Μυστικό σχέδιο για τον Λίβανο και ατιμωρησία που «τελειώνει» ζωές: Η Θία Σατέλ αποκαλύπτει

Ενώ ο πλανήτης έχει στραμμένο το βλέμμα του στο Ιράν και τις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης, η δράση των ισραηλινών εποίκων εντείνεται. Αναφορές διεθνών μέσων κάνουν λόγο για επιθετική επέκταση των εποικισμών, ενώ σύμφωνα με στοιχεία του ΟΗΕ οκτώ Παλαιστίνιοι έχουν πεθάνει και εκατοντάδες έχουν τραυματιστεί από επιθέσεις εποίκων μέσα στο 2026.

Οι διπλωματικές αποστολές της ΕΕ καταδίκασαν την επανεμφάνιση της βίας Ισραηλινών εποίκων εναντίον των Παλαιστινίων στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, καλώντας το Ισραήλ να σταματήσει τις ενέργειες αυτές και να οδηγήσει τους δράστες στη δικαιοσύνη.

Την ίδια στιγμή, η επέκταση των δραστηριοτήτων του ισραηλινού στρατού προς το βόρειο μέτωπο, στα σύνορα Ισραήλ-Λιβάνου, σηματοδοτεί ακόμη ένα πεδίο στο οποίο ξεδιπλώνεται η εποικιστική βία, με ακροδεξιούς ακτιβιστές να καλούν σε κατοχή ή και προσάρτηση των εδαφών του νοτίου Λιβάνου.

Η Θία Σατέλ, δημοσιογράφος και φωτογράφος, συνεργάτιδα μέσων όπως η ισραηλινή εφημερίδα Haaretz, το αμερικανικό περιοδικό The Nation και ο ιστότοπος ερευνητικού ενδιαφέροντος The Intercept, επισκέφθηκε τις δύο «καυτές» περιοχές, στο πλαίσιο δημοσιογραφικής αποστολής και μίλησε στο «Βήμα» για την εμπειρία της σχετικά με την όξυνση της εποικιστικής βίας.

Επισκεφθήκατε πρόσφατα τη Δυτική Όχθη, κάνοντας ρεπορτάζ για τη βίας των εποίκων. Πως έχει ακριβώς η κατάσταση;

Η ζωή των Παλαιστινίων στη Δυτική Όχθη είναι πραγματική Κόλαση εξαιτίας της ραγδαίας αύξησης των εποικισμών και είναι σκόπιμα σχεδιασμένη έτσι, ανεξαρτήτως αν ο εποικισμός καθοδηγείται από εποίκους με πιο κοσμικό η θρησκευτικό προφίλ. Μετά την 7η Οκτωβρίου τα πράγματα γίνονται όλο και χειρότερα αν αναλογιστούμε την ατιμωρησία που επικρατεί ως προς τις βίαιες ενέργειες των εποίκων, που φτάνουν μέχρι και τον φόνο, και για τις οποίες όπως αποκάλυψε προ ημερών ο Guardian δεν υπάρχει καμία προσαγωγή τα τελευταία χρόνια. Οι Παλαιστίνιοι βιώνουν μια καθημερινότητα γεμάτη περιορισμούς στις μετακινήσεις και την πρόσβαση σε μια σειρά υπηρεσίες και αγαθά. «Με μια απόφαση του Τελ Αβίβ, μπαίνει τέλος στη ζωή των Παλαιστινίων» μου είπε πρόσφατα ισραηλινός, αλληλέγγυος στις παλαιστινιακές κοινότητες που δέχονται όλη αυτή την πίεση.

Υπάρχουν δείγματα αντίστασης προς τις ισραηλινές αρχές; Τι αισθάνονται οι Παλαιστίνιοι της Δ. Όχθης για τη Χαμάς;

Είναι εξαιρετικά περιορισμένες οι δυνατότητες των Παλαιστίνιων για αντίσταση στην Κατοχή. Στη Δυτική Όχθη μάλιστα πέρα από την δικαιολογημένη οργή που επικρατεί για τη γενοκτονία στη Γάζα, υπάρχει αίσθηση ότι η Χαμάς έκανε τα πράγματα χειρότερα. Κι αυτό γιατί παρότι πέτυχε τον στόχο της να εκτροχιάσει την επέκταση των Συμφωνιών του Αβραάμ, απέτυχε να φέρει την προοπτική της ειρήνης πιο κοντά. Το αντίθετο, η οποιαδήποτε προοπτική να ζήσουν κάπως πιο κανονικά οι Παλαιστίνιοι, με τα δικαιώματα που θα έπρεπε να έχουν ως θεωρητικά ισότιμοι πολίτες του Ισραήλ, απομακρύνθηκε.

Στα σύνορα Ισραήλ-Λιβάνου, στα οποία βρεθήκατε επίσης ποια είναι η κατάσταση;

Σε ότι αφορά την περιοχή που συνορεύει με τον νότιο Λίβανο, το κλίμα μεταξύ των Ισραηλινών που ζουν στις κοινότητες αυτής της ζώνης είναι υπέρ της συνέχισης των εχθροπραξιών. Η άποψη που επικρατεί είναι ότι προτεραιότητα αποτελεί η ασφάλεια και ότι η καλύτερη λύση είναι όχι απλά η συνέχιση της κατοχής αλλά ο εποικισμός της ζώνης έως τον ποταμό Λιτάνι. Υπάρχει μάλιστα και υπερεθνικιστικό κίνημα ονόματι Uri Tzafon, που ιδρύθηκε στη μνήμη ισραηλινού στρατιώτη που σκοτώθηκε στη Γάζα, και το οποίο ευθέως καλεί στον εποικισμό του νότιο Λιβάνου. Η λογική τους είναι η άσκηση πίεσης προς την κυβέρνηση του Τελ Αβίβ, ώστε να κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση του εποικισμού, όμως δεν λείπουν και πιο επιθετικές ενέργειες, όπως η ρίψη φυλλαδίων προπαγανδιστικού περιεχομένου σε χωριά που βρίσκονται από την άλλη πλευρά των συνόρων.

Καταγράφονται φωνές διαφοροποίησης μεταξύ των Ισραηλινών;

Φυσικά. Δεν μιλάμε για μια ενιαία στάση, υπάρχουν Ισραηλινοί που διαβλέπουν τη ματαιότητα αυτού του κύκλου βίας, που μοιάζει να μην έχει τέλος και θέτει σε κίνδυνο και τη νεότερη γενιά ισραηλινών. Αλλά ο φόβος ότι ο Λίβανος θα γίνει «νέα Γάζα», με τη Χεζμπολάχ σε ρόλο αντίστοιχο της Χαμάς, έχει οδηγήσει σε πραγματική μανία. Φόβος που οφείλεται στο γεγονός ότι οι περισσότεροι ισραηλινοί οικισμοί στα σύνορα των δύο χωρών είναι κιμπουτζίμ, που στην περίπτωση της Γάζας ήταν ο πρωταρχικός στόχος της Χαμάς, ακριβώς γιατί μιλάμε για κοινότητες σε στρατηγικά σημεία κατά μήκος των συνόρων, με συνεισφορά στην άμυνα της χώρας. Δεν πρέπει να ξεχνάμε άλλωστε ότι η ισραηλινή κοινωνία έχει ριζοσπαστικοποιηθεί προς τα δεξιά, υπάρχει ελάχιστη έγνοια για την ζωή των Παλαιστινίων ή για την βία των εποίκων. Υπό αυτή την έννοια η ισραηλινή κυβέρνηση είναι σε πλήρη συμφωνία με το λαϊκό αίσθημα, εκπροσωπεί την κοινωνία.

Μεταξύ άλλων έχεις καλύψει τις φιλοπαλαιστινιακές κινητοποιήσεις στα πανεπιστήμια των ΗΠΑ. Εξακολουθεί να υπάρχει το ίδιο ενδιαφέρον για το τι συμβαίνει στην Παλαιστίνη;

Η πλειοψηφία των νέων στα πανεπιστημιακά ιδρύματα -και όχι μόνο- είναι υπέρ της παλαιστινιακού αγώνα για ανεξαρτησία, και κυρίως κατά της αιματηρής ισραηλινής επέμβασης στη Γάζα. Το ότι δεν βλέπουμε τόσες διαμαρτυρίες όσες την προηγούμενη διετία οφείλεται περισσότερο στη βίαιη καταστολή που δρομολόγησε η κυβέρνηση Τραμπ, καθιστώντας μέσω της ασφυκτικής επιτήρησης πρακτικά σχεδόν αδύνατη τη διαμαρτυρία, που πλέον τιμωρείται ακόμη με αποβολή ή και σύλληψη. Εξακολουθεί ωστόσο να υπάρχει μια λογική που επιχειρεί να κρατήσει ζωντανό το σκεπτικό ότι πρέπει να συνεχίσουμε να σοκαριζόμαστε, ότι δεν πρέπει να συνηθίσουμε στην υφιστάμενη κατάσταση. Πέρα από το τι ισχύει στα πανεπιστήμια πάντως η μεταστροφή εντός της αμερικανικής κοινωνίας είναι σαφής κατά του Ισραήλ.