Ο Κικέρων είχε πει ότι στη ζωή των εθνών υπάρχουν στιγμές που είναι εχθρικές προς τη λογική και την ηθική. Και ότι σε αυτές τις στιγμές ακόμη και οι σοφότερες συμβουλές όχι μόνο δεν ωφελούν αλλά μπορεί και να βλάψουν. Η εχθρική στιγμή που περνά η χώρα μας εκφράζεται με ένταση στον χώρο της Κεντροαριστεράς. Το ΠαΣοΚ και η Ελιά περνώντας διά πυρός και σιδήρου κρατήθηκαν στη ζωή, η ΔΗΜΑΡ απομονώθηκε και καταποντίστηκε, Το Ποτάμι δεν κατάφερε να γίνει η κυρίαρχη δύναμη στον χώρο. Η δοκιμασία δεν έφερε σοφία αλλά το τέλος της λογικής. Και τα τρία κόμματα επέστρεψαν στην προεκλογική αφετηρία τους σαν να μη μεσολάβησε το εκλογικό αποτέλεσμα. Εχουν όμως απελευθερωθεί δυνάμεις στο εσωτερικό τους, ειδικά στη ΔΗΜΑΡ, που μπορεί να οδηγήσουν σε αναδιάταξη ολόκληρο το φάσμα της Κεντροαριστεράς.
Το βράδυ των ευρωεκλογών ο κ. Ευ. Βενιζέλος έσπευσε να προαναγγείλει συνέδριο της Κεντροαριστεράς για το φθινόπωρο και άνοιξε τον ασκό του Αιόλου. Οι εσωκομματικοί αντίπαλοί του βρήκαν την ευκαιρία που τους στέρησε η κάλπη για να τον αμφισβητήσουν. Το ΠαΣοΚ πρέπει να προχωρήσει αυτόνομα και η Ελιά να μαραζώσει ήταν η κεντρική ιδέα των τοποθετήσεων της Φώφης Γεννηματά, του Δ. Ρέππα, του Μ. Καρχιμάκη και του Π. Γερουλάνου, ο οποίος κήρυξε την επιστροφή στον σοσιαλισμό. Ο κ. Ρέππας έθεσε το θέμα της συνεργασίας με τον ΣΥΡΙΖΑ και ο Θ. Μωραΐτης άνοιξε θέμα ηγεσίας, o ίδιος διευκρίνησε στην Κεντροαριστερά και όχι στο ΠαΣοΚ. Ο Μιχ. Κασσής έθεσε θέμα Βενιζέλου.
Είναι φανερό ότι στο συνέδριο, το ΠαΣοΚ δεν θα επανασυνδεθεί με τις ρίζες του ούτε θα διευρύνει τον κύκλο των συνομιλητών του αλλά θα προχωρήσει σε ένα ανελέητο ξεκαθάρισμα λογαριασμών –ορισμένοι ακόμη πιστεύουν στην επιστροφή του Γ. Παπανδρέου.
Υπάρχουν και οι ενδιάμεσες απόψεις, όπως αυτή του Κ. Σκανδαλίδη, που προκρίνει «και ΠαΣοΚ και Ελιά» μέσα από μια διαδικασία βάσης, του Φ. Σαχινίδη και του Σ. Κεδίκογλου, που πιστεύουν ότι στο συνέδριο θα πρέπει να συζητηθούν όλα τα ζητήματα και το θέμα της ηγεσίας, και του Γραμματέα του κόμματος Ν. Ανδρουλάκη, που θέλει αυτόνομη πορεία του ΠαΣοΚ στην Κεντροαριστερά και διμέτωπο με ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ.
Οποιος βρέθηκε την Πέμπτη το βράδυ στο Γκάζι στην ομιλία του Σπ. Λυκούδη για το μέλλον της Κεντροαριστεράς και άκουγε τις συζητήσεις στα πηγαδάκια σχημάτιζε την εντύπωση ότι ο χώρος κινείται σε δύο μη εφαπτόμενα σύμπαντα. Το ένα φλερτάρει με τον ΣΥΡΙΖΑ και το άλλο πασχίζει να δημιουργήσει μια καινούργια πολιτική οντότητα, ικανή να επηρεάζει τις εξελίξεις στη χώρα.
