Σε ένα κλίμα έκδηλης ανακούφισης, αλλά και στρατηγικής εγρήγορσης διεξάγεται η άτυπη Σύνοδος Κορυφής στη Λευκωσία, η οποία σηματοδοτεί μια ιστορική καμπή για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Με την απουσία του ηττημένου στις εκλογές Βίκτορ Όρμπαν να κυριαρχεί στις συζητήσεις και την απειλή της Μόσχας να αιωρείται πάνω από την ανατολική πτέρυγα, οι «27» επιχειρούν να επαναπροσδιορίσουν την έννοια της στρατηγικής αυτονομίας.

Το τέλος της «ρωσικής σκιάς»

Ο πολωνός πρωθυπουργός, Ντόναλντ Τουσκ, έδωσε το στίγμα της ημέρας με μια αιχμηρή δήλωση, χαιρετίζοντας την απουσία της Βουδαπέστης από το τραπέζι των διαβουλεύσεων. «Για πρώτη φορά εδώ και χρόνια, δεν υπάρχουν Ρώσοι στην αίθουσα», δήλωσε χαρακτηριστικά, αναφερόμενος στις πρόσφατες αποκαλύψεις για τη διαβίβαση εμπιστευτικών πληροφοριών από την κυβέρνηση Όρμπαν προς τη Μόσχα σε πραγματικό χρόνο.

Στα τέλη του Μαρτίου, η κυβέρνησή του κατηγορήθηκε με βάση δημοσιεύματα του διεθνούς Τύπου για διαβίβαση στην Μόσχα σε πραγματικό χρόνο πληροφοριών  από το περιεχόμενο των συνομιλιών μεταξύ των 27. Ο πολωνός πρωθυπουργός είχε σχολιάσει τότε ότι οι πληροφορίες αυτές δεν πρέπει «να εκπλήξουν κανέναν. Τους υποψιαζόμαστε από καιρό. Είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους παίρνω τον λόγο αποκλειστικά όταν είναι απολύτως αναγκαίο και δεν λέω παρά τα απολύτως αναγκαία».

Η πολιτική απομόνωση της Ουγγαρίας οδήγησε ήδη σε απτά αποτελέσματα. Αναλυτικότερα, η Βουδαπέστη αναγκάστηκε να άρει το βέτο της για το ευρωπαϊκό δάνειο των 90 δισ. ευρώ προς το Κίεβο, καθώς και για το 20ό πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας.

Η «ρήτρα συνδρομής» και το Άρθρο 42.7

Κεντρικό ζήτημα της Συνόδου αποτελεί η αναβάθμιση της ευρωπαϊκής αμυντικής αλληλεγγύης. Τόσο ο Ντόναλντ Τουσκ όσο και ο Έλληνας πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, έθεσαν μετ’ επιτάσεως την ανάγκη ενεργοποίησης του Άρθρου 42.7 των Ευρωπαϊκών Συνθηκών.

Ο κ. Μητσοτάκης, προσερχόμενος στη Σύνοδο, υπογράμμισε ότι η πρόσφατη στήριξη που παρείχαν η Ελλάδα και άλλες χώρες στην Κύπρο, όταν η τελευταία βρέθηκε στο επίκεντρο της σύρραξης ΗΠΑ-Ιράν, αποτελεί την πρώτη έμπρακτη απόδειξη ότι η Ευρώπη μπορεί να σταθεί μόνη της. «Είναι ανάγκη να υπάρξει ουσιαστική αναβάθμιση της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής», τόνισε ο πρωθυπουργός, προσθέτοντας ότι η Ελλάδα θα αξιοποιήσει την ευρωπαϊκή προεδρία του 2027 προς αυτή την κατεύθυνση.

Το βλέμμα στον Ατλαντικό και τα ανατολικά σύνορα

Την ίδια στιγμή, ο Ντόναλντ Τουσκ, σε συνέντευξή του στους Financial Times, εξέφρασε τον προβληματισμό του για τη στάση της Ουάσινγκτον. Δεδομένων των απειλών του Ντόναλντ Τραμπ κατά των νατοϊκών εταίρων, ο Πολωνός ηγέτης κάλεσε την ΕΕ να μετατραπεί σε μια «πραγματική συμμαχία» ικανή να αντιδράσει σε ενδεχόμενη ρωσική επίθεση εντός μηνών, και όχι ετών. «Η αποστολή μου είναι η επανένωση της Ευρώπης. Αυτό σημαίνει κοινή άμυνα και κοινή προσπάθεια για την προστασία των ανατολικών συνόρων», σημείωσε ο κ. Τουσκ.

Οικονομία και Ακρίβεια

Πέραν της άμυνας, η ατζέντα περιλαμβάνει τη συζήτηση για το νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο 2028-2034 και τις επιπτώσεις της κρίσης στον Κόλπο. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε στην αντοχή της ελληνικής οικονομίας, επισημαίνοντας ότι τα πλεονάσματα και η ανάπτυξη επιτρέπουν τη στήριξη της κοινωνίας απέναντι στην παρατεταμένη ακρίβεια.

«Στεκόμαστε στο πλευρό των πολιτών χωρίς να υποσχόμαστε πράγματα που δεν μπορούμε να κάνουμε και χωρίς να διαταράξουμε τη δημοσιονομική ισορροπία», κατέληξε ο κ. Μητσοτάκης, συνδέοντας την εσωτερική σταθερότητα με την ικανότητα της χώρας να πρωταγωνιστεί στις ευρωπαϊκές εξελίξεις.