«Όταν έθεσα υποψηφιότητα για δήμαρχος, είπα ότι θα φορολογήσω τους πλούσιους. Λοιπόν, σήμερα, φορολογούμε τους πλούσιους», έτσι ξεκίνησε το βιντεάκι στην σελίδα του στο Instagram, με το οποίο ο Ζοχράν Μαμντάνι ανακοίνωσε στους Νεοϋορκέζους την πρόταση νέου νόμου που αφορά στις δεύτερες κατοικίες άνω των 5 εκ. δολαρίων.

Τα λεγόμενα «pied-à-terre», που στα γαλλικά σημαίνει κυριολεκτικά «πόδι στη γη», είναι ο όρος που περιγράφει ιδιοκτησίες που κατέχουν οι πλούσιοι ως δεύτερες κατοικίες σε κάποιες μεγαλουπόλεις.

Λίγες μέρες μετά την ανακοίνωση για τον φόρο, ο Ζόχραν Μαμντάνι βρέθηκε με τον πρώην πρόεδρο των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα στον παιδικό σταθμό Learning Through Play στη Νέα Υόρκη, ΗΠΑ, 18 Απριλίου 2026. Angelina Katsanis/Pool μέσω REUTERS TPX IMAGES OF THE DAY

Η ιδιαιτερότητά τους, σε σχέση με τα απλά εξοχικά, είναι η πολυτέλεια που τις χαρακτηρίζει, το γεγονός ότι βρίσκονται σε πανάκριβες και δημοφιλείς μητροπόλεις ενώ παράλληλα, σε πολλές περιπτώσεις, αποτελούν έναν τρόπο ξεπλύματος μαύρου χρήματος ή αποφυγής φορολόγησης.  

Ειδικά μετά την παγκόσμια οικονομική κρίση και την COVID-19, σε προορισμούς όπως η Νέα Υόρκη, το Παρίσι και το Λονδίνο, όπου το real estate εκτοξεύτηκε σε τέτοιο βαθμό ώστε να αφορά αποκλειστικά τους ultra-rich, τα pied-à-terre, έπαψαν να αποτελούν εναλλακτική οικία των ιδιοκτητών, αλλά κτηματομεσιτικά αποκτήματα που μένουν άδεια καθ’ όλη την διάρκεια του χρόνου. 

Με αυτά, οι δισεκατομμυριούχοι συμπληρώνουν ένα χαρτοφυλάκιο ακινήτων για λόγους εντυπωσιασμού, δημιουργούν δηλαδή κάτι σαν συλλογή, όπως θα έκαναν με έργα τέχνης. 

Ένα μέτρο που μπορεί να αποφέρει 500 εκ. επιπλέον στη Νέα Υόρκη  

Σε αυτά τα ακίνητα λοιπόν αποφάσισε να «βάλει χέρι» ο Μαμντάνι, προτείνοντας επιπλέον φόρο σε όσα κοστίζουν πάνω από 5 εκ. δολάρια. Πρόκειται για παγκόσμια πρωτιά καθώς πουθενά δεν έχει υπάρξει ανάλογη πρωτοβουλία, παρόλο που για χρόνια συζητιέται τόσο στη Νέα Υόρκη όσο και  σε άλλες χώρες και πρωτεύουσες του κόσμου. 

Ο Μαμντάνι και ο Ομπάμα με τους μικρούς μαθητές του παιδικού σταθμού. Angelina Katsanis/Pool via REUTERS

Ο δήμαρχός, από κοινού με την Κυβερνήτρια της Νέας Υόρκης Κάθι Χόκουλ προτείνουν στην ουσία, την επιβολή μιας ετήσιας πρόσθετης επιβάρυνσης (surcharge) σε κάθε είδους οικιστική μονάδα, από μονοκατοικίες μέχρι διαμερίσματα τύπου condo και co-op, υπό την προϋπόθεση ότι η αξία τους υπερβαίνει τα 5 εκ. δολάρια και ο ιδιοκτήτης διατηρεί την κύρια κατοικία του εκτός Νέας Υόρκης. 

Αυτό σημαίνει ότι ο νόμος πιάνει στην «τσιμπίδα» του όχι μόνο ξένους επενδυτές και ολιγάρχες, αλλά και Αμερικανούς δισεκατομμυριούχους που έχουν μεταφέρει τη φορολογική τους έδρα σε πολιτείες όπως η Φλόριντα ή το Τέξας για να αποφύγουν τον φόρο εισοδήματος, διατηρώντας όμως τα πολυτελή ρετιρέ τους στο Μανχάταν.