Στο εσωτερικό του ΠαΣοΚ οι «άλλες φωνές» δεν έχουν ακουστεί με την ίδια δύναμη και οι εντυπώσεις που δημιουργούνται δίνουν στρεβλή εικόνα. Υπέρ της Ελιάς τάσσονται στελέχη όπως οι Ι. Μανιάτης, Εύη Χριστοφιλοπούλου, Β. Κεγκέρογλου, Π. Ρήγας, Οδ. Κωνσταντινόπουλος, Π. Κουκουλόπουλος, Λ. Γρηγοράκος, Τόνια Αντωνίου, Χρ. Πρωτόπαπας, Δ. Καρύδης, Εύα Καϊλή, Αθηνά Δρέττα, Κυρ. Πιερρακάκης, Μιχ. Κατρίνης, Πασχ. Αγανίδης και Π. Κωστούλας. Ο πρόεδρος του ΙΣΤΑΜΕ Χρ. Δερβένης, ο γραμματέας της Νεολαίας Π. Χρηστίδης, ο Π. Καψής, ο Ν. Μπίστης, ο Α. Λοβέρδος, ο Χρ. Αηδόνης, ο Ηλ. Μόσιαλος, ο Ι. Τούντας και η Πολιτεία 2012, ο Ν. Διακουλάκης και η Πρωτοβουλία Β, ο Ι. Βούλγαρης και η Πρωτοβουλία των 58, η οποία θα δραστηριοποιηθεί εκ νέου. Εκλεγμένα μέλη κοινωνικών φορέων όπως οι Π. Περράκης και Χ. Κονδύλης (ΔΣΑ), Δ. Δογανάτσης (ΤΕΕ), πολλά μέλη της Κεντρικής Επιτροπής και αρκετοί αιρετοί στους δήμους και στις περιφέρειες. Ολοι οι παραπάνω θα επιδιώξουν μια μάχη επιβίωσης του ευρύτερου χώρου που θα δοθεί σε όλα τα μέτωπα, ενώ η άλλη πλευρά περιχαρακώνεται στα σύνορα του ΠαΣοΚ.
Στη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου διαμορφώθηκαν δύο τάσεις στο εσωτερικό του «παπανδρεϊκού» ΠαΣοΚ: «Μην ψηφίζετε Ελιά για να τελειώνουμε με τον Βενιζέλο» και «Ψηφίστε τελευταία φορά για να υπάρχει το κόμμα και να διώξουμε τον Βενιζέλο». Υποψήφιοι της Ελιάς, όχι από τα γνωστά ονόματα, διηγούνται ότι μέλη του κόμματος τους ζητούσαν διακριτικά να παρέμβουν και να ζητήσουν να μην τους τηλεφωνούν από το ΠαΣοΚ (προφανώς όχι το επίσημο) για να ψηφίσουν τη Μαριλένα Κοππά. Παρ’ όλα αυτά, το εκλογικό δίλημμα που έθεσε ο κ. Βενιζέλος απαντήθηκε θετικά από τους ψηφοφόρους.
Στην κοινή συνεδρίαση του Πολιτικού Συμβουλίου και της γραμματείας της Εκλογικής Επιτροπής μόνο η κυρία Γεννηματά υπερασπίστηκε την άποψη για δημοψήφισμα στη βάση του κόμματος –μια ιδέα που λέγεται ότι διέδιδε το ίδιο πρωινό ο Κ. Λαλιώτης περιδιαβάζοντας τα γραφεία της Χαρ. Τρικούπη. Ο κ. Βενιζέλος εκνευρίστηκε, αλλά δεν άφησε αναπάντητο το ερώτημα για το 8% της Ελιάς. Είπε ότι η μάχη δόθηκε υπό εξαιρετικά αντίξοες συνθήκες, οργανωτικά, οικονομικά και δημοσκοπικά. Παραδέχθηκε ότι το ΠαΣοΚ πάσχει οργανωτικά και μίλησε για παράγοντες με ιστορική υποχρέωση στον χώρο που «έπαιξαν με την αντοχή της παράταξης και με την αντοχή της χώρας, με εμφανίσεις, με δηλώσεις, με σιωπές, με παρουσίες, τροφοδοτώντας δημοσιεύματα, προσπαθώντας να αναστήσουν τη ΔΗΜΑΡ» και προσέθεσε ότι κάποιοι φλέρταραν με Το Ποτάμι. Σε αυτή την αιχμηρή κριτική ουδείς από τους παρισταμένους αντέδρασε. Τα όργανα άρχισαν αργότερα.
Την Πέμπτη, σε συνάντηση με τους ευρωβουλευτές της Ελιάς, μίλησε για πέμπτη φάλαγγα η οποία υπονόμευσε την προσπάθεια συνειδητά με ταπεινά ελατήρια. «Υπάρχει θέμα ηγεσίας του ΠαΣοΚ» τόνισε, προσθέτοντας ότι η ηγεσία είναι μια «συλλογική υπόθεση ευθύνης, συνέπειας, αξιοσύνης, εντιμότητας». Προανήγγειλε συνέδριο του ΠαΣοΚ πριν από αυτό της Ελιάς, «χωρίς μιζέριες και ατασθαλίες του παρελθόντος, οργανωτικές και δημοκρατικές, τις οποίες έχω ζήσει στο πετσί μου μια πάρα πολύ κρίσιμη περίοδο». «Χρειάζομαι κι εγώ» προσέθεσε «μια διαδικασία για να πω αυθεντικά, χωρίς καμία σκοπιμότητα και καμία έκπτωση, τη γνώμη μου για τη στάση όλων των ανθρώπων, εντός ή εκτός εισαγωγικών, της παράταξης». Είπε ακόμη ότι είναι ζήτημα τιμής να διεκδικήσει την τρίτη θέση από το ναζιστικό μόρφωμα της Χρυσής Αυγής ώστε να μη γίνει αποδέκτρια διερευνητικής εντολής και ότι ο δεύτερος στόχος της παράταξης είναι ο σχηματισμός κυβερνήσεων συνεργασίας με προοδευτικό πρόσημο.
Στη σύρραξη παρενέβη με δήλωσή του στο vima.gr και ο Αλ. Παπαδόπουλος, παρότι δεν πιστεύει ότι μπορεί να προκύψει παράταξη από έναν αχταρμά προσώπων χωρίς κοινή πολιτική καταγωγή. «Για να είναι επωφελής για τη χώρα η ανασυγκρότηση της Κεντροαριστεράς επιβάλλεται ο αποκλεισμός των πρώην και νυν λαϊκιστών όλων των κομμάτων που θα συμμετέχουν. Διαφορετικά το εγχείρημα δεν έχει νόημα» τόνισε.
Εν αναμονή εξελίξεων
Τα μπρος-πίσω του κ. Κουβέλη προκαλούν νευρική κρίση στη ΔΗΜΑΡ
Ο καταλύτης στις εξελίξεις στο ΠαΣοΚ αλλά κυρίως στην Κεντροαριστερά δεν αποκλείεται να προέλθει από τη… ΔΗΜΑΡ. Το 1,2% των ευρωεκλογών αποσυντόνισε την Αγίου Κωνσταντίνου, δυνάμωσαν οι φωνές που βλέπουν τον ΣΥΡΙΖΑ ως καταφύγιο, εντάθηκαν οι φυγόκεντρες δυνάμεις, αλλά το κόμμα σταδιακά φαίνεται ότι αποκτά καινούργια ισορροπία.
Τα μπρος-πίσω του κ. Κουβέλη προκαλούν νευρική κρίση στη ΔΗΜΑΡ
Ο καταλύτης στις εξελίξεις στο ΠαΣοΚ αλλά κυρίως στην Κεντροαριστερά δεν αποκλείεται να προέλθει από τη… ΔΗΜΑΡ. Το 1,2% των ευρωεκλογών αποσυντόνισε την Αγίου Κωνσταντίνου, δυνάμωσαν οι φωνές που βλέπουν τον ΣΥΡΙΖΑ ως καταφύγιο, εντάθηκαν οι φυγόκεντρες δυνάμεις, αλλά το κόμμα σταδιακά φαίνεται ότι αποκτά καινούργια ισορροπία.
