Με ανοιχτά τα μέτωπα σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή, και τη γεωπολιτική ρευστότητα που αυτά τροφοδοτούν, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο συμμετείχε στη σύνοδο των ΥΠΕΞ του ΝΑΤΟ στη Σουηδία, επιχειρώντας να διαβεβαιώσει τους Ευρωπαίους συμμάχους για τη δέσμευση της κυβέρνησης Τραμπ στη Συμμαχία και να καθησυχάσει τις ανησυχίες τους για το μέλλον της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη.
Η συνάντηση πραγματοποιείται ενόψει της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Τουρκία τον Ιούλιο και σε μια περίοδο έντονης αβεβαιότητας για πιθανές αναδιατάξεις των αμερικανικών δυνάμεων. Η πρόσφατη ανακοίνωση Τραμπ για αποστολή 5.000 στρατιωτών στην Πολωνία ήρθε να προστεθεί σε ένα ρευστό σκηνικό, όπου παραμένει ασαφές αν θα υπάρξουν πρόσθετες ενισχύσεις ή ευρύτερες μειώσεις σε άλλα ευρωπαϊκά μέτωπα.
Ο Ρούμπιο απέφυγε να δώσει λεπτομέρειες για τον σχεδιασμό της Ουάσινγκτον, επιμένοντας ότι οι κινήσεις των ΗΠΑ αποτελούν στρατηγική αναπροσαρμογή και όχι τιμωρητικό μέτρο. Ωστόσο, άφησε σαφείς αιχμές για τους συμμάχους, κάνοντας λόγο για «απογοήτευση» της αμερικανικής πλευράς, ιδίως ως προς την ανταπόκριση στον πόλεμο με το Ιράν και τη γενικότερη κατανομή βαρών εντός της Συμμαχίας.
Αιχμές για τη στάση των συμμάχων στο Ιράν
Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ υποστήριξε ότι, παρά τη συμφωνία στο ότι το Ιράν δεν πρέπει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, η υποστήριξη προς τις αμερικανικές προσπάθειες πίεσης ήταν περιορισμένη. Άσκησε επίσης κριτική στην Ισπανία για την άρνησή της να παράσχει πρόσβαση σε στρατιωτικές βάσεις κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων γύρω από το Ιράν, θέτοντας εμμέσως ζήτημα συνοχής της Συμμαχίας.
Παράλληλα, επανέλαβε ότι οι ΗΠΑ δεν ζητούν άμεση στρατιωτική εμπλοκή από τους συμμάχους, αλλά τόνισε ότι η έλλειψη πολιτικής και επιχειρησιακής στήριξης έχει προκαλέσει δυσαρέσκεια στην Ουάσινγκτον.
Στενά του Ορμούζ και ελευθερία ναυσιπλοΐας
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, όπου η ένταση παραμένει υψηλή λόγω της σύγκρουσης με το Ιράν. Ο Ρούμπιο προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε απόπειρα επιβολής «συστήματος διοδίων» ή περιορισμών στη ναυσιπλοΐα θα ήταν απαράδεκτη για τις ΗΠΑ και τη διεθνή κοινότητα, καθώς αφορά έναν κρίσιμο παγκόσμιο ενεργειακό διάδρομο.
Το ζήτημα αναμένεται να ενταχθεί στην ατζέντα της επερχόμενης Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ, καθώς η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στον Περσικό Κόλπο συνδέεται πλέον άμεσα με τη συνολική στρατηγική της Δύσης.
Ευρώπη και κατανομή βαρών στο ΝΑΤΟ
Στο σκέλος της ευρωπαϊκής άμυνας, ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε αναγνώρισε την ανάγκη οι ευρωπαϊκές χώρες και ο Καναδάς να αναλάβουν μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης. Ανώτατοι στρατιωτικοί αξιωματούχοι προειδοποιούν ότι, παρά τη συνέχιση της αμερικανικής παρουσίας, ενδέχεται να υπάρξουν περαιτέρω μειώσεις δυνάμεων τα επόμενα χρόνια.
Η Ουάσινγκτον επαναλαμβάνει ότι η στρατηγική της δεν αλλάζει ως προς τη δέσμευση στο ΝΑΤΟ, αλλά μεταβάλλεται ως προς την κατανομή βαρών και την ανάγκη μεγαλύτερης ευρωπαϊκής αυτονομίας, τόσο για την Ουκρανία όσο και για τη Μέση Ανατολή.
Αρκτική και νέα πεδία ανταγωνισμού
Ο Ρούμπιο αναφέρθηκε και σε ξεχωριστή συνάντηση των επτά χωρών της Αρκτικής στο περιθώριο της συνόδου, σημειώνοντας ότι δεν συζητήθηκε το ζήτημα της Γροιλανδίας. Όπως είπε, υπάρχει αυξανόμενη δέσμευση ώστε η Αρκτική να ενταχθεί μόνιμα στη θεματολογία του ΝΑΤΟ, με προοπτική ακόμη και μελλοντικής συνόδου ηγετών. Χαρακτήρισε θετική αυτή την εξέλιξη, αναδεικνύοντας την περιοχή ως αναδυόμενο πεδίο στρατηγικής σημασίας.
Αδιέξοδο στις συνομιλίες για Ουκρανία, αλλά ανοικτός δίαυλος των ΗΠΑ
Για την Ουκρανία, ο Αμερικανός ΥΠΕΞ χαρακτήρισε τις μέχρι τώρα ειρηνευτικές συνομιλίες με τη Ρωσία μη αποδοτικές, επισημαίνοντας ωστόσο ότι οι ΗΠΑ παραμένουν διαθέσιμες να διαδραματίσουν ρόλο διαμεσολαβητή εφόσον υπάρξουν ρεαλιστικές προϋποθέσεις προόδου.
Υπογράμμισε ότι ο πόλεμος δεν πρόκειται να κριθεί με καθαρή στρατιωτική νίκη, αλλά πιθανότατα μέσω διαπραγματευτικής λύσης, ενώ προειδοποίησε ότι η Ουάσινγκτον δεν προτίθεται να εμπλακεί σε παρατεταμένες διαδικασίες χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα.
Αναφορά και στην Βαλτική
Ο Μάρκο Ρούμπιο αναφέρθηκε επίσης και στην πρόσφατη ένταση στη Βαλτική, όπου η Μόσχα ισχυρίζεται ότι οι χώρες της περιοχής συνεργάζονται με την Ουκρανία για πιθανές επιθέσεις με drones εναντίον ρωσικού εδάφους — ισχυρισμούς που οι ίδιες οι χώρες διαψεύδουν κατηγορηματικά, ενώ παράλληλα drones εισέρχονται στον εναέριο χώρο των χωρών της Βαλτικής πυροδοτώντας συναγερμό και κινητοποίηση του ΝΑΤΟ.
Ο Ρούμπιο χαρακτήρισε την κατάσταση «ανησυχητική», τονίζοντας τον κίνδυνο κλιμάκωσης σε μια ήδη τεταμένη γεωπολιτική συγκυρία. Όπως είπε, «πάντα υπάρχει ανησυχία όταν κάτι τέτοιο μπορεί να εξελιχθεί σε κάτι μεγαλύτερο», επισημαίνοντας ότι τέτοιες εξελίξεις ενέχουν τον κίνδυνο να οδηγήσουν σε ευρύτερη σύγκρουση.
Παράλληλα, σημείωσε ότι οι ΗΠΑ παρακολουθούν στενά την κατάσταση και βρίσκονται σε συνεχή συντονισμό με το ΝΑΤΟ. «Είμαστε σε εγρήγορση και εμπλεκόμενοι με τη Συμμαχία σε αυτό το ζήτημα», ανέφερε, προσθέτοντας ότι στόχος είναι να αποφευχθεί οποιαδήποτε εξέλιξη που θα μπορούσε να πυροδοτήσει ευρύτερη περιφερειακή σύρραξη.