Η κλιμάκωση της φορολόγησης έχει σχεδιαστεί ώστε να είναι προοδευτική, αυξάνοντας το ποσοστό όσο ανεβαίνει η αξία του ακινήτου. Για τις ιδιοκτησίες που βρίσκονται κοντά στα 5 εκ. δολάρια, ο συντελεστής ξεκινά από το 0,5%, ενώ για τα ακίνητα μυθικής αξίας, όπως τα ρετιρέ των εκατοντάδων εκατομμυρίων στην Billionaires’ Row, ο φόρος μπορεί να αγγίξει το 4% ετησίως. 

Εκτός από την φορολόγηση των πλουσίων, ο Μαμντάνι έχει βάλει στόχο να κερδίσει και την ακρίβεια στα τρόφιμα. REUTERS/David ‘Dee’ Delgado

Η διαδικασία ελέγχου και εφαρμογής του μέτρου θα βασίζεται στα επίσημα στοιχεία των φορολογικών δηλώσεων. Η πολιτεία της Νέας Υόρκης θα θεωρεί ως δευτερεύουσα κατοικία κάθε ακίνητο για το οποίο ο ιδιοκτήτης δεν πληρώνει φόρο εισοδήματος ως μόνιμος κάτοικος της πόλης. Με αυτόν τον τρόπο, το κράτος δημιουργεί ένα δίλημμα στους υπερπλούσιους, οι οποίοι θα πρέπει ή να αποδεχθούν τον νέο φόρο pied-à-terre ως επισκέπτες, ή θα δηλώσουν τη Νέα Υόρκη ως μόνιμη βάση τους, συνεισφέροντας έτσι στο συνολικό φορολογικό σύστημα της πόλης μέσω του εισοδήματός τους.

Αυτό το μέτρο αναμένεται να αποφέρει έσοδα ύψους 500 εκ. δολαρίων ετησίως, με τα οποία ο δήμαρχος δεσμεύτηκε να χρηματοδοτήσει δημόσιες υπηρεσίες, όπως δωρεάν παιδικούς σταθμούς, περισσότερη καθαριότητα στους δρόμους και ασφάλειας στις γειτονιές.

100 μέρες Μαμντάνι. REUTERS/David ‘Dee’ Delgado

Παρά το ότι η συντριπτική πλειοψηφία των κατοίκων, που φτάνει το 93%, υποστηρίζει την πρόταση, υπάρχουν και οι σφοδρές αντιδράσεις από το λόμπι των ακινήτων και επιχειρηματίες όπως ο Μπιλ Άκμαν, οι οποίοι ισχυρίζονται ότι το μέτρο θα διώξει τις επενδύσεις και θα βλάψει την οικονομία. 

Τα mega-deals των μεγιστάνων των hedge funds και της τεχνολογίας

Αν και ο κ. Άκμαν, ιδιοκτήτης της hedge fund Pershing Square Capital Management, διαθέτει πολλά ακίνητα στη Νέα Υόρκη, ανάμεσά τους και ένα που αγόρασε το 2015 έναντι 91,5 εκ. δολαρίων στον υπερπολυτελή ουρανοξύστη One57 -το δεύτερο ακριβότερο κτηματομεσιτικό deal εκείνη την εποχή με το πρώτο να αφορά πάλι το One 57 και το διώροφο penthouse του Μάικλ Ντελ την ίδια χρονιά έναντι 100,47 εκ. δολαρίων -, δεν έχει λόγο να ανησυχεί μια και ο ίδιος είναι κάτοικος του Μεγάλου Μήλου. 

Δεν ισχύει όμως τον ίδιο και για τον Μάικλ Ντελ, ιδιοκτήτη της Dell Technologies, ο οποίος αγόρασε το ακριβότερο διαμέρισμα στο ίδιο κτίριο. Πρόκειται για το διώροφο penthouse που ο μεγιστάνας αγόρασε τιν ίδια χρονιά, εναντι 100,47 εκ. δολαρίων, αλλά δε μένει σε αυτό, καθώς η κύρια οικία του βρίσκεται στο Όστιν Τέξας. 

Ο ουρανοξύστης One57. REUTERS/Mike Segar

Εκείνος όμως που κατονομάστηκε ευθαρσώς από τον δήμαρχο Μαμντάνι στο βίντεο ως παράδειγμα ιδιοκτήτη pied-à-terre που πρόκειται να φορολογήσει, είναι ο Κένεθ Γκρίφιν. 

Ο εκ Σικάγο ορμώμενος ιδρυτής της hedge fund Citadel Advisors, ο οποίος πλέον έχει μεταφέρει την επιχείρηση και την οικία του στο Μαϊάμι, είναι ιδιοκτήτης τετραώροφης μεζονέτας στο 220 Central Park. Ένα ακίνητο που αγόρασε το 2019 έναντι 238 εκ. δολαρίων και αποτελεί μέχρι σήμερα την ακριβότερη κτηματομεσιτική αγοραπωλησία των ΗΠΑ.  

Αν και το κτίριο δεν βρίσκεται ακριβώς στη Billionaires’ Row, τον δρόμο στο midtown του Μανχάταν όπου απαντώνται τα πιο ακριβά σπίτια της μητρόπολης, το προτιμούν οι μεγιστάνες για την καλαισθησία του. 

Ο ιδρυτής της Citadel, Κένεθ Γρίφιν. REUTERS/Elizabeth Frant

Σχεδιασμένο από το αρχιτεκτονικό γραφείο του Robert A.M. Stern, παραπέμπει περισσότερο στα ιστορικά προπολεμικά κτίρια της Νέας Υόρκης παρά στους σύγχρονους γυάλινους ουρανοξύστες. 

Το συγκρότημα αποτελείται από έναν κεντρικό πύργο 70 ορόφων και ένα μικρότερο 18όροφο τμήμα, τις «Βίλες», προσφέροντας στους ενοίκους του ανέσεις που θυμίζουν πεντάστερο ξενοδοχείο, όπως ιδιωτικό εστιατόριο από τον Jean-Georges Vongerichten, πισίνα με θαλασσινό νερό και μια εντυπωσιακή είσοδο (porte-cochère) για μέγιστη ιδιωτικότητα.

Ο Στιβ Κόεν, ιδιοκτήτης των hedge fund Point72 Asset Management και S.A.C. Capital Advisors, καθώς και των NY Mets -ομάδας μπέιζμπολ-, αν και νεοϋορκέζος, ζει πλέον κυρίως στο Κονέκτικατ, σε μια τεράστια έκταση, η οποία περιλαμβάνει γήπεδο γκολφ δύο οπών και παγοδρόμιο. 

Αυτό όμως δεν τον εμποδίζει από το να έχει στην ιδιοκτησία του μια έπαυλη 2.787 τετ. μέτρων στην διεύθυνση 145 Perry St. στο West Village, αξίας άνω των 60 εκ. δολαρίων.

Ο αγαπημένος ουρανοξύστης του Μπέζος και τα διαμερίσματα των Μπιγιονσέ και Jay-Z

Ο Τζεφ Μπέζος είναι ανάμεσα σε εκείνους που θα επηρεαστούν σημαντικά αν εφαρμοστεί ο νόμος. Παρόλο που μετακόμισε επίσημα στο Μαϊάμι το 2023, αγοράζοντας εκεί ακίνητα αξίας 150 εκ. δολαρίων -στο Indian Creek, το λεγόμενο «Νησί των Δισεκατομμυριούχων»-, διατηρεί μια εντυπωσιακή συλλογή ακινήτων στο Μανχάταν, έχοντας ξοδέψει πάνω από 100 εκατομμύρια δολάρια για πέντε διαμερίσματα στο υπερπολυτελές 212 Fifth Avenue ή αλλίως, NoMad Tower. 

Ο Μπέζος, όπως αναφέρει το «Curbed», ξεκίνησε το 2019 αγοράζοντας ένα τριώροφο ρετιρέ και δύο διαμερίσματα ακριβώς από κάτω για 80 εκ. δολάρια. Το 2020 πρόσθεσε ένα τέταρτο διαμέρισμα για 16 εκ., και το 2021 ένα πέμπτο για 23 εκ. Συνολικά, μέσα σε τρία χρόνια, δαπάνησε 119 εκατομμύρια δολάρια στο ίδιο κτίριο.

Στόχος του ήταν να ενώσει αυτά τα διαμερίσματα για να δημιουργήσει μια τεράστια ενιαία κατοικία άνω των 1.850 τετ. μέτρων. Αυτό το φαινόμενο περιγράφεται ως «κάθετη συνένωση», μετατρέποντας ένα κτίριο πολλών ενοίκων σε ένα, σχεδόν ιδιωτικό, μέγαρο.

Το NoMad είναι ένα κτίριο του 1912 (πρώην βιομηχανικό/εμπορικό) με θέα στο Madison Square Park. Το ρετιρέ του Μπέζος διαθέτει τεράστιες βεράντες, υπερβολικά ψηλά ταβάνια και θεωρείται ένα από τα πιο ποθητά ακίνητα στην περιοχή.

