Ο Ουγγροβρετανός Ντέιβιντ Σαλάι είναι ο μεγάλος νικητής του βραβείου Booker 2025 για το μυθιστόρημά του «Flesh». Το έκτο έργο μυθοπλασίας του συγγραφέα ακολουθεί τη ζωή ενός άνδρα, του Ιστβάν, από τα νεανικά του χρόνια μέχρι τη μέση ηλικία, με τους κριτές να αναφέρουν πως «δεν είχαν διαβάσει ποτέ κάτι παρόμοιο».
Η νίκη του Σαλάι για το βραβείο αξίας 50.000 λιρών ανακοινώθηκε σε τελετή που πραγματοποιήθηκε στο Old Billingsgate στο Λονδίνο, το βράδυ της Δευτέρας (10/11). Η απόφαση ήταν «ομόφωνη», είπε ο πρόεδρος της επιτροπής Ρόντυ Ντόυλ, ο οποίος είχε κερδίσει το βραβείο το 1993. Μαζί του στην κριτική επιτροπή ήταν η ηθοποιός και εκδότρια Σάρα Τζέσικα Πάρκερ, καθώς και οι συγγραφείς Κρις Πάουερ, Αγιόμπαμι Αντεμπάγιο και Κάιλι Ριντ.
Το μυθιστόρημα του Σαλάι επικράτησε απέναντι στο μεγάλο φαβορί των στοιχηματικών εταιρειών, τον Άντριου Μίλερ, με το «The Land in Winter» και της Κίραν Ντεσάι, υποψήφια για το «The Loneliness of Sonia and Sunny», το πρώτο μυθιστόρημά της μετά τη νίκη της στο Booker το 2006 με το «The Inheritance of Loss». Τα άλλα βιβλία της φετινής λίστας ήταν το «Flashlight» της Σούζαν Τσόι, το «Audition» της Κέιτι Κιταμούρα και το «The Rest of Our Lives» του Μπεν Μαρκόβιτς.
Η νίκη του Σαλάι σηματοδοτεί την δέκατη για τον εκδοτικό οίκο Jonathan Cape, imprint της Penguin, που κατέχει τις περισσότερες νίκες στην ιστορία του βραβείου Booker. Το περσινό νικητήριο μυθιστόρημα, «Τροχιές» (εκδ. Gutenberg) της Σαμάνθα Χάρβεϊ, επίσης εκδόθηκε από την Cape.
Μια ιστορία σάρκας, μνήμης και επιθυμίας
View this post on Instagram
Το «Flesh» ξεκινά στην Ουγγαρία. Ο δεκαπεντάχρονος Ιστβάν ζει με τη μητέρα του σε ένα ήσυχο συγκρότημα διαμερισμάτων. Ντροπαλός και ξένος στην πόλη, δυσκολεύεται να ενταχθεί στο σχολείο και απομονώνεται. Η μοναδική του παρηγοριά είναι γειτόνισσα από το απέναντι διαμέρισμα, μια παντρεμένη γυναίκα γύρω στα σαράντα. Η σχέση τους εξελίσσεται κρυφά και εκτός ορίων, με τον Ιστβάν να μην κατανοεί πλήρως τι του συμβαίνει. Και κάπως έτσι, η ζωή του αρχίζει να αποσταθεροποιείται.
Με την πάροδο των χρόνων, ο Ιστβάν μετακινείται από τον στρατό στην κοινωνική σφαίρα των υπερβολικά πλούσιων του Λονδίνου. Οι επιθυμίες του για αγάπη, οικειότητα, κύρος και χρήμα τον οδηγούν σε αδιανόητες επιτυχίες, αλλά και κοντά στην αυτοκαταστροφή. Το μυθιστόρημα διερευνά τα όρια του σώματος και της ψυχής, τη σιωπή, την ενοχή και το τίμημα της επιθυμίας.
Για ποιο λόγο κέρδισε το «Flesh»
View this post on Instagram
Σύμφωνα με τον Ρόντυ Ντόυλ, οι κριτές συζήτησαν τα έξι βιβλία της λίστας για περισσότερο από πέντε ώρες. «Το βιβλίο στο οποίο συνεχώς επιστρέφαμε, αυτό που ξεχώριζε από τα άλλα εξαιρετικά μυθιστορήματα, ήταν το “Flesh” λόγω της μοναδικότητάς του. Δεν είχαμε διαβάσει ποτέ κάτι παρόμοιο. Είναι, με πολλούς τρόπους, ένα σκοτεινό βιβλίο, αλλά αποτελεί χαρά να το διαβάζεις.
Στο τέλος του μυθιστορήματος, δεν ξέρουμε πώς μοιάζει ο πρωταγωνιστής, ο Ιστβάν, αλλά αυτό ποτέ δεν μοιάζει ως έλλειψη· το αντίθετο. Με κάποιον τρόπο, είναι η απουσία των λέξεων – ή η απουσία των λέξεων του ίδιου του Ιστβάν – που μας επιτρέπει να τον γνωρίσουμε. Στην αρχή του βιβλίου, ξέρουμε ότι κλαίει επειδή το πρόσωπο που βρίσκεται δίπλα του του λέει να μην το κάνει· αργότερα στη ζωή του, ξέρουμε ότι αρχίζει να χάνει τα μαλλιά του επειδή ζηλεύει τα μαλλιά ενός άλλου άντρα· ξέρουμε ότι θρηνεί επειδή, για αρκετές σελίδες, δεν υπάρχουν καθόλου λέξεις.
Δεν νομίζω ότι έχω διαβάσει μυθιστόρημα που να χρησιμοποιεί τόσο καλά το λευκό κενό της σελίδας. Είναι σαν ο συγγραφέας, ο Ντέιβιντ Σαλάι, να προσκαλεί τον αναγνώστη να γεμίσει τον χώρο, να παρατηρήσει – σχεδόν να συνδημιουργήσει – τον χαρακτήρα μαζί του. Η γραφή είναι λιτή, και αυτό είναι το μεγάλο της πλεονέκτημα. Κάθε λέξη έχει σημασία· τα κενά ανάμεσα στις λέξεις έχουν σημασία. Το βιβλίο είναι για το να ζεις, και για την αλλόκοτη φύση του να ζεις και, καθώς το διαβάζουμε, καθώς γυρίζουμε τις σελίδες, νιώθουμε χαρούμενοι που είμαστε ζωντανοί και που διαβάζουμε – που βιώνουμε – αυτό το εξαιρετικό, μοναδικό μυθιστόρημα».
Ο Σαλάι γεννήθηκε στο Μόντρεαλ, από Ούγγρο πατέρα και Καναδή μητέρα, και μεγάλωσε στο Λονδίνο. Έχει ζήσει στον Λίβανο και στο Ηνωμένο Βασίλειο και σήμερα ζει στη Βιέννη. Μετά την αποφοίτησή του από την Οξφόρδη, εργάστηκε σε πωλήσεις διαφημιστικού χώρου στον χρηματοοικονομικό τομέα, εμπειρία που ενέπνευσε το πρώτο του μυθιστόρημα, «London and the South-East». Είναι επίσης συγγραφέας των «All That Man Is», «Spring», «The Innocent» και της συλλογής διηγημάτων «Turbulence».
