Η ιαπωνική οικονομία γλίστρησε πίσω στον εφιάλτη του αποπληθωρισμού τον Φεβρουάριο, τον μήνα δηλαδή που η Τράπεζα της Ιαπωνίας αύξησε τα βασικά επιτόκια δανεισμού, με συνέπεια να πληθαίνουν τα ερωτηματικά για τη βιασύνη της κεντρικής τράπεζας να σφίξει περαιτέρω τη νομισματική της πολιτική. