Τότε και τώρα

Μέρες που είναι, συρράπτω επτά παραθέματα από ενυπόγραφη επιφυλλίδα δημοσιευμένη στο «Βήμα» στις 17.8.1974

Τότε και τώρα | tovima.gr
Μέρες που είναι, συρράπτω επτά παραθέματα από ενυπόγραφη επιφυλλίδα δημοσιευμένη στο «Βήμα» στις 17.8.1974 – ένα μήνα μόλις μετά την ανέλπιστη ανατροπή της επτάχρονης χούντας. Αναφέρεται στην επικείμενη πρώτη επέτειο της επικής τραγωδίας του Πολυτεχνείου.
1. Μέσα στη σύγχυση της λογοκριμένης πολιτικής παράκρουσης, έγραφα πριν από ένα μήνα για την οικονομία της γλώσσας, γυρεύοντας τις ρίζες της. Στο μεταξύ τα γεγονότα των τελευταίων ημερών άλλαξαν τη ζωή μας: έσπρωξαν απροσδόκητα στα παρασκήνια πρωταγωνιστές και δευτεραγωνιστές της παρανοϊκής φάρσας που παίχτηκε στον τόπο μας οκτώ σχεδόν χρόνια, με βάση ένα ξενόφερτο, υπαγορευμένο σενάριο. Ταυτόχρονα ρήμαξαν το πιο όμορφο νησί του κόσμου, όπου «το θαύμα λειτουργεί ακόμη», καταπώς έγραψε ο Σεφέρης.
2. Η ποίηση, με την ακραία οικονομία της, επιτρέπει κάποτε να παρακάμψουμε διλήμματα που μας υποχρεώνουν να διαλέξουμε «ανάμεσα στο χορτάτο γαϊδούρι και το ψόφιο λιοντάρι». Οποιος θα ήθελε να περπατήσει έναν τέτοιο δρόμο έχει στα χέρια του καλή πυξίδα την οριακή εκείνη, γνήσια εκπομπή του Πολυτεχνείου. Προς Θεού, όχι τις εξοργιστικές και βλάσφημες επιθεωρησιακές καταχρήσεις της, μήτε βέβαια τις μονταρισμένες αφηγήσεις των εφημερίδων.
Εδώ ανοίγω παρένθεση για να φιλοξενήσω σχετική επιστολή δώδεκα φοιτητών που έφτασε στα χέρια μου από σύμπτωση. Την παραθέτω επί λέξει με τα ονόματα εκείνων που την έγραψαν και την συνυπογράφουν:
3. «Από την 1η Αυγούστου δημοσιεύεται σε απογευματινή εφημερίδα ρεπορτάζ με θέμα τα γεγονότα του Πολυτεχνείου. Η αγανάκτησή μας για την ψευτοηρωική, αναληθή και στρεβλωμένη περιγραφή των γεγονότων μάς υποχρεώνει να διαμαρτυρηθούμε εντονότατα. Προδίδουν τουλάχιστον ανευθυνότητα (αν όχι διάθεση αναγνωστοθηρίας) η ελαφρότητα και η άγνοια με την οποία ο δημοσιογράφος αντιμετωπίζει το έπος του Πολυτεχνείου. Υστερα από επιθεωρησιακό νούμερο, το Πολυτεχνείο γίνεται τώρα «λαϊκό» ανάγνωσμα. Οι εκπομπές του ελεύθερου ραδιοσταθμού του Πολυτεχνείου έχουν τόσο αλλοιωθεί από το κόψιμο-ράψιμο του συντάκτη ώστε καταντούν αγνώριστες. Ετσι η ιστορική εκείνη αυτοθυσία μετατρέπεται σε μελόδραμα, με αποτέλεσμα να συγκαλύπτονται τα πραγματικά γεγονότα και οι αληθινοί ένοχοι-εγκληματίες. Το θέμα «Πολυτεχνείο» θα το δώσουν με σοβαρότητα και ευθύνη μόνον οι άνθρωποι που το έζησαν από μέσα και μπορούν να το περιγράψουν με γυμνή ειλικρίνεια, συγκρατημένη συγκίνηση και σωστά ελληνικά».
4. Επονται δώδεκα ονομαστικές υπογραφές σε αλφαβητική σειρά: Θεόδωρος Αυγουστίδης (Ιατρική Αθηνών), Πόπη Βουτσινά (Φιλοσοφική Ιωαννίνων), Σπύρος Γιατράς (Φιλοσοφική Αθηνών), Λευτέρης Κανέλλης (λογοτέχνης), Αιμίλιος Καλιακάτσος (Νομική Αθηνών), Θοδωρής Καλούδης (Νομική Αθηνών), Νίκος Μεγγρέλης (Νομική Αθηνών), Γιώργος Μόραρης (Φιλοσοφική Αθηνών), Σπύρος Μπαφαλούκος (Ιατρική Αθηνών), Δημήτρης Παπαχρήστου (ΑΣΟΕΕ), Στέφανος Τζουμάκας (Νομική Αθηνών).
5. Εκείνοι που το βράδυ της Παρασκευής ξεχύθηκαν στους δρόμους της Αθήνας για να παρασταθούν στους ελεύθερους πολιορκημένους του Πολυτεχνείου έχουν ακόμη στα αυτιά τους τον λόγο των νέων, που, προτού στηθεί γυμνός, απέριττος, σπαραχτικός, μπροστά στα τανκς, ανέβηκε σκαλί σκαλί όλη την κλίμακα της ανθρώπινης έκφρασης: από το κοινόχρηστο σύνθημα ως το κατακόρυφο επιφώνημα. Οταν κάποτε ηρεμήσει ο νους μας και μπορέσει η ψυχή μας να συλλογιστεί σωστά, κάποιος που αγαπά τον τόπο αυτόν όσο και τη γλώσσα του θα πρέπει να μελετήσει με ταπείνωση αυτή την εκπομπή, που κράτησε τρία μερόνυχτα, πριν σβήσει τα άγρια ξημερώματα του Σαββάτου. Εκείνος θα μας πει πότε και πώς η γλώσσα εκφράζει, στο μεταίχμιο ζωής και θανάτου, αυτό που λέμε «λόγο ποιητικό». Οχι τους γλυκασμούς των ευαίσθητων αλλά μια φλόγα που μαρμαρώνει την ώρα που το κορμί πέφτει στη γη.
6. Για να ενώσω τα προηγούμενα με τα επόμενα, παραθέτω τους τρεις τελευταίους στίχους από τον σπαραγμένο «Πόρφυρα» του Σολωμού: «Απομεινάρι θαυμαστό ερμιάς και μεγαλείου, / Ομορφε ξένε και καλέ και στον ανθό της νιότης, / Αμε και δέξου στο γιαλό του δυνατού την κλάψα».
7. Κάτι κοινό υπάρχει ανάμεσα στον απολυτρωτικό, λιτό λόγο του Σολωμού και στα τελευταία μηνύματα που έστειλαν τα νέα παιδιά τα ξημερώματα εκείνου του Σαββάτου, με τον κατακόρυφο λόγο της ποίησης, όπου και όταν η γλώσσα μνημειώνει την αξία της ζωής στην όχθη του θανάτου.
Αυτά τότε. Στο μεταξύ πέρασαν σαράντα ολόκληρα χρόνια. Μήπως είναι καιρός οριστικής κατάργησης της κομματικής ρητορείας που επιβαρύνει κάθε χρόνο την επέτειο του Πολυτεχνείου;

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
  • Πάσχα στο χωριό; Κατά την τακτική ενημέρωση για την πανδημία, η κυρία Κοτανίδου εξέφρασε την ελπίδα ότι φέτος το Πάσχα ίσως να... ΒΗΜΑτοδότης |
Σίβυλλα
Helios Kiosk