Την περασμένη Τρίτη, 21 Απριλίου, λίγο πριν ηχήσει το πρώτο κουδούνι, ένας δυνατός θόρυβος συντάραξε το 16ο Δημοτικό Σχολείο Αθηνών στους Αμπελόκηπους. Οι δάσκαλοι έτρεξαν να δουν τι είχε συμβεί. Μπαίνοντας στις τουαλέτες διαπίστωσαν ότι είχε καταρρεύσει τμήμα της οροφής. Το κομμάτι ήταν τόσο παχύ που κατάφερε να δημιουργήσει ρωγμές ακόμη και στον νιπτήρα όπου «προσγειώθηκε».

Δεκάδες ανάλογα περιστατικά έχουν συμβεί τα τελευταία χρόνια λόγω της ελλιπούς χρηματοδότησης και κατ’ επέκταση συντήρησης των σχολικών υποδομών. Οροφές καταρρέουν, αυλές πλημμυρίζουν, προστατευτικά κάγκελα σε μπαλκόνια για την αποτροπή πτώσεων απουσιάζουν. Η πτώση σοβάδων είναι πλέον καθημερινότητα. Τα περισσότερα δημόσια σχολεία κρύβουν «παγίδες» που θέτουν καθημερινά σε σοβαρό κίνδυνο την ασφάλεια μαθητών και εκπαιδευτικών.

Τις ρωγμές εντόπισαν οι γονείς μαθητών μετά από ελέγχους που έκαναν οι ίδιοι στους χώρους του 16ου δημοτικού σχολείου

«Το 16ο Δημοτικό της Αθήνας είχε παρουσιάσει τον περασμένο Γενάρη διαρροή φυσικού αερίου στο πλημμυρισμένο λεβητοστάσιο. Μετά και το τελευταίο συμβάν με την πτώση μέρους της οροφής στις εξωτερικές τουαλέτες, έκανα επιτόπιο έλεγχο σε όλο το σχολείο. Το ήλεγξα τμήμα – τμήμα. Είδα ρωγμές στις σκάλες, υγρασία στις αίθουσες κοντά στο ταβάνι. Το προαύλιο έχει επίσης πρόβλημα: φουσκώματα, ρωγμές, σπασμένα μάρμαρα, οι σκάλες γλιστρούν. Ακόμη και οι βρύσες που πίνουν νερό τα παιδιά είναι κατεστραμμένες», αναφέρει, μιλώντας στο «Β», η πρόεδρος του Συλλόγου Γονέων του σχολείου, Ευτυχία Μάλφα.

Βρύσες στο 16ο δημοτικό

Οι γονείς επικοινώνησαν με την αρμόδια υπηρεσία του Δήμου απ’ όπου εισέπραξαν τη δέσμευση ότι θα επισκευαστεί άμεσα η ζημιά. «Οι εξωτερικές τουαλέτες έχουν κλείσει για λόγους ασφαλείας. Ζητάμε να έρθει ένας υπεύθυνος να ελέγξει όλο το κτήριο. Δεν μας ενδιαφέρει ποιος ευθύνεται. Το σίγουρο είναι ένα: όσο τα παιδιά μας δεν είναι ασφαλή θα μας βρίσκουν απέναντί τους», επισημαίνει η κυρία Μάλφα.

Το σοβαρό ζήτημα της σχολικής στέγης, ειδικά μετά τα δεκάδες περιστατικά που έχουν συμβεί τα τελευταία χρόνια με θύματα μαθητές και εκπαιδευτικούς, απασχόλησαν την ημερίδα που διοργανώθηκε στα τέλη Μαρτίου, από την Πανελλήνια Ομοσπονδία Ενώσεων Μηχανικών Δημοσίων Υπαλλήλων Διπλωματούχων Ανωτάτων Σχολών (ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ). Η Μαρίζα Κιτάνη, εκπρόσωπος της Ανώτατης Συνομοσπονδίας Γονέων Μαθητών Ελλάδας (ΑΣΓΜΕ), έκρουσε το καμπανάκι. «Τα παιδιά μας, τα οποία περνούν το 1/3 του ημερήσιου χρόνου τους σε κτήρια που μετρούν πάνω από 40 χρόνια ζωής, είναι εκτεθειμένα σε ζώνες κινδύνου».

Κοινή διαπίστωση ήταν ότι από την περίοδο των μνημονίων και μετά, το ζήτημα της συντήρησης των σχολικών κτηρίων «έχει μείνει πολύ πίσω». Όπως επισημάνθηκε, η κρατική χρηματοδότηση από το 2010 μέχρι σήμερα έχει μειωθεί σχεδόν κατά 50% με τραγικά αποτελέσματα στη λειτουργία των σχολείων.

Καθημερινότητα η πτώση σοβάδων

«Είναι συχνός ο τραυματισμός μαθητών και εκπαιδευτικών από πτώσεις σοβάδων», ανέφερε ο πολιτικός μηχανικός, αντιπρόεδρος του Ελληνικού Τμήματος Αντισεισμική Μηχανικής, Γιώργος Βαδαλούκας. Ανέφερε μία σειρά από τραυματισμούς σε σχολεία με πιο πρόσφατους δύο μαθητών, ο μεν πρώτος του 5ου δημοτικού Καβάλας, ο δε δεύτερος του 3ου δημοτικού Μελισσίων. Ο πρώτος μαθητής τραυματίστηκε στις 26 Ιανουαρίου από σοβάδες που έπεσαν στην αυλή του σχολείου. Ο δε μαθητής του σχολείου των Μελισσίων γλίστρησε σε νερά που είχαν πέσει από την οροφή κλειστού χώρου του σχολείου.

Δεκάδες άλλα περιστατικά έχουν σημειωθεί τις προηγούμενες χρονιές με κυριότερο τον θανάσιμο τραυματισμό 11χρονου μαθητή στο 9ο δημοτικό Σερρών, τον Δεκέμβριο του ’22, όταν σημειώθηκε έκρηξη σε δεξαμενή καυσίμων.

Αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία που παρουσίασε η τοπογράφος μηχανικός Μαρία Μαρινάκη: το 40-45% των ατυχημάτων που συμβαίνουν στα σχολεία είναι από πτώση σοβάδων και οροφής. Ποσοστό 20% αφορά πτώση φωτιστικών κλπ., και άλλο τόσο σχετίζεται με το προαύλιο και τις εγκαταστάσεις (κάγκελα, πόρτες). Ποσοστό 10-15% των ατυχημάτων συμβαίνει λόγω εμφάνισης ηλεκτρολογικών προβλημάτων. Σημείωσε δε, ότι το 60% των σχολικών κτηρίων είναι άνω των 40 ετών.

60% χωρίς πλήρη φάκελο οικοδομικής άδειας

Επίσης, η κυρία Μαρινάκη ανέφερε δεδομένα που προκύπτουν από ελέγχους των αρμοδίων υπηρεσιών του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος (ΤΕΕ), των Δήμων και των Περιφερειών σε σχολικούς χώρους. Σύμφωνα με αυτά:

– το 60% των σχολείων δεν διαθέτει πλήρη φάκελο οικοδομικής άδειας,

– σημαντικό ποσοστό παρουσιάζει αυθαίρετες κατασκευές,

– περίπου 7% των μαθητών στεγάζεται σε αίθουσες προκάτ,

– 4% των κτηρίων είναι ακατάλληλα,

– περίπου το 60% δεν διαθέτει μελέτη πυρασφάλειας,

– σημαντικό ποσοστό δεν διαθέτει προσβασιμότητα για άτομα με αναπηρία (ΑμεΑ),

– το 88% των σχολείων θερμαίνεται με λέβητες,

– και στο 55% απαιτείται ενεργειακή αναβάθμιση.

«Η σχολική στέγη στην Ελλάδα χαρακτηρίζεται από παλαιότητα και σημαντικές ελλείψεις, με άμεσες επιπτώσεις στην ασφάλεια και την ποιότητα εκπαίδευσης», συμπέρανε η κυρία Μαρινάκη, τονίζοντας ότι υπάρχουν σοβαρά κενά σε αδειοδοτήσεις, πυρασφάλεια και προσβασιμότητα, που εντείνουν τους κινδύνους. Την ίδια στιγμή – πρόσθεσε – η χρηματοδότηση παραμένει ανεπαρκής, ενώ η κατανομή πόρων δεν καλύπτει τις πραγματικές ανάγκες συντήρησης και αναβάθμισης.

Επιθεώρηση κτηρίων ανά 10ετία

Σημαντική ήταν και η τοποθέτηση του πολιτικού μηχανικού, γενικού διευθυντή του ΟΑΣΠ (Οργανισμός Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας), Βασίλη Μώκου.

Όπως ανέφερε, η Ελλάδα κατέχει την πρώτη θέση στην Ευρώπη και την έκτη παγκοσμίως από πλευράς σεισμικότητας. «Δεν υπάρχει ασεισμική περιοχή στην Ελλάδα», είπε, σημειώνοντας ότι σχεδόν επτά στα δέκα κτήρια έχουν κατασκευαστεί πριν το 1985. Γι’ αυτό – πρόσθεσε – πρέπει να επιθεωρούνται ανά δέκα έτη. Ωστόσο, συμπλήρωσε ότι αν και είναι πολλά τα παλιά κτήρια σε όλη τη χώρα, αυτά που στεγάζουν κρίσιμες υποδομές, όπως νοσοκομεία και σχολεία, σε ποσοστό 62% έχουν κατασκευαστεί μετά το 1985.