Στις 30 Μαΐου, έπειτα από οκτώ ώρες συνεδρίασης, η Εκτελεστική Επιτροπή της ΔΗΜΑΡ δεν έκανε αποδεκτή την παραίτηση του Φ. Κουβέλη, ωστόσο εκκρεμεί η σημερινή συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής όπου θα τεθεί σε ψηφοφορία η παραίτηση. Στην ΕΕ κατατέθηκαν όλες οι απόψεις σε μια συνεδρίαση με βαρύ κλίμα, αρκετές μικροεντάσεις αλλά και με έναν εκβιασμό από τον κ. Κουβέλη, ο οποίος ζήτησε να του πουν οι παριστάμενοι τι θα ψηφίσουν στην ΚΕ για να ξέρει και εκείνος τι θα κάνει. Προηγουμένως ο Γ. Κυρίτσης και η Νίκη Φούντα είχαν ζητήσει να παραιτηθεί όλη η ηγετική ομάδα, ο Π. Παναγιώτου και ο Σ. Παπαθανασίου αναγνώρισαν την ευθύνη τους για τη λανθασμένη στρατηγική και άφησαν ανοιχτό το ενδεχόμενο να παραιτηθούν, ο Ι. Κακουλίδης είπε ότι θα παραιτηθεί και εκείνος αν πρέπει. Ο Θ. Μαργαρίτης επισήμανε ότι δεν είναι σωστό να πληρώσουν όλοι, πλην Κουβέλη, το τίμημα. Ο Σπ. Λυκούδης τόνισε ότι δεν θέλει ανθρωποθυσίες αλλά ριζική αλλαγή κατεύθυνσης προς την Κεντροαριστερά και όχι προς τον ΣΥΡΙΖΑ.
Η συνεδρίαση άφησε πολλά αναπάντητα ερωτήματα, με κυρίαρχο αν η ΔΗΜΑΡ, με τους 14 βουλευτές της, θα αναζητήσει συνεργασία με τον ΣΥΡΙΖΑ. Η απάντηση ήρθε από το Γκάζι την Τετάρτη. Στην εκδήλωση της μειοψηφίας με ομιλητή τον Σπ. Λυκούδη το αμφιθέατρο του 9,84 γέμισε ασφυκτικά, με σημαντικές παρουσίες από την Ελιά (Π. Καψής, Γ. Βερνίκος, Ν. Μπίστης, Αννυ Ποδηματά, Αθηνά Δρέττα κ.ά.), Το Ποτάμι, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον Στ. Θεοδωράκη και τέσσερις υποψήφιους ευρωβουλευτές, τη Λενιώ Μυριβήλη (Ευρώπη – Οικολογία), τον Π. Τατσόπουλο και ανθρώπους της διανόησης και της τέχνης, όπως οι Μ. Ελευθερίου, Μπ. Τσέρτος, Κ. Κουτσομύτης, Ι. Βούλγαρης, Γ. Παγουλάτος, Χρ. Χωμενίδης κ.ά. Από τη ΔΗΜΑΡ παρόντες ήταν οι Γρ. Ψαριανός, Β. Οικονόμου, Κατερίνα Μάρκου, Νίκη Φούντα, Α. Παπαδόπουλος.
Ο κ. Λυκούδης χειροκροτήθηκε πολύ θερμά όχι τόσο όταν επισήμανε τα λάθη της ηγεσίας της ΔΗΜΑΡ αλλά όταν αναφέρθηκε στην ανάγκη διαλόγου, τώρα που ανοίγει ξανά ένα παράθυρο ευκαιρίας, όταν είπε ότι «η ανασυγκρότηση της μεγάλης σοσιαλιστικής δημοκρατικής παράταξης δεν είναι αντίπαλο σχέδιο, είναι το δικό μας σχέδιο από χρόνια πολλά», όταν διαφώνησε με την αναζήτηση του εύκολου καταφυγίου του ΣΥΡΙΖΑ υπό το βάρος της ήττας. Επέκρινε τον κ. Βενιζέλο για τη βιασύνη του να εξαγγείλει συνέδριο και πρότεινε να συγκροτηθεί τις επόμενες ημέρες επιτροπή από την Ελιά, Το Ποτάμι και τη ΔΗΜΑΡ για έναν έντιμο, ανοιχτό και ειλικρινή διάλογο χωρίς όρους και προαπαιτούμενα.
