Ανταγωνιστικότητα με ανταγωνισμό η προϋπόθεση για ισόρροπη ανάπτυξη

Στο τέλος του 2013 ένας βασικός στόχος του μνημονίου επετεύχθη…

Ανταγωνιστικότητα με ανταγωνισμό η προϋπόθεση για ισόρροπη ανάπτυξη | tovima.gr
Στο τέλος του 2013 ένας βασικός στόχος του μνημονίου επετεύχθη. Το συνολικό εξωτερικό ισοζύγιο, τρεχουσών συναλλαγών και κεφαλαιακών μεταβιβάσεων εξισορροπήθηκε. Με άλλα λόγια δημόσιος και ιδιωτικός τομέας συνολικά δεν έχουν ανάγκη εξωτερικού δανεισμού για την τρέχουσα διαχείριση.

Η Ελλάδα παρέμεινε στη ζώνη του ευρώ, τώρα καταναλώνει ό,τι παράγει, και σταδιακά ανακτά αξιοπιστία όπως έδειξε η επιτυχής έξοδος στις αγορές του ελληνικού δημοσίου και των συστημικών τραπεζών. Επιτυχία πρώτου μεγέθους αναμφισβήτητα, ιδιαιτέρα αν ληφθεί υπόψιν το ύψος των ελλειμμάτων και το σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα που έγινεη προσαρμογή.

Όμως οι εξελίξεις έχουν και μιαν άλλη ανάγνωση,λιγότερο διθυραμβικού χαρακτήρα για τις επιδώσεις της ελληνικής οικονομίαςστην εποχή των μνημονίων, πιστεύω όμως καταλληλότερη κυρίως για το τι δέον γενέσθαι.
Πράγματι, μπορεί εύλογα κανείς να ισχυριστεί, ότι η εφαρμοσθείσα οικονομική πολιτική αντάλλαξε τις επικρατούσες ονομαστικές ανισορροπίες των δημοσίων οικονομικών και του εξωτερικού ισοζυγίου με αντίστοιχες ανισορροπίες του πραγματικού τομέα στην αγορά προϊόντων και εργασίας.

Το παραγωγικό κενό και το ύψος της ανεργίας επιβεβαιώνουν τον ισχυρισμό. Το πρόβλημα εξακολουθεί να υπάρχει, απλά,άλλαξε μορφή,μεταφέρθηκε στον πραγματικό τομέα και η επίλυση του κατέστημια αμιγώς ελληνική υπόθεση. Αλλά και στον τραπεζικό τομέα είχαμε ανάλογες διαδικασίες: Το κούρεμα και η ανταλλαγή τίτλων στα χαρτοφυλάκια των τραπεζών που έγινε στα πλαίσια του PSΙείχε σαν αποτέλεσμα να δημιουργηθούν κεφαλαιακά κενά στις τράπεζες με ανάγκη άμεσης ανακεφαλαιοποίησης για την ασφάλεια του τραπεζικού συστήματος.

Με τη βοήθεια των δανειστών και την ανάλογηεπιβάρυνση του ελληνικού δημόσιου χρέους πραγματοποιήθηκε ηανακεφαλαιοποίησηκαι το τραπεζικό πρόβλημα μετεξελίχτηκε και αυτό σε αμιγώς ελληνικό ζήτημα. Με δύο λόγια: πρώτο και δεύτερο μνημόνιο από μεν την ελληνική οπτική, σταθεροποίησαν την ελληνική οικονομία σε ένα αισθητά χαμηλότερο επίπεδο του ΑΕΠ και της απασχόλησης συμβατό όμως με ισορροπία στο εξωτερικό ισοζύγιοκαι θέσανε τις βάσεις της ανάπτυξης,από δε την οπτική των δανειστών, οριοθέτησαν το ελληνικό πρόβλημα αυστηρά στον ελληνικό χώρο, ώστε το ελληνικό ζήτημα να μην αποτελεί πλέον εστία σοβαρού κινδύνου για την ευρωπαϊκή οικονομία.

Ας στραφούμε τώρα στο τρέχον κεντρικό ζήτημα οικονομικής πολιτικής που είναι η διατηρησιμότητα της επιτευχθείσας ισορροπίας σε περιβάλλον ανάπτυξης.Ένα σοβαρό πρόβλημα εξωτερικού ισοζυγίου, όπως το ελληνικό, αντιμετωπίζεται αρχικά με δραστικό περιορισμό της εγχώριας ζήτησης.Η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας,ο επαναπροσανατολισμός της ζήτησης στην εγχώρια παραγωγή έπονται και οπωσδήποτε απαιτούν χρόνο ιδίως αν μια χώρα ανήκει σε νομισματική ένωση και δεν διαθέτει δική της συναλλαγματική πολιτική.
Το μνημόνιο αρρήτωςμεν, σωστά δε, επέβαλε τον αναγκαίο περιορισμό της ζήτησης. Η εγχώρια ζήτηση στην Ελλάδα το διάστημα 2008-13 υποχώρησε κατά περίπου 40% (κατά 35% στο διάστημα 2010-13). Παράλληλα την ίδια περίοδο το ΑΕΠ υποχώρησε κατά 26% και η ανεργία αυξήθηκε κατά 20 ποσοστιαίες μονάδες. Εύλογα εδώ ανακύπτει το ερώτημα, γιατίστην Ελλάδα ο αναγκαίος περιορισμός της ζήτησης προκάλεσε μια τόσο βαθειά ύφεση;
Ο κύριος λόγος της βαθειάς ύφεσης είναι ότι η περιστολή της ζήτησης δεν συνοδεύτηκε από τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις στην αγορά προϊόντος.Αποτέλεσμα οι τιμές ελάχιστα απορρόφησαν τον περιορισμό της ζήτησης που μεταφράστηκε αναγκαστικά σε πολύ μεγάλης έκτασης απώλειες σε προϊόν και θέσεις εργασίας.

Η προσαρμογή έγινε, αλλά κυρίως με ύφεση, η πραγματική συναλλαγματική ισοτιμία, δηλαδή η ανταγωνιστικότητα τιμών, συνέβαλε πολύ περιορισμένα.Αυτό οφείλεται στην επιτυχή αντίσταση των οργανωμένων συμφερόντων στην προώθηση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που απέτρεψαν τη διαμόρφωση υγιούς ανταγωνιστικού αποπληθωρισμού. Κέρδη ανταγωνιστικότητας που οφείλονται στην ύφεση είναι κατάστασηανθυγιεινή. Αποτέλεσμα, οι εξαγωγές ασθμαίνουν και η υποκατάσταση εισαγωγώνείναι περιορισμένη.

Η ελληνική οικονομία σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις διέρχεται το σημείο καμπής και σύντομα αναμένεται να καταγράψει θετικούς ρυθμούς ανόδου. Η έξοδος από την κρίση και κυρίως η διατηρησιμότητα της ανόδου απαιτεί πραγματική συναλλαγματική ισοτιμία συμβατή με την αναμενόμενη αύξηση της εγχώριας ζήτησης. Αλλιώς το εξωτερικό ισοζύγιο θα αποτελέσει και πάλι ανασχετικό παράγοντα που θα μας αναγκάσει σε συγκράτηση της ανόδου.
Η βελτίωση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας της χώρας με άνοδο της απασχόλησης και του προϊόντος είναι στόχος απολύτως εφικτός και επιτυγχάνεται με την εφαρμογή κατά αξιόπιστο τρόπο ενός ευρέως προγράμματος διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων σε όλους τους τομείς της οικονομίας που θα ενισχύσουν τον ανταγωνισμό στην αγορά προϊόντων και υπηρεσιών.Προσομοιώσεις που διενεργήθηκαν στο ΙΟΒΕ στο πλαίσιο συνεργασίας με την Ομάδα Δράσης για την Ελλάδα της ΕΕ ενισχύουν τον ισχυρισμό.

Για μια οικονομία σε νομισματική ένωση,όπως η ελληνική, η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας με ανταγωνισμό και όχι με ύφεση, είναι ο μόνος δρόμος που πρέπει να ακολουθηθεί για να βγει η χώρα από την κρίση και σταδιακά να οδηγηθεί σε αποδεκτά επίπεδα απασχόλησης, διατηρώντας παράλληλα την ισορροπία στο εξωτερικό ισοζύγιο. Αυτό θα απαιτήσει σκληρή μάχη με τα οργανωμένα συμφέροντα και πλατειά ενημέρωση του κοινού για το χαρακτήρα της ασκούμενης πολιτικήςπροκειμένου να ενισχυθεί η αξιοπιστία της και η συλλογικότητα της προσπάθειας.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk