Στη φουρτούνα φαίνεται ο καλός καπετάνιος

Οταν το 1983 εμφανίστηκα στο Συμβούλιο των Υπουργών Εξωτερικών, η θέση μου ήταν ιδιαίτερα δύσκολη.

Στη φουρτούνα φαίνεται ο καλός καπετάνιος | tovima.gr
Οταν το 1983 εμφανίστηκα στο Συμβούλιο των Υπουργών Εξωτερικών, η θέση μου ήταν ιδιαίτερα δύσκολη. Κατ’ αρχάς, γιατί όλες οι άλλες χώρες στην τότε Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα των «10» έστελναν στο Συμβούλιο Υπουργών Εξωτερικών, που ήταν το ανώτατο όργανο πολιτικής κατεύθυνσης και επίλυσης όλων των προβλημάτων που είχαν κολλήσει κάπου (γι’ αυτό εξάλλου και ονομαζόταν Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων), το δεύτερο συνήθως πρόσωπο της κυβέρνησης, δηλαδή τον ίδιο τον υπουργό Εξωτερικών. Το αμέσως επόμενο στάδιο ήταν η Συνάντηση Κορυφής, την οποία συγκροτούσαν μία φορά το εξάμηνο τότε οι πρωθυπουργοί και στην περίπτωση της Γαλλίας ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Οι υφυπουργοί ήταν συνήθως υπηρεσιακοί, διπλωματικοί υπάλληλοι δηλαδή, που σε πολλές χώρες δεν τελείωναν έτσι τη σταδιοδρομία τους αλλά τη συνέχιζαν στον ΟΗΕ, στο ΝΑΤΟ, στην Ουάσιγκτον ή σε κάποια από τις μεγάλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Η δεύτερη ιδιαιτερότητα που με δυσκόλευε ήταν ότι σε μια Ευρώπη όπου κυριαρχούσαν οι νεοφιλελεύθερες ιδέες το ΠαΣοΚ είχε μια νεωτερικότητα που έφτανε μέχρι του σημείου να αμφισβητεί τους όρους με τους οποίους μόλις είχε γίνει η ένταξή μας στην ΕΟΚ με το περίφημο μνημόνιο (εκείνης της εποχής), όπου ζητούσαμε μια σειρά μεταβατικές περιόδους για την προσαρμογή της ελληνικής βιομηχανίας, τονίζαμε τις ιδιαιτερότητες της ελληνικής αγροτικής οικονομίας και βεβαίως διαγράφαμε δειλά-δειλά το αίτημα για χρηματοδότηση έργων υποδομής που θα δημιουργούσαν συνθήκες σύγκλισης προς τον μέσο όρο της ευρωπαϊκής οικονομίας. Ολα αυτά ήταν πρωτοφανή και βεβαίως ενοχλούσαν το σύνολο των εταίρων μας.
Το τρίτο μου πρόβλημα ήταν ότι πρωθυπουργός της Ελλάδας ήταν ο αείμνηστος Ανδρέας Παπανδρέου, ο οποίος ακολουθούμενος από τον αγέρωχο και αγωνιστή μακαρίτη Γιάννη Χαραλαμπόπουλο προσήρχετο στις συναντήσεις κορυφής και δημιουργούσε μπάχαλο με τις θέσεις του οι οποίες συγκλόνιζαν την εσωτερική κοινή γνώμη και έπρεπε μετά να διαχειριστεί κάποιος την κατάσταση που είχε προκύψει. Για παράδειγμα, θυμάμαι ότι στο πρώτο μου συμβούλιο έπρεπε να υποστηρίξω τη θέση ότι το στρατιωτικό πραξικόπημα του Γιαρουζέλσκι στην Πολωνία ήταν ωφέλιμο για τη δημοκρατική μετάβαση της χώρας αυτής, καθώς και ότι η Σοβιετική Ενωση έπρεπε να γίνει πιστευτή όταν διαβεβαίωνε ότι δεν κατέρριψαν δικά της οπλικά συστήματα το νοτιοκορεατικό Τζάμπο που πετούσε σε μεγάλο ύψος κάπου κοντά στις ακτές της Βορειοανατολικής Σιβηρίας.
Τότε έμαθα για πρώτη φορά στη ζωή μου τι πρέπει να κάνει κανείς και τι πρέπει να αποφεύγει για να γίνει ανεκτός μέσα σε ένα πολιτικά και αισθητικά εχθρικό περιβάλλον.
Πρέπει κατ’ αρχάς να αποφεύγεις κάθε ευκαιρία υπερβολικής έκθεσης στα μέσα ενημέρωσης. Να περιορίσεις, δηλαδή, τις εμφανίσεις σου στον Τύπο στο απολύτως απαραίτητο.
Πρέπει να είσαι σεμνός και διακριτικός και να μη δίνεις αφορμές για να σε απομονώσουν με το ντύσιμό σου ή τις εκφράσεις σου ή την εν γένει εμφάνισή σου. Πρέπει να είσαι ταπεινός και αυστηρά προετοιμασμένος για να επιβάλεις τον σεβασμό και να αποκτήσεις κύρος.
Πρέπει από την ημερησία διάταξη να επιλέγεις θέματα που έχουν γενικότερη σημασία και όχι μόνο το στενό εθνικό σου συμφέρον και να υποστηρίζεις μια γενικότερη άποψη για την Ευρώπη επιλέγοντας με πολλή προσοχή τους συμμάχους που θα αποκτήσεις και τους αντιπάλους οι οποίοι ενδεχομένως θα προκύψουν. Τέλος, οφείλεις να είσαι πάντα παρών και να αξιοποιείς κάθε στιγμή για να αναπτύξεις προσωπικές σχέσεις με το περιβάλλον.
Επειδή κανείς δεν είναι τέλειος και όποιος νομίζει ότι ξεχωρίζει από τους άλλους κατά τρόπο καθοριστικό και μπορεί να τα κάνει όλα μόνος του είναι απλώς ένα ψώνιο από τα τόσα που εμφανίζονται στην πολιτική ζωή, πρέπει να έχεις τη δυνατότητα να επιλέγεις ένα καλά δεμένο και αποτελεσματικό στενό επιτελείο από ανθρώπους οι οποίοι πιστεύουν ότι κάνεις το σωστό και είναι έτοιμοι να πέσουν στη φωτιά για να σε βοηθήσουν να το πετύχεις.
Αν όλα αυτά τα τηρήσεις, τότε έχεις την ικανοποίηση ότι έκανες τη δουλειά σου σωστά. Και για όσους ζητούν την παραίτηση του υπουργού Οικονομικών, στο πεδίο της μάχης στρατηγός δεν παραιτείται. Αν δεν γίνεται τίποτε άλλο, εκτελείται. Οπως και να ‘ναι, στο Βατερλό ηττήθηκε ο Βοναπάρτης και όχι κάποιος από τους στρατάρχες του που μόνο δρόμοι και πλατείες στο Παρίσι μας τους θυμίζουν.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk