκε στους διαδόχους του «να τα πάνε καλύτερα» από αυτόν. Διαπιστώνοντας προφανώς ότι η ευχή του δεν έπιασε, ανακοίνωσε προ ημερών την απόφασή του να διεκδικήσει το 2027 για τέταρτη φορά στην καριέρα του την προεδρία της γαλλικής Δημοκρατίας. Και έχει ο Θεός.
Στον ενδιάμεσο χώρο ωστόσο, δηλαδή στον χώρο ανάμεσα στην Ακροδεξιά και την Ακροαριστερά, όπου ασφαλώς εντάσσεται η πλειονότητα του γαλλικού λαού, οι επίδοξοι υποψήφιοι για την προεδρία της Γαλλίας είναι περισσότεροι από δέκα. Αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην αναμφίβολη ματαιοδοξία πολλών εξ αυτών.
Οφείλεται ωστόσο πρωτίστως στο γεγονός ότι ο πρόεδρος Μακρόν, που κέρδισε το 2022 για δεύτερη φορά τις εκλογές, δεν έχει το δικαίωμα, όπως ορίζει το Σύνταγμα της Γαλλίας, να διεκδικήσει για τρίτη συνεχή φορά την προεδρία της Γαλλικής Δημοκρατίας. Το 2032 ίσως. Και ναι μεν ο Μακρόν κατέβηκε στις εκλογές λέγοντας ότι δεν είναι «ούτε δεξιός ούτε αριστερός», πλην όμως οι στατιστικές μελέτες έδειξαν πως οι περισσότεροι από αυτούς που τον εξέλεξαν ψήφιζαν, πριν από αυτόν, αριστερά κόμματα.
Οι Σοσιαλιστές
Toύτου δοθέντος, το ερώτημα που ταλανίζει σήμερα τον χώρο της γαλλικής Αριστεράς είναι ποιος ή ποια θα επιτρέψει τον μεγαλύτερο δυνατό επαναπατρισμό αυτών των ψήφων. Από τον χώρο των Σοσιαλιστών κατάλληλοι γι’ αυτό δηλώνουν τουλάχιστον έξι πρόσωπα: Ο πρώην πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ, ο νυν γραμματέας του Σοσιαλιστικού κόμματος Ολιβιέ Φορ, ο επικεφαλής της κοινοβουλευτικής του ομάδας Μπορίς Βαγιό, ο επικεφαλής του κόμματος στις προηγούμενες ευρωεκλογές Ραφαέλ Γκλιξμάν (ο οποίος λαμβάνοντας το 16% των ψήφων, οδήγησε το κόμμα σε ποσοστά περίπου διπλάσια από εκείνα της Ανυπότακτης Γαλλίας του Μελανσόν), καθώς επίσης και οι σοσιαλιστικής προέλευσης πρώην πρωθυπουργοί του Μακρόν, Γκαμπριέλ Ατάλ και Ελιζαμπέτ Μπορν. Δυνάμει υποψήφιοι δηλώνουν επίσης ο πρώην πρωθυπουργός Εντουάρ Φιλίπ, οι άλλοτε συνοδοιπόροι του Μελανσόν Κλεμαντίν Οτέν και Φρανσουά Ρουφέν και βεβαίως η Λουσί Καστέ, την οποία ουδείς εγνώριζε ως τη στιγμή που οι δεινόσαυροι της Αριστεράς, θέλοντας να αποκλείσει ο ένας τον άλλον, την πρότειναν προ διετίας στον Μακρόν ως κοινής αποδοχής πρωθυπουργό της Γαλλίας.
Η πρωτοβουλία
Η Καστέ, μαζί με την επικεφαλής των γάλλων Οικολόγων Μαρίν Τονελιέ, προώθησαν την περασμένη Τρίτη (διοργανώνοντας εκδήλωση στον εμβληματικό για την Αριστερά χώρο της «κοοπερατίβας» Bellevilloise), την ιδέα της επιλογής ενός ή μιας υποψηφίου της Αριστεράς για την προεδρία της Γαλλίας μέσω ανοικτής ψηφοφορίας, στην οποία θα έχουν το δικαίωμα να λάβουν μέρος όλα τα μέλη και οι φίλοι όλων των αριστερών κομμάτων. Μια ιδέα που μάλλον απερρίφθη μετά πολλών επαίνων και με βάση το επιχείρημα ότι οι Γάλλοι ουδέποτε εξέλεξαν για πρόεδρο της Γαλλίας πρόσωπο που επελέγη από κόμμα με ανοιχτή ψηφοφορία.
Με δεδομένο αυτό το πολιτικό σκηνικό, η γαλλική εφημερίδα «Libération» κυκλοφόρησε το περασμένο Σαββατοκύριακο υπό τον πρωτοσέλιδο τίτλο «2027. ΑΡΙΣΤΕΡΑ ΞΥΠΝΑ». Αν το σύστημα αφύπνισης της αριστερής εφημερίδας λειτουργήσει και καταφέρει η γαλλική Κεντροαριστερά να καταλήξει σε ένα πρόσωπο κοινής αποδοχής ικανό να κερδίσει την Ακροδεξιά στις προεδρικές εκλογές του 2027, τότε θα τεθεί το επόμενο κρίσιμο ερώτημα.
Το ερώτημα αυτό δεν είναι άλλο από το αν ο νέος πρόεδρος θα έχει και την κοινοβουλευτική πλειοψηφία ή αν, όπως ο Μακρόν κατά την τελευταία διετία, δεν θα την έχει και θα εξαναγκάζεται κι αυτός, μετά από προτάσεις μομφής, να αλλάζει τους πρωθυπουργούς του σαν τα πουκάμισα.
