Λίγες ώρες μετά τις αισιόδοξες δηλώσεις για άνοιγμα της ναυσιπλοΐας, η Τεχεράνη ανακοίνωσε την ανάκτηση του «αυστηρού ελέγχου» των Στενών του Ορμούζ, απαντώντας στον συνεχιζόμενο αμερικανικό αποκλεισμό.

Η κίνηση αυτή επιβεβαιώνει πόσο εύθραυστη παραμένει η κατάσταση, καθώς οι δύο πλευρές εισέρχονται σε ένα κρίσιμο Σαββατοκύριακο διαπραγματεύσεων υπό την απειλή του Τραμπ για τερματισμό της εκεχειρίας.

«Τα Στενά του Ορμούζ είναι πλέον ανοικτά» δήλωσε αρχικά ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, με τον Τραμπ να απαντά «ευχαριστώ», διευκρινίζοντας ωστόσο ότι ο ναυτικός αποκλεισμός των ΗΠΑ στα ιρανικά λιμάνια θα συνεχιστεί μέχρι να επιτευχθεί 100% συμφωνία.

Όμως, η σημερινή στροφή της Τεχεράνης και η επιστροφή στον «αυστηρό έλεγχο» των Στενών, αποδεικνύει ότι η διαδικασία δεν θα είναι ανέφελη.

Είμαστε πράγματι τόσο κοντά στο τέλος του πολέμου;

Σε πρώτη ανάγνωση, η δεκαήμερη εκεχειρία Λιβάνου– Ισραήλ έδωσε μία αισιοδοξία. Όμως τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά και ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες.

Το Ιράν είχε θέσει εξαρχής ως όρο ότι τα Στενά θα παραμείνουν ανοικτά μόνο «μέσω της συντονισμένης διαδρομής» που ορίζει η Τεχεράνη. Πριν την έναρξη του πολέμου τα πλοία περνούσαν από μια διεθνώς αποδεκτή διαδρομή ανάμεσα στο Ιράν και το Ομάν, ενώ τώρα το Ιράν επιχειρεί να αποφασίζει εκείνο για το πώς θα γίνεται η διέλευση, αποκλείοντας φυσικά τον 5ο Ναυτικό Στόλο των ΗΠΑ.

Το μέτωπο του Λιβάνου και η Χεζμπολάχ

Το δεύτερο θέμα είναι ότι η ανοιχτή διέλευση σχετίζεται άμεσα με την τήρηση της εκεχειρίας Λιβάνου-Ισραήλ.Ο Λίβανος σύρθηκε σε αυτόν τον πόλεμο στις 2 Μαρτίου λόγω της στρατιωτικής εμπλοκής της Χεζμπολάχ προκειμένου να στηρίξει το Ιράν, με αποτέλεσμα η χώρα να πληρώσει βαρύ τίμημα. Μέσα σε έξι εβδομάδες έχει 2.200 νεκρούς και περισσότετους από 1,2 εκατομμύρια εκτοπισμένους.

Η Χεζμπολάχ έχει δηλώσει ρητά ότι όσο το Ισραήλ κατέχει μέρος του Λιβάνου, δικαιούται να μάχεται. Η κυβέρνηση του Λιβάνου δεν έχει τη δύναμη να επιβάλει τη θέλησή της στην Χεζμπολάχ χωρίς να διακινδυνεύσει έναν εμφύλιο πόλεμο. Ο ισραηλινός στρατός έχει δημιουργήσει μια «ζώνη ασφαλείας», όπως την αποκαλεί, 10 χιλιομέτρων, εντός του νοτίου Λιβάνου, από την οποία δεν σκοπεύει να αποσυρθεί. Όσο η Χεζμπολάχ δεν αφοπλίζεται, το Ισραήλ θα συνεχίσει να μάχεται. Δύσκολη η εξίσωση, εξαιρετικά εύθραυστη η δεκαήμερη εκεχειρία. Ήδη υπάρχουν αναφορές για παραβιάσεις της.

Η εκεχειρία δεν ήταν «τίποτα άλλο παρά αποτέλεσμα της σταθερότητας της Χεζμπολάχ και της ενότητας του Άξονα της Αντίστασης» δήλωσε ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχάμεντ-Μπαγιέρ Γκαλιμπάφ, προσθέτοντας ότι «θα αντιμετωπίσουμε αυτήν την εκεχειρία με προσοχή».

Ιρανικά μέσα κατακρίνουν τον Γκαλιμπάφ για τη συμφωνία που οδήγησε στο άνοιγμα της διέλευσης των Στενών και εστιάζουν στο ότι το Ιράν θα διατηρήσει τον έλεγχο. Αξίζει να σημειωθεί ότι στο Ιράν δεν είναι ξεκάθαρο ποιος παίρνει τις αποφάσεις αυτή την περίοδο και κάποιοι, πιο σκληροπυρηνικοί, που ανήκουν στους Φρουρούς της Επανάστασης, είναι αντίθετοι σε οποιαδήποτε συμφωνία, ακόμη και στην εκεχειρία.

Παρ’ όλα αυτά ο Τραμπ ισχυρίζεται ότι μπορεί να υπάρξει 100% συμφωνία με το Ιράν πολύ σύντομα.

Το πυρηνικό «παζάρι»: Το ουράνιο και οι όροι του Τραμπ

Δεν είναι σαφές σε ποιο σημείο βρίσκονται οι διαπραγματεύσεις. Μετά από πολλές παλινδρομήσεις ως προς τους στόχους αυτού του πολέμου, η Ουάσιγκτον, το τελευταίο διάστημα, αναφέρεται σταθερά στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και στα στενά του Ορμούζ.

Ως προς τα πυρηνικά, η Ουάσιγκτον ζητάει από το Ιράν να παραδώσει τα 460 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου σε ποσοστό 60%. Το Ιράν, διαχρονικά υποστηρίζει ότι θεωρεί κυριαρχικό του δικαίωμά να έχει πυρηνικό πρόγραμμα για ειρηνικούς σκοπούς. Η Ρωσία έχει προτείνει επανειλημμένα, ανεπιτυχώς, να παραλάβει εκείνη το ουράνιο.

Ο Τραμπ δήλωσε ότι το Ιράν έχει συμφωνήσει σε όλα, ακόμη και στο να τους παραδώσει το ουράνιο, χωρίς οι ΗΠΑ να πληρώσουν «ούτε ένα σεντ».

Είναι πιθανό το Ιράν να συμφωνήσει στους όρους των ΗΠΑ, να παραδώσει το εμπλουτισμένο ουράνιο, να ανοίξει τα Στενά, χωρίς να πάρει χρήματα και χωρίς σοβαρές εγγυήσεις ότι δεν θα υπάρξει σύντομα άλλη επίθεση εναντίων του; Διαπραγματευτικά ακούγεται δύσκολο.