Νέες Εποχές

Η δεκαετία του 1940 είναι ίσως η πιο τραυματική της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Θα μπορούσε κανείς να αντιπαραβάλει σε αυτήν το 1922, τη Μικρασιατική Καταστροφή και τον ξεριζωμό των Ελλήνων της Ιωνίας από τις προαιώνιες κοινότητές τους, ωστόσο ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, η Κατοχή και ο Εμφύλιος μοιάζουν να άφησαν περισσότερα σημάδια και πιο μακρόχρονες […]

Θα περίμενε κανείς ισχυρότερα αντανακλαστικά κατά της ακροδεξιάς σε μια ήπειρο, όπως η Ευρώπη, που καταστράφηκε από τον ολοκληρωτισμό στη δεξιά και αριστερή μορφή του. Ιδίως στην Ευρωπαϊκή Ενωση που θεμελιώθηκε πάνω στο δημοκρατικό κριτήριο «για να λέει “όχι” τόσο στον κομμουνισμό όσο και στον φασισμό». Φαίνεται ότι μετά την κατάρρευση του σοβιετικού μπλοκ η […]

23-02-28, 23:21:18 Σκοτάδι, σειρά από παρατεταγμένα φώτα στο βάθος, δυο λεπτοί στύλοι κοντά στην κάμερα, ο ένας έχει προβολέα, κάτι σαν δρόμος ή τσιμενταρισμένο προαύλιο δείχνει να είναι το έδαφος. Αριστερά, εμφανίζεται άλλο φως να τρέχει ταχύτατα προς το κέντρο της εικόνας, προς τα παρατεταγμένα φώτα που μάλλον είναι κάποιο χωριό – «αυτό είναι το ιντερσίτι», […]

Του Τζέιμς Γκόλντστον Καθώς η δημοκρατία υποχωρεί σε πολλά μέρη του κόσμου, τα «ανθρώπινα δικαιώματα» – και η γλώσσα, οι θεσμοί και το νομικό πλαίσιο που συνεπάγονται τα τελευταία 75 χρόνια – προσελκύουν ολοένα και περισσότερη κριτική. Βέβαια, η πραγματικότητα ανέκαθεν υπήρξε κατώτερη των υψηλών προσδοκιών που χαρακτηρίζουν το αποσπασματικό παγκόσμιο σύστημα ανθρωπίνων δικαιωμάτων μας, από τις […]

Μετά το 2000 και για αρκετά χρόνια η συζήτηση για τη δεκαετία του 1940 βρέθηκε στο επίκεντρο της ιστοριογραφικής συζήτησης. Επιπλέον η «διαμάχη των ιστορικών» για την Αντίσταση και τον Εμφύλιο τροφοδότησε το γενικότερο ενδιαφέρον της κοινωνίας με συνέπεια η επίμαχη δεκαετία να αποτελέσει αντικείμενο της δημόσιας ιστορίας. Σήμερα, με την απόσταση των είκοσι και […]

Οι συζητήσεις μας βρίθουν ιστορικών αναφορών. Ζούμε σε τόπο κατάφορτο με ιστορικότητα. Ομως, δεν έχουμε επιστημονικά κατοχυρωμένη ιστορία. Εχουν ασφαλώς αναδειχθεί πρόσφατα ιστορικοί κύρους. Ομως, αυτό δεν έχει αλλάξει τη λειτουργία της Ιστορίας στον δημόσιο λόγο. Τα ιστορικοφανή επιχειρήματα είναι όπλα για να κατατροπωθεί ένας πολιτικός εχθρός, όχι κριτική ανάλυση για να προσεγγισθεί τι ακριβώς […]

Σε διάστημα 37 χρόνων, δηλαδή λίγο περισσότερο από αυτό που συμβατικά ορίζεται ως «γενιά», ο ελληνικός λαός βίωσε μια καταιγιστική ροή γεγονότων, με ένταση και πυκνότητα που σπάνια συναντώνται στην Ιστορία: δύο Βαλκανικοί, δύο Παγκόσμιοι και ένας ελληνοτουρκικός πόλεμος, ο Εθνικός Διχασμός, η Μικρασιατική Καταστροφή και το προσφυγικό της κύμα, σειρά καθεστωτικών αλλαγών και κινημάτων, […]

Η δεκαετία 1940-50 υπήρξε για την ελληνική κοινωνία μια εποχή μεγάλων πολιτικών και πολεμικών γεγονότων (είσοδος της χώρας στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, κατοχή από τα αξονικά στρατεύματα και Αντίσταση, διολίσθηση μετά την απελευθέρωση σε ολοκληρωτικό εμφύλιο πόλεμο). Μια τόσο σημαντική, διαιρετική και πολυαίμακτη περίοδος ήταν αναμενόμενο να επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό τόσο τη δημόσια και […]

