Να παγιώσει την αμερικανική παρουσία στην Βενεζουέλα, ούτως ώστε να μπορεί να εξυπηρετήσει καλύτερα τα σχέδια του Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με την χώρα, θέλει σύμφωνα με δημοσιεύματα η CIA και για να το επιτύχει αυτό ήδη έχει ξεκινήσει να κινείται στο παρασκήνιο. Πρώτος στόχος της Υπηρεσίας είναι σε συνεργασία με το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ για να καταλήξουν σε ένα πλάνο σχετικά με την φύση και το εύρος της αμερικανικής παρουσίας στη Βενεζουέλα, τόσο σε βραχυπρόθεσμο πλαίσιο όσο και μακροπρόθεσμα.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε πηγή σε σχετικό ρεπορτάζ του CNN: «Στην πράξη, η CIA είναι αυτή που κινεί τα νήματα με άμεσο στόχο την προετοιμασία του εδάφους για μια διπλωματική επαναδραστηριοποίηση». Όπως σημείωσε οι άμεσοι στόχοι της υπηρεσίας είναι να προετοιμάσει το έδαφος για τη διπλωματική επαναδραστηριοποίηση, να δημιουργήσει δίκτυα επαφών με τοπικούς παράγοντες και να συμβάλει στη διασφάλιση της ασφάλειας.
Τι κάνει η CIA και ο σχεδιασμός
Σε πρώτο στάδιο, Αμερικανοί αξιωματούχοι ενδέχεται να δραστηριοποιηθούν μέσω ενός παραρτήματος της CIA, πριν τεθεί σε πλήρη λειτουργία η πρεσβεία, ώστε να ξεκινήσουν ανεπίσημες επαφές με τις διάφορες φατρίες του καθεστώτος, στελέχη της αντιπολίτευσης και τρίτους παράγοντες που θα μπορούσαν να αποτελέσουν απειλή. Όπως σημείωσε η ίδια πηγή, το μοντέλο αυτό θυμίζει τη δράση της υπηρεσίας στην Ουκρανία.
«Η ίδρυση παραρτήματος είναι η πρώτη προτεραιότητα. Πριν από την κλασική διπλωματία, μπορεί να ανοίξει δίαυλους επικοινωνίας με τις μυστικές υπηρεσίες της Βενεζουέλας, κάτι που δεν μπορούν να κάνουν οι διπλωμάτες», ανέφερε πρώην Αμερικανός αξιωματούχος με εμπειρία στη χώρα.
Οι ΗΠΑ είθισται να στέλνουν πρώτα τον διευθυντή της CIA ή ανώτατα στελέχη των μυστικών υπηρεσιών σε συναντήσεις με ξένους ηγέτες για τη διαχείριση ευαίσθητων ζητημάτων. Ο νυν επικεφαλής της υπηρεσίας, Τζον Ράτκλιφ, ήταν ο πρώτος υψηλόβαθμος αξιωματούχος της κυβέρνησης Τραμπ που επισκέφθηκε τη Βενεζουέλα μετά την επιχείρηση κατά του Μαδούρο, συναντώντας την προσωρινή πρόεδρο Ντέλσι Ροντρίγκεζ και την στρατιωτική ηγεσία νωρίτερα αυτόν τον μήνα. Ένα από τα βασικά μηνύματά του ήταν ότι «η Βενεζουέλα δεν μπορεί πλέον να λειτουργεί ως ασφαλές καταφύγιο για τους εχθρούς της Αμερικής».
Παράλληλα, η CIA αναμένεται να αναλάβει την ενημέρωση της νέας ηγεσίας για τις εκτιμήσεις των αμερικανικών υπηρεσιών σχετικά με τη δραστηριότητα της Κίνας, της Ρωσίας και του Ιράν στη χώρα.
Ο ρόλος της CIA στη «σύλληψη» Μαδούρο
Σύμφωνα με πηγές, πράκτορες της CIA βρίσκονταν στη Βενεζουέλα τους μήνες πριν από την επιχείρηση κατά του Μαδούρο. Τον Αύγουστο είχε εγκατασταθεί μυστικά μια μικρή ομάδα που παρακολουθούσε τις μετακινήσεις, τις συνήθειες και τις τοποθεσίες του πρώην προέδρου, συμβάλλοντας καθοριστικά στην επιτυχία της σύλληψής του. Μεταξύ των πλεονεκτημάτων ήταν και η ύπαρξη πηγής εντός της κυβέρνησης της Βενεζουέλας, η οποία παρείχε κρίσιμες πληροφορίες για τη θέση και τις κινήσεις του.
Η απόφαση της Ουάσινγκτον να στηρίξει τη Ντέλσι Ροντρίγκεζ έναντι της ηγέτιδας της αντιπολίτευσης Μαρία Κορίνα Ματσάδο βασίστηκε, σύμφωνα με το CNN, σε απόρρητη ανάλυση της CIA για τις επιπτώσεις της απομάκρυνσης του Μαδούρο και τις βραχυπρόθεσμες συνέπειες μιας πολιτικής μετάβασης.
Μετά τη «σύλληψή» του, η υπηρεσία επικεντρώνεται πλέον στην αξιολόγηση της απόδοσης και της σταθερότητας της νέας ηγεσίας. Ωστόσο, πηγές επισημαίνουν ότι εξακολουθεί να λείπει μια ξεκάθαρη στρατηγική κατεύθυνση από τον Λευκό Οίκο, παρά τις δηλώσεις Τραμπ ότι οι ΗΠΑ θα «διοικήσουν» τη χώρα.
Αυτή η ασάφεια, όπως παραδέχονται αξιωματούχοι, δυσκολεύει τον σχεδιασμό, με άμεση προτεραιότητα πάντως να παραμένει η εδραίωση φυσικής παρουσίας στο εσωτερικό της Βενεζουέλας. Το χρονοδιάγραμμα επαναλειτουργίας της αμερικανικής πρεσβείας στο Καράκας παραμένει ανοιχτό.
Η Μονάδα Υποθέσεων της Μπογκοτά
Οι ΗΠΑ είχαν αποσύρει το διπλωματικό τους προσωπικό και είχαν αναστείλει τη λειτουργία της πρεσβείας το 2019. Έκτοτε, τα θέματα Βενεζουέλας χειρίζεται Μονάδα Υποθέσεων Βενεζουέλας με έδρα την πρεσβεία των ΗΠΑ στην Μπογκοτά.
Την περασμένη εβδομάδα, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ όρισε επικεφαλής της Μονάδας τη βετεράνο διπλωμάτη Λόρα Ντογκού, αντικαθιστώντας τον Τζον ΜακΝαμάρα. Όπως δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος, η νέα φάση «απαιτεί έναν επιτετραμμένο πλήρους απασχόλησης» και η Ντογκού θεωρείται η καταλληλότερη για να καθοδηγήσει την ομάδα στην περίοδο μετάβασης.
Ήδη έχουν ξεκινήσει τα πρώτα βήματα για την επαναλειτουργία της πρεσβείας. Στις αρχές Ιανουαρίου, ομάδα διπλωματών μετέβη στο Καράκας για προκαταρκτική αξιολόγηση, ενόψει μιας σταδιακής επιστροφής.
Δυσκολία στην ανοικοδόμηση θεσμών και σχέσεων
Οι κινήσεις αυτές αντανακλούν τη βούληση της κυβέρνησης Τραμπ να αποκαταστήσει τη διπλωματική της παρουσία σε μια χώρα την οποία, όπως έχει δηλώσει, σκοπεύει να «διαχειριστεί». Πρώην διπλωμάτες τονίζουν ότι η μακρόχρονη απουσία των ΗΠΑ καθιστά δύσκολη την ανοικοδόμηση θεσμών και σχέσεων. Ο Τραμπ έχει εκφράσει την επιθυμία να επιστρέψουν αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες στη Βενεζουέλα και να συμβάλουν στην οικονομική της ανασυγκρότηση, ενώ πρόσφατα ανέφερε ότι του ζητήθηκε η επαναλειτουργία της πρεσβείας, χωρίς να δώσει λεπτομέρειες.
Παράλληλα, η κατάσταση ασφάλειας παραμένει εύθραυστη, στοιχείο που ενισχύει τον ρόλο της CIA, καθώς οι διπλωμάτες δεν είναι εκπαιδευμένοι για επιχειρήσεις ασφαλείας σε ασταθή περιβάλλοντα.
Τέλος, παραμένει αβέβαιο πώς θα αντιδράσει η κοινωνία της Βενεζουέλας σε μια πιο ορατή παρουσία της CIA. Για χρόνια ο Μαδούρο κατηγορούσε την υπηρεσία, χωρίς αποδείξεις, ότι επιδίωκε την ανατροπή του. Σήμερα, μετά τη σύλληψή του, η CIA εμφανίζεται έτοιμη να διαδραματίσει ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση των σχέσεων της κυβέρνησης Τραμπ με τη νέα ηγεσία της χώρας.