Ο βουλευτής Επικρατείας της ΔΗΜΑΡ, με τη φράση «δεν θα κρεμάσουμε τα κλειδιά στον τοίχο», άφησε να αιωρείται το ερώτημα αν θα προχωρήσει σε ρήξη ή σε συμβιβασμό με τον κ. Κουβέλη. Στο μεταξύ όμως μετακινήθηκε η πλειοψηφία της ΔΗΜΑΡ σε θέσεις που επαναπροσδιορίζουν την παρουσία της στον χώρο. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο κ. Κουβέλης αναμένεται να προτείνει στην ΚΕ να ανταποκριθεί η ΔΗΜΑΡ στην πρόσκληση για διάλογο με την Ελιά «χωρίς προαπαιτούμενα και χωρίς προεξοφλήσεις», που σημαίνει ότι αίρεται το βέτο για το ΠαΣοΚ. Επίσης θα μιλήσει για τη δημιουργία έπειτα από βουλευτικές εκλογές μιας νέας κυβερνητικής πρότασης, με προοδευτικό στίγμα, η οποία θα περιλαμβάνει τους πάντες από το ΠαΣοΚ και Το Ποτάμι ως τον ΣΥΡΙΖΑ, εφόσον εγκαταλείψει τις μη ρεαλιστικές θέσεις και τους ακραίους δογματισμούς, αλλά όχι τη ΝΔ.
Πρώτες γκρίνιες
Το Ποτάμι επιμένει μοναχικά
Η κινητικότητα του χώρου προκαλεί κυματισμούς και στο Ποτάμι. Η ειδυλλιακή προεκλογική βιτρίνα ράγισε με τις καταγγελίες του Δ. Παπαδημητρίου, ο οποίος είχε ασχοληθεί με τους εθελοντές αρχικά στην Αθήνα και έπειτα στη Β. Ελλάδα, αλλά, όπως διευκρινίζουν από Το Ποτάμι, τον Μάιο αποχώρησε έπειτα από την απόφαση του Στ. Θεοδωράκη να μην τον εντάξει στο ευρωψηφοδέλτιο. Ο κ. Παπαδημητρίου έθεσε ερωτήματα για τη δημοκρατική λειτουργία του Ποταμιού και για οργανωτικά ζητήματα.
Οργανωτικά λάθη και παραλείψεις επισημαίνουν και άλλοι συμμετέχοντες στο εγχείρημα. Σε αυτά αποδίδουν και το 6,6% των ευρωεκλογών, αντί για ένα διψήφιο ποσοστό που θα τους καθιστούσε πρωταγωνιστική δύναμη, και στο γεγονός ότι κάποια στελέχη είτε δρούσαν με παλαιοκομματικές λογικές (οι βολές αφορούν την προεκλογική δραστηριότητα του Δ. Κουρέτα) είτε εξέφραζαν προσωπικές απόψεις, όπως ο Γ. Γραμματικάκης, ο οποίος έλεγε ότι στηρίζει τη Ρένα Δούρου.
Οι σκιές αυξάνονται πάνω από Το Ποτάμι, αλλά είναι δύσκολο να μιλήσει κανείς για αποχωρήσεις από ένα σχήμα με χαλαρές οργανωτικές σχέσεις. Ο κ. Θεοδωράκης πάντως θεωρεί ότι και οι 42 του ευρωψηφοδελτίου παραμένουν συνεργάτες του εφόσον δεν υπάρχουν δημόσιες δηλώσεις αποχώρησης. Επιπλέον έχει συγκροτήσει την Οργανωτική Επιτροπή του συνεδρίου που θα γίνει στο τέλος του μήνα και στελεχώνει τη Γραμματεία με τις προσωπικότητες οι οποίες θα παρευρεθούν στο συνέδριο αλλά όχι ως μέλη του Ποταμιού. Σε αυτό το όργανο επιχειρεί να εντάξει στελέχη της ΔΗΜΑΡ, της Δράσης, των «58», της Δημιουργίας Ξανά, δημάρχους, καλλιτέχνες και διανοουμένους προκειμένου να παρουσιάσει τη δική του πρόταση για την Κεντροαριστερά –έναν χώρο φιλελεύθερο και αριστερό, μεταρρυθμιστικό αλλά προοδευτικό. Το Ποτάμι αρνείται τον διάλογο με την Ελιά και τη ΔΗΜΑΡ προτιμώντας την αυτόνομη κάθοδο στις κάλπες. Ακόμη και τα δικά του στελέχη όμως προβληματίζονται για την γκρίζα ζώνη στην οποία βρέθηκε μετεκλογικά: αν συμμετάσχει πρόωρα στον διάλογο για την Κεντροαριστερά κινδυνεύει να αφομοιωθεί από τα άλλα κόμματα, αν μείνει εκτός κινδυνεύει να έχει την τύχη της ΔΗΜΑΡ.
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