Γεννήθηκε το 1980 στο Βελβεντό Κοζάνης. Σπούδασε δημοσιογραφία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και Πολιτιστική Διαχείριση στο Πάντειο. Το πιο πρόσφατο βιβλίο του με τίτλο «Το παιδί» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Νεφέλη

Ρότζερ Σανκ (12 Μαρτίου 1946 – 29 Ιανουαρίου 2023) Σκοπός του Ρότζερ Σανκ ήταν να κατανοήσει «τη φύση του ανθρώπινου νου». Καθώς οι φιλοδοξίες σου συχνά σε οδηγούν σε παραπλήσιο, ίσως, αλλά διαφορετικό δρόμο από εκείνον που φανταζόσουν αρχικά, κατέληξε να δημιουργήσει ένα μονοπάτι για την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης. Απόφοιτος του Κάρνεγκι Μέλον και […]

Τομ Λάντι (4 Ιουνίου 1943 – 13 Φεβρουαρίου 2023) Διευθυντής προγράμματος αιθουσών, παραγωγός, ιδρυτής φεστιβάλ, ο Τομ Λάντι ήταν ένας από εκείνους τους ανθρώπους που, αν και βρίσκονται πάντοτε πίσω από τις κάμερες, αποτελούν αναπόσπαστο συστατικό της διαδικασίας του κινηματογράφου. Γεννημένος στη Νέα Υόρκη, σπούδασε Φυσική και κατόπιν Αγγλική Φιλολογία στο Μπέρκλεϊ. Στη ριζοσπαστική πολιτική […]

Σιμόν Σεγκουέν (3 Οκτωβρίου 1925 – 21 Φεβρουαρίου 2023) «Πολεμούσα για την Αντίσταση, αυτό ήταν όλο. Και θα το ξανάκανα γιατί δεν μετανιώνω για τίποτα». Αυτό το άλλο «Je ne regrette rien» το δήλωνε απερίφραστα η 95χρονη Σιμόν Σεγκουέν πολλές δεκαετίες μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, λίγο προτού καταταγεί στις τάξεις της Λεγεώνας […]

Μία από τις πιο εντυπωσιακές όψεις μεγάλου μέρους της κλιματικής γραμματείας που παρήχθη από τα τέλη του 20ού αιώνα ως πρόσφατα είναι ότι πλέον μοιάζει σοκαριστικά παρωχημένο. Πολύ λίγα βιβλία γραμμένα πριν από το 2016 πραγματεύονται την προοπτική μιας πραγματικής, επικείμενης καταστροφής και μάλιστα στο άμεσο ή μεσοπρόθεσμο, όχι στο μακρινό μέλλον. Τώρα, η κανονικότητα […]

Η ουτοπική φαντασία είναι υπερβατική. Πετάει πάντα πέρα από το υπαρκτό. Ζητάει στο επέκεινα το δίκιο, την ισότητα, την αγάπη ή ό,τι ορίζει ως το «αγαθό». Οταν ο Ιησούς είπε ότι η βασιλεία του δεν είναι του κόσμου τούτου, όσοι δεν είχαν μοίρα στον ήλιο του κόσμου τούτου αναθάρρησαν. Υπήρχε τώρα κάποιος που τους αγαπούσε […]

Ο Ιράτζ Μπαγκερζάντε ήταν ένας από τους τελευταίους εκπροσώπους μιας κοσμοπολίτικης ιρανικής τάξης. Γόνος οικογένειας εύπορων εμπόρων που επί γενεές δραστηριοποιούνταν στη Ρωσία και στην Κεντρική Ασία, γεννημένος στη Βιέννη, απόφοιτος της Οξφόρδης, ο Ιράτζ ίδρυσε τον εκδοτικό οίκο IB Tauris το 1981. Τον προίκισε με τα αρχικά του ονόματός του και την αρχαιοελληνική ονομασία […]

Ο μύθος του Χόλιγουντ θέλει τις νεαρές γυναίκες της χρυσής εποχής να συρρέουν στη Μέκκα του κινηματογράφου με όνειρα άφθαστης επιτυχίας. Η σκληρή πραγματικότητα τις θέλει να προσγειώνονται απότομα σε ταπεινές δουλειές σερβιτόρας ή δακτυλογράφου. Η Στέλα Στίβενς, σκηνικό όνομα της Εστέλ Κάρο Εγκλστον από το Γιαζού Σίτι του Μισισιπή, δεν ανήκει ούτε στη μία […]