Σηκώνεσαι και φεύγεις

Τον περασμένο Φεβρουάριο στο φεστιβάλ κινηματογράφου του Βερολίνου ο παραγωγός της Faliro House Χρήστος Κωνσταντακόπουλος

Τον περασμένο Φεβρουάριο στο φεστιβάλ κινηματογράφου του Βερολίνου ο παραγωγός της Faliro House Χρήστος Κωνσταντακόπουλος άφησε να εννοηθεί ότι η οικονομική κρίση έχει βοηθήσει τον ελληνικό κινηματογράφο, αφού μέσω αυτής αναπτύχθηκε ένα νέο, απελευθερωμένο κύμα κινηματογραφιστών, οι οποίοι μπόρεσαν να δημιουργήσουν ταινίες με ελάχιστα χρήματα προκαλώντας το ενδιαφέρον των ξένων φεστιβάλ. Ακριβώς επειδή η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια είναι μια χώρα που βρίσκεται στη δίνη του κυκλώνα, θέματα που περιστρέφονται γύρω από την αθλιότητα, τη δυστυχία, την απουσία προοπτικής κ.ο.κ., με μία λέξη, πουλάνε.
Η κρίση δεν είναι μόνο φαινόμενο της Αθήνας. Είναι και της επαρχίας στην οποία τοποθετείται η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του Γιώργου Σερβετά, «Να κάθεσαι και να κοιτάς». Επαναλαμβάνω τα εννέα σημεία στα οποία ο θεατής είναι αναγκασμένος να σταθεί παρακολουθώντας την ταινία, τα οποία ανέφερα και σε προηγούμενο κείμενό μου.

Σημείο 1:
Μια νεαρή ασυμβίβαστη δασκάλα (Μαρίνα Συμεού) επιστρέφει στο χωριό της έχοντας προφανώς φάει «χαστούκια» στην Αθήνα.

Σημείο 2:
Η δασκάλα συνάπτει σχέση με έναν νεότερό της άντρα (Γιώργος Καφετζόπουλος), κάτι σαν «παιδί για όλες τις δουλειές» του προύχοντα της περιοχής (Νίκος Γεωργάκης).

Σημείο 3:
Ο προύχοντας που βρίσκεται έξω με αναστολή είναι κάτι σαν «νονός» της περιοχής, στην οποία έχει δημιουργήσει ένα κράτος εν κράτει.

Σημείο 4:
Ενας τρίτος άντρας (Κωστής Σειραδάκης), φίλος της ασυμβίβαστης δασκάλας, ζει απομονωμένος σε μια καλύβα και αρνείται να συνεργαστεί με τους γείτονες και να συμμετάσχει στη χρηματοδότηση ενός συστήματος ασφαλείας στην περιοχή, η οποία πλήττεται από ληστείες, προφανώς από αλλοδαπούς.

Σημείο 5:
Η ερωμένη (Μαριάνθη Παντελοπούλου) του παντρεμένου προύχοντα, επίσης δασκάλα και φίλη της άλλης δασκάλας, κακοποιείται από τον πρώτο.

Σημείο 6:
Η ερωμένη του προύχοντα είναι επίσης κλεπτομανής, επιμένοντας να κλέβει από το ίδιο σουπερμάρκετ στο οποίο την έχουν ήδη πιάσει, με αποτέλεσμα να πέσει θύμα εκμετάλλευσης ενός security.

Σημείο 7:
Υπάρχει και ένα τροχαίο δυστύχημα με εγκατάλειψη θύματος.

Σημείο 8:
Η Αστυνομία της περιοχής είναι διεφθαρμένη.

Σημείο 9:
Ενας γέρος με βαλίτσα στον σταθμό του τρένου.
Ζητώ συγγνώμη αν σας πονοκεφάλιασα αναφέροντας τα περισσότερα πρόσωπα του έργου, αν και δεν πρόδωσα τίποτε από την υπόθεση, η οποία ωστόσο στην πραγματικότητα δεν υπάρχει. Το έκανα όμως για να δείξω τι υλικό είχε να διαχειριστεί ο Σερβετάς στην (επαναλαμβάνω) πρώτη κινηματογραφική ταινία του στη μυθοπλασία, η οποία σού δίνει την εντύπωση ότι είναι τόσο φιλόδοξη όσο η πρώτη του Ορσον Γουέλς, δηλαδή ο «Πολίτης Κέιν».
Ε λοιπόν, το μόνο που (ενδεχομένως να) υπάρχει σε αυτό το σενάριο είναι μια γενική, περί ανέμων και υδάτων ιδέα για τα κακά της ζωής στην ελληνική επαρχία την περίοδο της οικονομικής ύφεσης. Είναι μια ιδέα η οποία φωτογραφικά στηρίζεται θαυμάσια. Αν κάτι προκαλεί ενδιαφέρον είναι η μελαγχολική περιήγηση στους φυσικούς χώρους των γυρισμάτων τους οποίους κινηματογράφησε άψογα ο Κλάουντιο Μπολιβάρ (διευθυντής φωτογραφίας και στο «Κακό 2» του Γιώργου Νούσια).
Μια ταινία όμως είναι ένα σύνολο πραγμάτων, όχι μόνο η φωτογραφία της, και ως σύνολο το «Να κάθεσαι και να κοιτάς» ακολουθεί τη συνταγή της «σαλάτας επεισοδίων» που μπαίνουν από ‘δώ κι από ‘κεί για να καλύψουν ώρα και που καταλήγουν στο ίδιο πουθενά στο οποίο κατά πάσα πιθανότητα βρίσκεται το χωριό της ταινίας. Ενα άλμπουμ καλοφωτογραφημένων κοινοτοπιών, που δεν έχει απολύτως τίποτε ουσιαστικό να πει.
Θέλετε κρίση και επαρχία; Δείτε την ταινία του Ντάνις Τάνοβιτς «Στιγμές στη ζωή ενός ήρωα» (παίζεται αυτή την εποχή) και μετά τα ξαναλέμε. Ζωή στο πουθενά, φτώχεια, ανεργία, αλλά πάνω απ’ όλα πολιτικό σχόλιο ακριβείας και σεναριακή πληρότητα.
Για να επανέλθω στη δήλωση Κωνσταντακόπουλου, αν κοιτάξουμε την πρόσφατη πορεία του ελληνικού κινηματογράφου στο εξωτερικό θα δούμε ότι ο παραγωγός έχει δίκιο. Οφείλω όμως να επισημάνω πως όσο ο καιρός περνά τόσο πιο πολύ ανησυχώ μήπως τελικά αυτή η μανιερομανία των νέων σκηνοθετών να κινηματογραφούν με διαφόρους τρόπους ο καθένας την Ελλάδα της οικονομικής κρίσης επιστρέψει μπούμερανγκ εναντίον τους.
Εκτός φυσικά αν ο στόχος τους είναι να γυρίζουν ταινίες αποκλειστικά και μόνο για τα φεστιβάλ του εξωτερικού, όπως δηλαδή συνέβη με το «Να κάθεσαι και να κοιτάς» του Γιώργου Σερβετά που παίχθηκε στο φεστιβάλ του Βερολίνου, στο πρόγραμμα του «Πανοράματος», και, όπως πολύ φοβάμαι, εκεί έμεινε.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk