Aγκάθι για το Κυπριακό το σύστημα εγγυήσεων

Αρνητική στο ενδεχόμενο κατάργησης του συστήματος εγγυήσεων στην Κύπρο εμφανίζεται δημοσίως η Αγκυρα.

Αρνητική στο ενδεχόμενο κατάργησης του συστήματος εγγυήσεων στην Κύπρο εμφανίζεται δημοσίως η Αγκυρα. Και αυτό παρά το γεγονός ότι φαίνεται να διαμορφώνεται ευρύτερα η αντίληψη ότι πρόκειται για μια κατάσταση αναχρονιστική που δεν θα μπορούσε να σταθεί σε μια ενωμένη Κύπρο εντός ΕΕ. Από ορισμένες πηγές στην τουρκική πλευρά αφήνεται πάντως να διαφανεί ότι η άρνηση αυτή δεν είναι τόσο κάθετη και θα μπορούσε να αλλάξει υπό προϋποθέσεις. Στο παρασκήνιο αναζητούνται εναλλακτικές φόρμουλες με σκοπό να διαμορφωθεί ένα πλέγμα «διασφάλισης της εφαρμογής της λύσης» που θα καλύπτει τις εύλογες ανησυχίες της Λευκωσίας.
Το ζήτημα περιπλέκεται καθώς η Αθήνα έχει δηλώσει (για πρώτη φορά τόσο ευθαρσώς) ότι οι εγγυήσεις πρέπει να καταργηθούν και ότι το θέμα ίσως πρέπει να λάβει προτεραιότητα στην ατζέντα των συνομιλιών. Η ελληνική θέση βρίσκει προφανώς σύμφωνη τη Λευκωσία, που αναγνωρίζει ότι δύσκολα μπορεί να περάσει από δημοψήφισμα μια λύση που περιλαμβάνει τις εγγυήσεις ή μεταβατική περίοδο εφαρμογής τους. Αλλωστε το σύστημα των εγγυήσεων είχε μείνει ανέγγιχτο και στο Σχέδιο Αναν.
Την ίδια στιγμή το Λονδίνο τηρεί ενδιάμεση στάση. H βρετανική πλευρά κατανοεί ότι το ζήτημα των (στρατιωτικών) εγγυήσεων δεν μπορεί μακροπρόθεσμα να σταθεί ούτε να δικαιολογηθεί με την ενωμένη Κύπρο εντός ΕΕ. Η εκτίμηση είναι ότι δεν μπορεί επίσης να υπάρξει παρέκκλιση από το κοινοτικό δίκαιο για να καλυφθούν οι ανησυχίες της Αγκυρας. Ισως για αυτό τουρκικές πηγές καταφέρονται εσχάτως εναντίον των Βρετανών, αν και ανάλογη είναι η άποψη της ΕΕ και του ΟΗΕ: ότι, δηλαδή, αυτή τη φορά είναι οι Κύπριοι που πρέπει να προσαρμοστούν στο κοινοτικό κεκτημένο και όχι το αντίστροφο. Η ποιοτική διαφορά όμως είναι πως το Λονδίνο εκτιμά ότι οι εγγυήσεις πρέπει να συζητηθούν στην τελική φάση των συνομιλιών λόγω της ευαισθησίας τους. Από αυτή την άποψη οι θέσεις Αθήνας και Λονδίνου μάλλον εμφανίζονται αποκλίνουσες.
Η επίσκεψη Κοτζιά και οι ιδέες στο τραπέζι


