Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο (ΕΔ) αποφάνθηκε την Τρίτη ότι η οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αποσκοπεί στη θέσπιση ενός «επαρκούς» κατώτατου μισθού και στα 27 κράτη μέλη είναι έγκυρη. Είχα προηγηθεί απόπειρα της Δανίας να μπλοκάρει τη θέσπισή του με το επιχείρημα ότι η ΕΕ υπερέβη τις εξουσίες της νομοθετώντας σε θέματα αμοιβών.
Η Δανία είχε προσφύγει στα δικαστήρια κατά των θεσμικών οργάνων της ΕΕ σχετικά με την οδηγία που εκδόθηκε τον Οκτώβριο του 2022, υποστηρίζοντας ότι υπερβαίνει τις εξουσίες της ΕΕ και ζητώντας την πλήρη ακύρωσή της.
Η Κοπεγχάγη, με τη βοήθεια της Σουηδίας, υποστήριξε ότι τα κράτη μέλη πρέπει να αποφασίζουν για τον καθορισμό των μισθών, κυρίως μέσω συλλογικών συμβάσεων μεταξύ συνδικαλιστικών οργανώσεων και εργοδοτών, και ότι η ΕΕ δεν έχει το δικαίωμα να θεσπίζει νομοθεσία σχετικά με τις αμοιβές.
Ωστόσο, το δικαστήριο επιβεβαίωσε «την εγκυρότητα του μεγαλύτερου μέρους της εν λόγω οδηγίας» στην απόφασή του την Τρίτη, υποστηρίζοντας ότι «δεν συνιστά άμεση παρέμβαση του δικαίου της ΕΕ στο δικαίωμα του συνεταιρίζεσθαι».
Απέρριψε επίσης τον ισχυρισμό της Δανίας ότι η οδηγία εκδόθηκε με εσφαλμένη νομική βάση. Ωστόσο, ακύρωσε δύο από τις διατάξεις της οδηγίας, υποστηρίζοντας ότι «ισοδυναμούν με άμεση παρέμβαση του δικαίου της ΕΕ στον καθορισμό των αμοιβών».
Μία από τις διατάξεις αποσκοπούσε στον καθορισμό κριτηρίων για τον τρόπο καθορισμού του επαρκούς ελάχιστου μισθού, ενώ η άλλη αποσκοπούσε στην αποτροπή της μείωσης του νόμιμου ελάχιστου μισθού σε χώρες όπου αυτός αναπροσαρμόζεται αυτόματα.
Η αντίδραση της ΕΕ για τον κατώτατο μισθό
Την ικανοποίησή της για την απόφαση του Δικαστηρίου της ΕΕ, «που επιβεβαιώνει σε μεγάλο βαθμό την εγκυρότητα της οδηγίας για επαρκείς κατώτατους μισθούς», εκφράζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με σχετική της ανακοίνωση.
«Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαιρετίζει τη σημερινή απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία επιβεβαιώνει σε μεγάλο βαθμό ότι η οδηγία για επαρκείς κατώτατους μισθούς έχει στέρεες νομικές βάσεις», αναφέρει, υπογραμμίζοντας ότι «ένας επαρκής κατώτατος μισθός είναι αναγκαίος για την κοινωνική δικαιοσύνη και για μια παραγωγική και χωρίς αποκλεισμούς οικονομία. Συμβάλλει στην προστασία της αγοραστικής δύναμης των εργαζομένων, μειώνει τη μισθολογική τους ανισότητα και την εργασιακή τους φτώχεια, στηρίζει την εγχώρια ζήτηση και ενισχύει τα κίνητρα για εργασία. Επίσης, βοηθά να γεφυρωθεί το μισθολογικό χάσμα μεταξύ των φύλων».
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε σχετικά: «Κάθε εργαζόμενος και εργαζόμενη στην Ευρώπη θα πρέπει να μπορεί να κερδίζει τα προς το ζην. Η σημερινή απόφαση είναι ορόσημο για τους Ευρωπαίους -για την αξιοπρέπεια, τη δικαιοσύνη και την οικονομική τους ασφάλεια. Η οδηγία θα εφαρμοστεί με πλήρη σεβασμό των εθνικών παραδόσεων, της αυτονομίας των κοινωνικών εταίρων και της σημασίας των συλλογικών διαπραγματεύσεων. Δέσμευσή μας είναι ότι η εργασία θα πρέπει να αμείβεται πραγματικά.»
«Η απόφαση ενισχύει το ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο»
Από την πλευρά της, η εκτελεστική αντιπρόεδρος για τα Κοινωνικά Δικαιώματα και τις Δεξιότητες, τις Ποιοτικές Θέσεις Εργασίας και την Ετοιμότητα, Ροξάνα Μινζάτου, δήλωσε: «Η σημερινή απόφαση του Δικαστηρίου ενισχύει το ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο που βασίζεται σε δίκαιους και επαρκείς μισθούς και σε ισχυρές συλλογικές διαπραγματεύσεις — αποφέροντας τόσο κοινωνική δικαιοσύνη όσο και οικονομικά οφέλη. Είναι καλά νέα για τους εργαζομένους, ιδίως εκείνους που αμείβονται με χαμηλούς μισθούς, αλλά και για τους εργοδότες σε ολόκληρη την Ευρώπη που καταβάλλουν δίκαιους μισθούς».
Σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση, «από την έκδοση της οδηγίας το 2022, οι κατώτατοι μισθοί αυξήθηκαν ραγδαία σε ολόκληρη την Ευρώπη, συμβάλλοντας στην αύξηση των μισθών και του βιοτικού επιπέδου για εκατομμύρια εργαζομένους. Παράλληλα, το χάσμα μεταξύ των πιο υψηλών και των πιο χαμηλών κατώτατων μισθών στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει μειωθεί».
Τι προβλέπει η οδηγία για τον κατώτατο μισθό
Η ευρωπαϊκή οδηγία για τον ελάχιστο μισθό αποσκοπεί στη διασφάλιση επαρκών νόμιμων ελάχιστων μισθών, στην προώθηση των συλλογικών διαπραγματεύσεων και στη βελτίωση της πρόσβασης των εργαζομένων στην προστασία του ελάχιστου μισθού σε ολόκληρη την Ένωση.
Σύμφωνα με τους κανόνες, τα κράτη μέλη της ΕΕ πρέπει να εφαρμόσουν διαδικασίες που να εγγυώνται ότι οι ελάχιστοι μισθοί εξασφαλίζουν ένα αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης, μειώνουν τη φτώχεια των εργαζομένων, προωθούν την κοινωνική συνοχή και μειώνουν το μισθολογικό χάσμα μεταξύ των φύλων.
Η οδηγία εγκρίθηκε με την υποστήριξη όλων των κρατών μελών, εκτός από την Ουγγαρία, η οποία απείχε. Σύμφωνα με την Eurostat, τον Ιανουάριο του 2025, οι ακαθάριστοι μηνιαίοι ελάχιστοι μισθοί στην ΕΕ κυμαίνονταν από 551 ευρώ στη Βουλγαρία έως 2.638 ευρώ στο Λουξεμβούργο.