Τονίζεται ότι ο Μπέζος αγόρασε αυτά τα ακίνητα ενώ η Amazon είχε ήδη ακυρώσει τα σχέδια για τα κεντρικά γραφεία στο Long Island City (το περίφημο HQ2). Έτσι, οι αγορές αυτές έγιναν για καθαρά προσωπική χρήση, ως ένα pied-à-terre στη Νέα Υόρκη, παρά το γεγονός ότι ο ίδιος περνούσε τον περισσότερο χρόνο του σε άλλες ιδιοκτησίες του.

Αντίστοιχα, ο Jay-Z και η Μπιγιόνσε, αν και κάτοικοι Καλιφόρνιας, όπου κατέχουν μια έπαυλη 200 εκ. δολαρίων στο Μαλιμπού, διατηρούν το εμβληματικό τους loft στην Tribeca. Το ακίνητο αυτό, το οποίο αγόρασε ο Jay-Z το 2004 για 6,85 εκ. δολάρια, έχει σήμερα αξία που ξεπερνά κατά πολύ τα 20 εκ. λόγω της έκρηξης των τιμών στην περιοχή.

Πρόκειται για ένα διαμέρισμα 743 τετ. μέτρων με 279 τετ. μέτρα επιπλέον για την τεράστια βεράντα, όπου το ζευγάρι παντρεύτηκε το 2008, ενώ γείτoνές τους είναι το ζεύγος Χέιλι και Τζάστιν Μπίμπερ.

Ο Χάουαρντ Σουλτς από την άλλη, CEO των Starbucks και με καταγωγη από το Μπρούκλιν, είναι ιδιοκτήτης μιας υπερπολυτελούς μεζονέτας στο West Village, αν και πλέον κατοικεί στο Μαϊάμι. Η ιδιοκτησία καταλαμβάνει τον 16ο και 17ο όροφο του κτιρίου με την διέυθυνση 155 West στην 11η οδό και περιλαμβάνει μια βεράντα 130 τετ. μέτρων. 

Η Μπιγιόνσε και ο Jay-Z διαθέτουν pied-a-terre στην Tribeca.

Το ρετιρέ στον Πύργο Τραμπ στο στόχαστρο του Μαμντάνι

Ακόμη και ο αμερικανός πρόεδρος μάλλον δεν θα τη γλιτώσει από τον Μαμντάνι. Ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Νέα Υόρκη, και έχει συνδέσει -ο ίδιος, αλλά και ο πατέρας του το όνομά του με την κτηματομεσιτική αγορά της πόλης-, έχει πλέον ως επίσημη έδρα του το Mar-a-Lago στη Φλόριντα. 

Παρόλα αυτά, διατηρεί το διάσημο τριώροφο ρετιρέ του στον Πύργο Τραμπ στην 5η Λεωφόρο. Το διαμέρισμα αυτό, διακοσμημένο με χρυσό 24 καρατίων και πανάκριβα μάρμαρα, που καλύπτουν τα πάντα από το δάπεδο μέχρι την οροφή, εκτείνεται σε 1.022 τετ. μέτρα και προσφέρει θέα σε όλο το Μανχάταν.

Η διακόσμηση αντλεί έμπνευση από την κλασική Ελλάδα και τη γαλλική ιστορία, με τα ταβάνια να είναι ζωγραφισμένα με τοιχογραφίες που απεικονίζουν ελληνικούς μύθους, με κυρίαρχη τη μορφή του Απόλλωνα. Τα έπιπλα ακολουθούν το στυλ του Λουδοβίκου ΙΔ΄.

Παρά την ακραία πολυτέλεια, όπως το τραπέζι του πρωινού όπου ακόμα και το ποτήρι του χυμού έχει χρυσό χείλος ή το βιβλίο αξίας 15.000 δολαρίων που κοσμεί το σαλόνι, υπάρχουν και κάποιες πιο προσωπικές πινελιές. Φωτογραφίες του πατέρα του και των παιδιών του βρίσκονται σε κεντρικά σημεία, ενώ στο γραφείο της Μελάνια παρατηρεί κανείς κουτιά με χρωματιστά μολύβια, μια λεπτομέρεια που υποδηλώνει την παρουσία του γιου τους, Μπάρον.

Πάντως, ακόμη και αν ο πλανητάρχης χρειαστεί να πληρώσει επιπλέον φόρο για την ακίνητη περιουσία του, ένα είναι σίγουρο: ότι τόσο ο ίδιος, όσο και όλοι όσοι διαθέτουν τέτοια διαμερίσματα, δεν πρόκειται να καταλάβουν την διαφορά, καθώς θα αποτελεί ένα πολύ μηδαμινό ποσοστό της αμύθητης περιουσίας τους. Τώρα μένει να δούμε αν το βλέπουν και εκείνοι έτσι ή αν θα αντιδράσουν, και πώς.αα