Η δημοκρατία σήμερα, διεθνώς αλλά και στη χώρα μας, δοκιμάζεται, όχι από κάποιον «αόρατο εχθρό» αλλά από μέσα: από τη διάβρωση των θεσμών και τη συστηματική αμφισβήτηση ελευθεριών. Οσο η κυβέρνηση – για την παράταση του πολιτικού της βίου – δημιουργεί θόρυβο και αποπροσανατολισμό από τα σοβαρά ζητήματα τόσο πιο αναγκαία γίνεται η επιστροφή στα βασικά. Σε έννοιες θεμελιώδεις, που απαντούν στο ερώτημα «τι είναι η δημοκρατία;».
Στοιχείο πρώτο: κράτος δικαίου. Καμία σύγχρονη δημοκρατία δεν υπάρχει χωρίς ανεξάρτητους και ισχυρούς θεσμούς ελέγχου, χωρίς λογοδοσία και διαφάνεια. Στην Ελλάδα, η συστηματική επίθεση κυβερνητικών στελεχών σε θεσμούς της ελληνικής και ευρωπαϊκής Δικαιοσύνης, η αμφισβήτηση ανεξάρτητων αρχών και η προκλητική προστασία πολιτικών προσώπων συνθέτουν ένα τοξικό μείγμα. Οταν η διαφθορά υποβαθμίζεται σε «ρουσφέτι» για να απαλλαγούν τα συστήματα πατρονίας, η ατιμωρησία εμπεδώνεται. Ακόμη χειρότερα, όταν οι υποκλοπές και οι παράνομες παρακολουθήσεις υπονομεύουν την ίδια την εθνική ασφάλεια της χώρας, η σιωπή της κυβέρνησης ισοδυναμεί με συνενοχή.
Θεμελιώδες στοιχείο της δημοκρατίας είναι και η κοινωνική συνοχή. Η άμβλυνση των κοινωνικών ανισοτήτων, η διασφάλιση ίσων ευκαιριών, χωρίς διακρίσεις. Στη χώρα μας, η καταβαράθρωση της αγοραστικής δύναμης των πολιτών, η ενεργειακή φτώχεια και η στεγαστική κρίση ορίζουν την καθημερινότητα. Μια κυβέρνηση που δεν παρεμβαίνει με διαρθρωτικά μέτρα αποτυγχάνει να στηρίξει την κοινωνία, μετατρέποντας την ακρίβεια σε δημοσιονομικό εργαλείο. Κοινωνικό κράτος, όμως, δεν σημαίνει «φιλόπτωχο ταμείο». Δεν σημαίνει επιδόματα και pass με τα μάτια στην κάλπη, κατά το δόγμα «κλείσε το στόμα, πάρε το κουπόνι και έλα στις εκλογές να με ευχαριστήσεις».
Δημοκρατία είναι, λοιπόν, και η φορολογική δικαιοσύνη αλλά και η ρύθμιση της αγοράς. Η προστασία των καταναλωτών με ελεγκτικά μέτρα, η αντιμετώπιση των καρτέλ, το άνοιγμα των αγορών στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, η διαφάνεια στις δημόσιες συμβάσεις. Ολα αυτά προϋποθέτουν δημόσιες πολιτικές που θα υπηρετούν το συμφέρον όλων και όχι λίγων και ισχυρών – μεταρρυθμίσεις πραγματικές με κοινωνικό πρόσωπο. Πολιτική, άλλωστε, δεν είναι η διαχείριση ανισοτήτων αλλά η υπέρβασή τους. Η οικοδόμηση ενός κράτους που δεν θα είναι λάφυρο στα χέρια ενός συστήματος εξουσίας, αλλά θα λειτουργεί με διαυγείς και αξιοκρατικούς κανόνες.
Επομένως, αντίθετα με όσα παραπειστικά διακηρύσσει η κυβέρνηση ΝΔ και ο σημερινός Πρωθυπουργός, η δημοκρατία δεν είναι κάτι άσχετο με τα προβλήματα της καθημερινότητας. Ολα δένουν. Ολα συνδέονται. Ολα συνθέτουν τη σημερινή παθογένεια. Οταν οι πολίτες τη μία ημέρα υποβιβάζονται σε επαίτες που περιμένουν επιδόματα και την επόμενη ακούν τους πολιτικούς να τους ρίχνουν το ανάθεμα για το «ρουσφέτι», απογοητεύονται και απέχουν. Ο δήμος αποσύρεται από τη δημοκρατία, με όσους κινδύνους αυτό συνεπάγεται. Οταν η εθνική ασφάλεια ναρκοθετείται, όταν η Δικαιοσύνη εμποδίζεται, το έλλειμμα εμπιστοσύνης στην πολιτεία βαθαίνει. Η ίδια η ισχύς της χώρας απομειώνεται.
Είναι η ίδια η δημοκρατία που πλήττεται. Και είμαστε εμείς που πρέπει να την υπερασπίσουμε, δίνοντας νόημα και περιεχόμενο στο κοινωνικό αίτημα της πολιτικής αλλαγής. Αυτή την αλλαγή οραματιζόμαστε, και αυτή θέλουμε να κάνουμε πράξη. Με ένα νέο πολιτικό παράδειγμα, για ισχυρούς θεσμούς, για συλλογική ευημερία με κοινωνική δικαιοσύνη. Με αρχή τις επόμενες εκλογές και βασικό εφόδιο τη συμμετοχή των πολιτών στις δημοκρατικές διαδικασίες. Η Αλλαγή είναι στο χέρι μας.
Ο κ. Δημήτρης Μάντζιος είναι βουλευτής Επικρατείας, κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠαΣοΚ-Κινήματος Αλλαγής.
