Αιώρηση στη χώρα της απουσίας επιχειρεί η γνωστή εικαστικός Φρύνη Μουζακίτου στον νέο κύκλο δουλειάς της. Και μαζί με αυτήν ισορροπεί σε μια νέα προσέγγιση της ζωγραφικής, την οποία ο εικαστικός χώρος τείνει ολοένα και περισσότερο να παραμελεί. Ζωγραφική, που κατά ιδιότυπο τρόπο, δημιουργεί διάλογο ανάμεσα στο φυσικό και το μεταφυσικό στοιχείο και οδηγεί σε προεκτάσεις γύρω από το σεξ και τη μοναξιά της σύγχρονης ύπαρξης.
Σημείο εκκίνησης για τη Φρύνη Μουζακίτου αποτέλεσαν οι καταιγιστικές εικόνες των illustration περιοδικών και ειδικότερα ενδιαφέρθηκε για τον τρόπο με τον οποίο «ποζάρουν» οι άδειες καρέκλες στα διαφημιστικά editorials υποκαθιστώντας ουσιαστικά την ανθρώπινη φιγούρα μέσα σε ουδέτερους ή άδειους χώρους, «οι οποίοι επιλέγονται για να ταιριάξουν με την καρέκλα αντί για το αντίστροφο» συμπληρώνει η ίδια. Μεταλλάσσοντας αυτές τις μορφές της μαζικής εικονογράφησης και κουλτούρας, μορφοποιώντας τη σχεδιαστική τους φόρμα, ουσιαστικά φτάνει στην πλαγιοκόπηση του σύγχρονου lifestyle, σε έναν διαφορετικό σχολιασμό του: η Φρύνη Μουζακίτου αφήνει τον θεατή να το παρατηρήσει μέσα από μια ξεχωριστή οπτική γωνία.
Κατά βάθος αυτό που υποδηλώνει η κενή καρέκλα είναι η παράξενη σχέση ανάμεσα στην παρουσία και την απουσία του ανθρώπου. Ο θεατής έχει την αίσθηση ότι κάποιος λείπει ή ότι κάποιος θα φτάσει. «Η καρέκλα σχετίζεται άμεσα με την ανθρώπινη φιγούρα.Αποτελεί την αποτύπωσή της,το αρνητικό καλούπι του σώματος τη στιγμή που κάθεται.Ενδεχομένως ο τρόπος με τον οποίο έχουν σχεδιαστεί τα καθίσματα από τον μοντερνισμό και μετάβασίστηκε κατά πολύ σε φυσικές φόρμες, φόρμες που οι σχεδιαστές δανείστηκαν από τη φύση, αλλά και από την ίδια την εικόνα του ανθρώπου» εξηγεί η καλλιτέχνις. «Θα έλεγα ότι ενώ ένα μεγάλο μέρος της ζωγραφικής είναι ανθρωποκεντρικό, εγώ το αντικαθιστώ με την καρέκλα. Και ταυτόχρονα η φόρμα τους και ο τρόπος με τον οποίο είναι τοποθετημένες,τις βάζει σε σιωπηλή συνομιλία μεταξύ τους,πράγμα που δημιουργεί μια διαφορετική αίσθηση του χώρου».
Χρησιμοποιεί εκτυφλωτική χρωματική παλέτα με εκφραστική δύναμη: φλούο χρώματα που έχουν υιοθετηθεί από το design και διάφορους τόνους του γκρίζου πάνω στο οποίο η ζωγράφος έχει επέμβει με μολύβι για τις γραμμές του σχεδίου: «Με ενδιέφερε να εντάξω δύο διαφορετικά στοιχεία,το σχέδιο και τις έντονες χρωματικές φόρμες. Ηταν μια πρόκληση για μένα».
Πρόκειται για μια έκθεση με πρόδηλη πειραματική διάθεση. Στο ξεκίνημά της, στις αρχές της δεκαετίας του 1990, η Φρύνη Μουζακίτου ασχολήθηκε με τις εγκαταστάσεις (ύστερα από σπουδές στην ΑΣΚΤ και το Royal College of Αrt στο Λονδίνο) και είχε καιρό να βρεθεί αντιμέτωπη με τον λευκό καμβά. Η ζωγραφική της απορροφά τις φόρμες του design και των εγκαταστάσεων δίνοντας μια «υλικότητα στα πράγματα», όπως χαρακτηριστικά διατυπώνει η ίδια. Και χρησιμοποιεί ποικίλα ζωγραφικά είδη, τον φωτορεαλισμό, τη φορμαλιστική και την αφαιρετική προσέγγιση καθώς και φόρμες από τη μαζική εικονογράφηση.
Ο θεατής λοιπόν συνέχεια έχει την αίσθηση ότι οδηγείται σε μια επίκαιρη περιπέτεια μέσα από εικόνες ταυτόχρονα γνώριμες, οικείες, αλλά και παράξενες, μακρινές. Οτι ταλαντεύεται ανάμεσα στο τώρα, στο αύριο και στο χθες. Ναι, οι καρέκλες μιλούν για τον άνθρωπο, αλλά τα έργα της Φρύνης Μουζακίτου απεικονίζουν και ανθρώπινες φιγούρες, ρευστές, που πλέουν σε χώρους άλλοτε ουδέτερους, άλλοτε επιτηδευμένα αφαιρετικούς, εγείροντας ερωτήματα γύρω από τη μοναξιά, το σεξ και την αντιπαράθεση. «Είχα κατά νου μια κόκκινη καρέκλα την οποία σκόπευα να αποδώσω φωτορεαλιστικά. Στη διαδρομή, συνειδητοποίησα ότι αυτό που με τραβούσε ζωγραφίζοντας αυτή την οπτική φόρμαήταν ότι σχημάτιζε σταδιακά ένα φαλλικό σχήμα το οποίο εισέβαλε στον ζωγραφικό χώρο. Εμοιαζε σαν τεράστια ανθρώπινη γλώσσα». Η ίδια απρόσμενη διαδικασία προέκυψε αυτόματα και σε άλλα έργα. Και τελικά δημιουργήθηκε ένα σύνολο το οποίο αναφέρεται «στην προβληματική τηςσύγχρονης ύπαρξής μας».
Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Ιλεάνα Τούντα/ Αρματολών & Κλεφτών 48, Αθήνα. Πληροφορίες στο τηλ. 210 6439466, ileanatounta@art-tounta.gr, και στην ιστοσελίδα www.art-tounta.gr