Το ζήτημα των εγγυήσεων θα είναι ένα από τα βασικά θέματα που θα συζητήσει κατά την επίσκεψή του στη Λευκωσία ο Νίκος Κοτζιάς. Ο υπουργός Εξωτερικών, που μεταβαίνει σήμερα στο νησί, θα συναντηθεί με τον πρόεδρο Νίκο Αναστασιάδη, τον κύπριο ομόλογό του Ιωάννη Κασουλίδη και τις ηγεσίες των πολιτικών κομμάτων, ενώ θα παρακολουθήσει και τη στρατιωτική παρέλαση στις 28 Οκτωβρίου.
Το σύστημα ασφαλείας και εγγυήσεων αποτελούσε πάντοτε βασικό πρόβλημα στην αποδοχή από την ελληνοκυπριακή πλευρά μιας λύσης. Η αλήθεια είναι ότι ποτέ ως σήμερα δεν είχε διαμορφωθεί μια, έστω έμμεση, συναίνεση των κρίσιμων παικτών ότι οι εγγυήσεις θα πρέπει να καταργηθούν. Ωστόσο η Αγκυρα έχει μεταφέρει προς τον ειδικό απεσταλμένο του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, τον Εσπεν Μπαρθ Αϊντε, ότι επιθυμεί τη διατήρησή τους τουλάχιστον για κάποιο διάστημα που προς το παρόν αποφεύγει να προσδιορίσει.
Αναζητώντας εναλλακτικές λύσεις στο τραπέζι φαίνεται ότι υπάρχουν στην παρούσα φάση δύο ιδέες. Η πρώτη, για την οποία έχουν υπάρξει διαρροές στον κυπριακό Τύπο, είναι να υπάρξει μια μεταβατική περίοδος κατά την οποία την εγγύηση εφαρμογής της λύσης θα αναλάβουν τα μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών (ΗΠΑ, Ρωσία, Βρετανία, Γαλλία, Κίνα). Το ερώτημα είναι αν η εγγύηση θα αναληφθεί από το Συμβούλιο Ασφαλείας ως σώμα ή από τα μόνιμα μέλη του αυτόνομα, αν και η πρώτη εκδοχή θεωρείται ασφαλέστερη επιλογή.
Μια δεύτερη ιδέα είναι να διαδραματίσει ρόλο στην εγγύηση εφαρμογής της λύσης η ΕΕ. Ενα όχημα για να γίνει αυτό θα μπορούσε να είναι η επίκληση του άρθρου 7 της Συμφωνίας για τη λειτουργία της ΕΕ που αναφέρεται στο ενδεχόμενο επιβολής κυρώσεων σε περίπτωση σοβαρής παραβίασης των αξιών της Ενωσης από ένα κράτος-μέλος. Πρόκειται για το άρθρο βάσει του οποίου είχαν επιβληθεί κυρώσεις στην Αυστρία στην περίφημη «υπόθεση Χάιντερ», ενώ είχε συζητηθεί πρόσφατα η εφαρμογή του λόγω της σκληρής στάσης της κυβέρνησης Ορμπαν στην Ουγγαρία εναντίον των προσφύγων.
Μια τρίτη ιδέα που είχε κυκλοφορήσει περί εμπλοκής του ΝΑΤΟ δεν φαίνεται να προχωρεί. Δεν είναι μόνο οι έντονες αντιδράσεις που θα προκαλέσει λόγω ΑΚΕΛ εντός της Κύπρου. Είναι επίσης το γεγονός ότι η ιδιότητα της Τουρκίας ως μέλους της Συμμαχίας περιπλέκει τα πράγματα.
Το Λονδίνο φαίνεται να εξετάζει την πρώτη ιδέα, ενώ παράλληλα εμφανίζεται και διατεθειμένο να παραχωρήσει έδαφος από μία εκ των δύο βάσεών του (αυτή της Δεκέλειας) ώστε να συνδράμει στη διευθέτηση του εδαφικού. Ο βρετανός υπουργός Εξωτερικών Φίλιπ Χάμοντ εξετάζει την κάθοδό του τόσο στη Λευκωσία στις 19 Νοεμβρίου (όπου αναμένεται να βρεθεί και ο Τζον Κέρι στα μέσα Νοεμβρίου) όσο και στην Αθήνα και οι εγγυήσεις αναμφίβολα θα συζητηθούν.
Τέλος, κυοφορείται εσχάτως μια πρόταση για τη δημιουργία μιας Κοινής Στρατιωτικής Δύναμης – μετά το τέλος των στρατιωτικών εγγυήσεων – ώστε να μπορεί η Κύπρος να συμμετέχει σε διεθνείς αποστολές κ.ά. Η τουρκική πλευρά δεν είναι απόλυτα αρνητική στην ιδέα αυτή, που επίσης βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Πολιτική
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk