Η Κομισιόν παρουσίασε σήμερα τα νέα μέτρα με τα οποία επιδιώκει να αντιμετωπίσει την ενεργειακή κρίση που έχει προκαλέσει ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή.

Ειδικότερα η Κομισιόν παρουσίασε σήμερα το «AccelerateEU», το οποίο είναι η εργαλειοθήκη για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κρίσης στην ενέργεια με στόχο την ανακούφιση των ευρωπαϊκών νοικοκυριών και βιομηχανιών, ιδιαίτερα των πιο ευάλωτων. Παράλληλα η Ευρώπη σχεδιάζει σταθερή πορεία προς την ενεργειακή ανεξαρτησία.

Όπως τονίζει η Κομισιόν, σε ενημέρωση από την αντιπρόεδρο Τερέσα Ριμπέρα και τον Επίτροπο για την Ενέργεια, Νταν Γιόργκενσεν, «από την κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, η ΕΕ έχει δαπανήσει επιπλέον 24 δισ. ευρώ για εισαγωγές ενέργειας λόγω υψηλότερων τιμών, χωρίς να λάβει ούτε ένα επιπλέον μόριο ενέργειας».

Η Επιτροπή στοχεύει κυρίως να μειώσει την εξάρτηση από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, να επιταχύνει τη μετάβαση σε ηλεκτρική και καθαρή ενέργεια και να ενισχύσει τα ενεργειακά δίκτυα ώστε να στηρίξουν αυτή την αλλαγή.

Παράλληλα προβλέπει άμεσα μέτρα στήριξης για πολίτες και επιχειρήσεις απέναντι στις υψηλές τιμές, ενώ βασίζεται σε πολύ μεγάλες επενδύσεις, κυρίως και από τον ιδιωτικό τομέα, για να υλοποιηθεί.

Τέλος, δίνει έμφαση στον καλύτερο συντονισμό και στη διαχείριση κρίσεων, όπως τα αποθέματα καυσίμων και η παρακολούθηση της αγοράς, ώστε να αποφεύγονται ελλείψεις και αστάθεια.

Το «AccelerateEU» παρουσιάζει τόσο βραχυπρόθεσμα μέτρα όσο και διαρθρωτικές παρεμβάσεις με μακροπρόθεσμο αντίκτυπο, ώστε να μειωθεί περαιτέρω η εξάρτηση από ασταθείς αγορές ορυκτών καυσίμων και να ενισχυθεί η ανθεκτικότητα της Ευρώπης απέναντι σε μελλοντικούς κινδύνους, βασιζόμενη σε εγχώρια καθαρή ενέργεια και την ηλεκτροδότηση.

Αναλυτικά τα μέτρα

Έγκαιρα, στοχευμένα και προσωρινά μέτρα

Χρήματα και στήριξη για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης, μέσα από επιδόματα, energy vouchers, φθηνότερο ρεύμα για ευάλωτους, μείωση φόρων στο ρεύμα για όσους έχουν ανάγκη και περισσότερη ελευθερία στα κράτη να δίνουν ενισχύσεις, καθώς και έκτακτη βοήθεια σε κλάδους που πλήττονται περισσότερο.

Πιο συγκεκριμένα, στοχευμένα προγράμματα εισοδηματικής στήριξης, ενεργειακά κουπόνια (energy vouchers), καθώς και μείωση των ειδικών φόρων κατανάλωσης στην ηλεκτρική ενέργεια για ευάλωτα νοικοκυριά. Η Επιτροπή θα υιοθετήσει επίσης ένα Προσωρινό Πλαίσιο Κρατικών Ενισχύσεων, το οποίο θα παρέχει πρόσθετη ευελιξία στις εθνικές κυβερνήσεις, συμπεριλαμβανομένων έκτακτων μέτρων για τη στήριξη των πιο εκτεθειμένων οικονομικών τομέων.

Μετάβαση σε εγχώρια καθαρή ενέργεια

Για την αντικατάσταση του πετρελαίου, του φυσικού αερίου και των ορυκτών καυσίμων στις μεταφορές, η Επιτροπή θα παρουσιάσει έως το καλοκαίρι ένα Σχέδιο Δράσης για την Ηλεκτροδότηση. Αυτό θα περιλαμβάνει φιλόδοξο στόχο ηλεκτροδότησης και μέτρα για την άρση των εμποδίων στην ηλεκτροδότηση της βιομηχανίας, των μεταφορών και των κτιρίων.

Ενίσχυση των δικτύων με πράσινη ενέργεια

Στο σχέδιο περιλαμβάνοντα καλύτερα δίκτυα, περισσότερη πράσινη ενέργεια και φθηνότερο ρεύμα σε σχέση με το πετρέλαιο και το αέριο. Πιο συγκεκριμένα, στόχος η ταχεία ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων για το Ευρωπαϊκό Πακέτο Δικτύων. Η μεγιστοποίηση της υφιστάμενης υποδομής ανανεώσιμων πηγών ενέργειας αποτελεί επίσης βασική δράση. Η ταχεία αναβάθμιση μεγάλων αιολικών πάρκων και άλλων εγκαταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων των υπεράκτιων αιολικών πάρκων και των υδροηλεκτρικών μονάδων. Επίσης, η Επιτροπή θα παρουσιάσει επίσης νομοθετική πρόταση για τα τέλη δικτύου και τη φορολογία, διασφαλίζοντας, μεταξύ άλλων, ότι η ηλεκτρική ενέργεια φορολογείται λιγότερο από τα ορυκτά καύσιμα.

Συντονισμός των κρατών-μελών

Στόχος της Επιτροπής είναι ο πλήρης συντονισμός μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ. Ο συντονισμός περιλαμβάνει το γέμισμα των υπόγειων αποθηκών φυσικού αερίου, ευελιξία στους κανόνες πλήρωσης ή τυχόν έκτακτες αποδεσμεύσεις αποθεμάτων πετρελαίου.

Οι ομάδες συντονισμού πετρελαίου και φυσικού αερίου συνεδριάζουν τακτικά για να εξασφαλίζουν πλήρη επίγνωση της κατάστασης μεταξύ των κρατών-μελών. Τα εθνικά έκτακτα μέτρα και τα μέτρα για τη διασφάλιση της διαθεσιμότητας καυσίμων, όπως καύσιμα αεροσκαφών και ντίζελ, συμπεριλαμβανομένης της διαθεσιμότητας της παραγωγικής ικανότητας των διυλιστηρίων, θα πρέπει να συντονίζονται στενά.

Νέο Παρατηρητήριο Καυσίμων

Θα δημιουργηθεί ένα νέο Παρατηρητήριο Καυσίμων για την παρακολούθηση της παραγωγής, των εισαγωγών, των εξαγωγών και των αποθεμάτων καυσίμων μεταφορών στην ΕΕ. Θα εντοπίζει πιθανές ελλείψεις και, σε περίπτωση έκτακτης αποδέσμευσης αποθεμάτων, θα καθοδηγεί στοχευμένα μέτρα για τη διατήρηση ισορροπημένης κατανομής των καυσίμων. Για να μετριαστεί ο αντίκτυπος των υψηλών τιμών καυσίμων και πιθανών ελλείψεων στον τομέα της αεροπορίας της ΕΕ, η Επιτροπή θα παρέχει επίσης διευκρινίσεις σχετικά με τις υφιστάμενες ευελιξίες στο πλαίσιο της σχετικής νομοθεσίας.

Ενίσχυση των επενδύσεων

Η ΕΕ διαθέτει ήδη σημαντικά κονδύλια, όπως από το Ταμείο Ανάκαμψης και τα ταμεία συνοχής, και θα βοηθήσει τα κράτη-μέλη να τα αξιοποιήσουν όσο πιο γρήγορα και αποτελεσματικά γίνεται. Ωστόσο, τα δημόσια χρήματα δεν επαρκούν για τις μεγάλες ανάγκες της ενεργειακής μετάβασης, που φτάνουν περίπου τα 660 δισ. ευρώ τον χρόνο έως το 2030.

Γι’ αυτό, η Επιτροπή επιδιώκει να προσελκύσει και ιδιωτικές επενδύσεις, μέσω μιας νέας στρατηγικής για την καθαρή ενέργεια και με τη διοργάνωση συνόδου που θα φέρει κοντά επενδυτές, επιχειρήσεις και δημόσιους φορείς, ώστε να αυξηθεί η χρηματοδότηση.