ΓΑΝΔΗ Αν θέλετε να δείτε τη βρετανική τέχνη όπως δεν την έχετε ξαναδεί, πηγαίνετε στο Βέλγιο, συνιστά λονδρέζικη εφημερίδα, και η σύστασή της φαίνεται ότι συνοψίζει εύστοχα τον χαρακτήρα της έκθεσης Βρετανικό όραμα: Παρατήρηση και φαντασία στη βρετανική τέχνη 1750-1950 που φιλοξενείται στο Μουσείο Καλών Τεχνών της φλαμανδικής αυτής πόλης. Η έκθεση παρουσιάζει πολλαπλό ενδιαφέρον. Πρώτα πρώτα η αντιπροσωπευτικότητά της είναι εντυπωσιακή: 200 χρόνια τέχνης με 300 περίπου έργα, πίνακες, υδατογραφίες, γλυπτά, βιβλία, φωτογραφίες, δανεισμένα από πλήθος συλλογές, δημόσιες και ιδιωτικές, βρετανικές και ξένες, με παρόντα όλα τα μεγάλα ονόματα, από τον Κόνσταμπλ και τον Τέρνερ ως τον Μπέικον και τον Φρόιντ, αλλά και πάμπολλα άλλα, λιγότερο γνωστά αλλά σημαντικά. Το κυριότερο προσόν της έκθεσης ωστόσο είναι η φιλοσοφία της, και επ’ αυτού συμφωνούν όλοι οι βρετανοί σχολιαστές. Η έκθεση είναι η πρώτη που φιλοδοξεί να απαλλάξει τη βρετανική τέχνη από τη φήμη της ως επαρχιακής και περιθωριακής και το πετυχαίνει αναδεικνύοντας τα πρωτότυπα χαρακτηριστικά της, που είναι ακριβώς η παρατήρηση και η φαντασία του τίτλου της. Οπως διαβάζουμε, η έκθεση αποδεικνύει ότι οι βρετανοί καλλιτέχνες ξέρουν να βλέπουν τον κόσμο γύρω τους, τη φύση και την κοινωνία, και να τον αποδίδουν με ακρίβεια και ομορφιά αλλά και με χιούμορ και καυστική σάτιρα, φτάνοντας ως το grotesque. Ξέρουν επίσης να οραματίζονται περιπλανώμενοι σε κόσμους φανταστικούς, εξωπραγματικούς. Συχνά τα συνδυάζουν και τα δύο. Ξεκινώντας από την πεποίθηση ότι για την Ευρώπη η βρετανική τέχνη αποτελεί «καλά κρυμμένο μυστικό», οι επιμελητές της έκθεσης το αποκαλύπτουν εξαίροντας τα γνωρίσματα που την ξεχωρίζουν. Ως τις 13 Ιανουαρίου. Αργοπορία και επιτυχία για τον Κέβιν Κλάιν
ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ Δάφνες δρέπει ο Κέβιν Κλάιν με τον Συρανό ντε Μπερζεράκ στο θέατρο Ρίτσαρντ Ρότζερς του Μπροντγουέι. Γνωστός στο ευρύτερο κοινό ως κινηματογραφικός αστέρας, με αρκετές επιτυχημένες ταινίες στο ενεργητικό του, όπως η δημοφιλέστατη Ενα ψάρι που το έλεγαν Γουάντα, ο Κλάιν είναι επίσης εξαίρετος ηθοποιός του θεάτρου (έχει χαρακτηριστεί «αμερικανός Ολίβιε»), και μάλιστα σε ρόλους όπως οι σαιξπηρικοί Φάλσταφ και Ληρ, τους οποίους υπενθυμίζει η κριτική με την τωρινή ευκαιρία. Τα σχόλια για την ερμηνεία του Κλάιν στην «ηρωική κωμωδία» του Εδμόνδου Ρονστάν είναι θερμά ένθεν και εκείθεν του Ατλαντικού. Ο Τζον Λαρ στον New Yorker τον χαρακτηρίζει «εντυπωσιακό», ενώ ο Μπρένταν Λέμον στους Financial Times βρίσκει ότι ο ρόλος του Συρανό τού ταιριάζει τόσο πολύ ώστε είναι «απορίας άξιο», λέει, που ο Κλάιν άργησε τόσο να καταπιαστεί με τον ήρωα, τον οποίο αποδίδει ως «λεπταίσθητο κωμικό και όχι ως λυπημένο κλόουν». Η αμερικανική κριτική εγκωμιάζει το σύνολο της παράστασης, την οποία σκηνοθέτησε ο Ντέιβιντ Λεβό. Τη γενική αναγνώριση αποσπά ως Ρωξάνη η Τζένιφερ Γκάρνερ, «αντικείμενο πόθου από την κορυφή ως τα νύχια». Ως τις 23 Δεκεμβρίου. Προβλήματα της όπερας – και λύσεις
ΡΩΜΗ Προ ετών ο συνθέτης Λουτσιάνο Μπέριο είχε αποκαλέσει τους ιθύνοντες της ιταλικής όπερας «ηλίθιους» λόγω των κάκιστων παραστάσεων πολλών λυρικών θεάτρων. Πρόσφατα η μεσόφωνος Τσετσίλια Μπάρτολι χαρακτήρισε την όπερα στην Ιταλία «μουσείο με σκονισμένα εκθέματα». Τώρα η Σκάλα του Μιλάνου κινδυνεύει λόγω απεργίας του προσωπικού να ματαιώσει την πρεμιέρα της με Τριστάνο και Ιζόλδη και η Repubblica τιτλοφορεί το σχετικό δημοσίευμά της «Ετσι μαλώνουν όλοι» παραφράζοντας τον τίτλο της όπερας του Μότσαρτ που παιζόταν εκεί ως την περασμένη εβδομάδα. Πεθαίνει λοιπόν η όπερα στην πατρίδα της, όπως ισχυρίζονται πολλοί, ενώ σε άλλες χώρες γνωρίζει πρωτοφανή άνθηση; Τα στοιχεία διαψεύδουν τους κινδυνολόγους αφού δείχνουν ότι η ζήτηση εισιτηρίων αυξάνεται. Απλώς, λένε άλλοι, η όπερα στην Ιταλία δεν κατορθώνει να ελκύσει τους νέους, κυρίως επειδή κατέχονται από τη γενική βιασύνη της εποχής μας. Η Piccola Lirica, η Μικρή Λυρική, της ιταλικής πρωτεύουσας βρήκε τη λύση σε αυτό το πρόβλημα: παίζει τις όπερες συντομευμένες. Η Τόσκα (ως τις 25 Μαΐου 2008) διαρκεί μόλις 90 λεπτά. Ο Μάικλ Κίμελμαν της International Herald Tribune δεν είδε πολλούς νέους στην παράσταση, μόνο μεσήλικους και τουρίστες, αλλά κλείνει την ανταπόκρισή του αισιόδοξα: η όπερα, λέει, «επιβιώνει από όλες τις απόπειρες για τη διάσωσή της». Δύο «στιγμές» της Πίνα Μπάους
ΟΤΑΒΑ Ενώ οι λονδρέζοι φίλοι του χορού περιμένουν ανυπόμονα το νέο έτος για να δουν την Πίνα Μπάους (φωτογραφία), το δημιούργημά της, το Χοροθέατρο του Βούπερταλ, δίνει απόψε την τελευταία του παράσταση στο Εθνικό Κέντρο Τεχνών της καναδικής πρωτεύουσας. Παρουσιάζει το πιο πρόσφατο αριστούργημα της γερμανίδας χορογράφου, το Nefes («αναπνοή» στα τουρκικά), «ωδή» στην Κωνσταντινούπολη, όπως το έχουν αποκαλέσει. Με τη χλιδή και τη θεατρικότητα του διακόσμου του (καταρράκτες που σχηματίζουν λίμνες όπου βουτούν οι χορευτές), στοιχεία πρωτοφανή στην πλούσια χορογραφική δημιουργία της Πίνα Μπάους, το Nefes θεωρείται έργο-σταθμός στη μακρά πορεία της. Οσο για τη βρετανική πρωτεύουσα θα δει ένα άλλο αριστούργημα της Πίνα Μπάους, την Ιεροτελεστία της άνοιξης, για πρώτη φορά 32 ολόκληρα χρόνια μετά τη δημιουργία του (στο Ηρώδειο την είδαμε το 1987), έργο-ορόσημο για τη σύγχρονη χορογραφική τέχνη, όπου η αιχμηρή μουσική του Στραβίνσκι βρίσκει την τέλεια σωματική έκφρασή της. Στο λονδρέζικο πρόγραμμα περιλαμβάνεται και το Καφέ Μύλερ (το πρωτογνωρίσαμε στην ίδια παράσταση του Ηρωδείου), «φημισμένο» όπως διαβάζουμε «για τη λιτότητα και την παραξενιά του», ένα από τα δύο μπαλέτα της στα οποία η Πίνα Μπάους εξακολουθεί να εμφανίζεται και η ίδια, στα 67 της χρόνια σήμερα. Στις 13, 14 και 16-18 Φεβρουαρίου.
