«Υπάρχουν πράγματι ανησυχίες για την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης», παραδέχθηκε ο Πρόεδρος της Εσθονίας, Αλαρ Κάρις, σε μια ομιλία του που προκάλεσε έντονο ενδιαφέρον στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών. Ωστόσο, έσπευσε να διευκρινίσει ότι «η λύση δεν είναι να μετατραπεί η Ευρώπη σε Αμερική ή Ασία, αλλά να αξιοποιήσει τις δικές της δυνάμεις». Η Ευρώπη, σύμφωνα με τον Κάρις, έχει μοναδικά πλεονεκτήματα, τα οποία προέρχονται από τις ανθρωποκεντρικές της αξίες, οι οποίες βρίσκονται στο επίκεντρο της οικονομίας και της κοινωνίας της.

«Η ευρωπαϊκή οικονομία είναι ανθρωποκεντρική», σημείωσε, προσθέτοντας ότι «βασίζεται στα δικαιώματα και τις ελευθερίες των πολιτών να διαμορφώνουν το μέλλον τους, να εκφράζονται και να ζουν σύμφωνα με τις επιλογές τους». Αυτές οι αξίες, όπως επεσήμανε, συνδέονται άρρηκτα με την Ελλάδα και, όπως υποστήριξε, «στην πραγματικότητα, από εδώ πηγάζουν».

Η κοινωνία και η οικονομία της Ευρώπης, επεσήμανε ο Κάρις, έχουν τη δυνατότητα να αναπτυχθούν μέσω της επένδυσης στον άνθρωπο. «Η επένδυση στους ανθρώπους είναι πιο σημαντική από την κατασκευή υποδομών», είπε, εξηγώντας πως το ανθρώπινο κεφάλαιο ενισχύει την παραγωγικότητα των επιχειρήσεων και της κοινωνίας συνολικά. Η Εσθονία, όπως πρόσθεσε, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της προσέγγισης, έχοντας εξελιχθεί σε μια ψηφιακή κοινωνία όπου οι δημόσιες υπηρεσίες είναι προσβάσιμες διαδικτυακά.

Αναφερόμενος στην ιστορία, ο Κάρις υπενθύμισε το κρίσιμο μάθημα που προσφέρει η Ευρώπη: «Πριν από περίπου έναν αιώνα, η Ευρώπη έχασε την ανταγωνιστικότητά της όταν οι ανθρώπινες αξίες παραγκωνίστηκαν σε μεγάλο μέρος της ηπείρου». Σήμερα, ενώ παρατηρούνται παρόμοιες τάσεις σε παγκόσμιο επίπεδο, η Ευρώπη μπορεί να ξεχωρίσει ως ένας τόπος που προσελκύει ταλέντα και αναπτύσσεται μέσω έξυπνης επιχειρηματικότητας και κοινωνικής συνοχής.

Ο Πρόεδρος της Εσθονίας τόνισε τη σημασία ενός ισχυρού κοινωνικού δικτύου για την καινοτομία και την επιχειρηματικότητα. Η δημιουργία νέων ιδεών απαιτεί την ανάληψη ρίσκων, και το ρίσκο προϋποθέτει εμπιστοσύνη στους θεσμούς και την κοινότητα. Το σκανδιναβικό μοντέλο, το οποίο συνδυάζει αγορά και ισχυρό κοινωνικό κράτος, παρέχει ένα εξαιρετικό παράδειγμα για το πώς οι χώρες μπορούν να πετύχουν τόσο οικονομική επιτυχία όσο και κοινωνική σταθερότητα.

Η Ελλάδα, από την πλευρά της, αποτελεί, όπως ανέφερε, «μια ιστορία επιτυχίας οικονομικής μεταρρύθμισης», έχοντας ξεπεράσει τις κρίσεις των τελευταίων ετών και επιστρέψει σε αναπτυξιακή τροχιά. Ο Κάρις υπογράμμισε πως η Ελλάδα έχει αποδείξει ότι «η αλλαγή είναι εφικτή» και πως οι μεταρρυθμίσεις μπορούν να αποδώσουν.
Όσον αφορά τις νέες τεχνολογίες, ο Κάρις επισήμανε ότι η Ευρώπη δεν χρειάζεται να εφεύρει τις τεχνολογίες από το μηδέν, αλλά να τις προσαρμόσει και να τις βελτιώσει. Η Εσθονία, για παράδειγμα, έχει επιτύχει σημαντικά αποτελέσματα στην ψηφιοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών, επιτρέποντας στους πολίτες να διεκπεραιώνουν τις υποθέσεις τους διαδικτυακά, ακόμα και κατά τη διάρκεια των διακοπών τους.

«Η ψηφιακή μετάβαση, βέβαια, συνοδεύεται από προκλήσεις», αναγνώρισε ο Κάρις, ειδικά για τις μικρές επιχειρήσεις, αλλά σημείωσε ότι η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης αναμένεται να επιταχύνει τη διαδικασία. Οι μικρές επιχειρήσεις, λόγω της ευελιξίας τους, είναι σε θέση να υιοθετήσουν νέες τεχνολογίες πιο γρήγορα, ενώ οι λύσεις που βασίζονται στο cloud δεν απαιτούν μεγάλες επενδύσεις ή επιπλέον προσωπικό.

Η τεχνητή νοημοσύνη, τόνισε ο Κάρις, είναι μια περιοχή όπου η ανθρωποκεντρική προσέγγιση της Ευρώπης έχει ιδιαίτερη σημασία. «Η αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών με τρόπο που ενδυναμώνει τον άνθρωπο και δεν τον αντικαθιστά, απαιτεί ισχυρή εκπαίδευση και ανεπτυγμένες δεξιότητες», σημείωσε, υπογραμμίζοντας τη συνεργασία του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα για την ανάπτυξη αυτών των ικανοτήτων.

Κλείνοντας την ομιλία του, ο Πρόεδρος της Εσθονίας εξέφρασε την πεποίθηση ότι δεν υπάρχει λόγος απαισιοδοξίας για την ευρωπαϊκή οικονομία. «Οι προοπτικές της παραμένουν ισχυρές», ανέφερε, «η ανάπτυξη καθοδηγείται από έξυπνη επιχειρηματικότητα, η οποία στηρίζεται στην καλή εκπαίδευση και στους ίδιους τους ανθρώπους».

Η συνεργασία και η ενιαία αγορά, σύμφωνα με τον Κάρις, θα ενισχυθούν από τις ανθρώπινες αξίες που είναι το θεμέλιο της Ευρώπης, επισημαίνοντας ότι μια κοινωνία που τοποθετεί τον άνθρωπο στο επίκεντρο έχει όλα τα εφόδια για να ευδοκιμήσει.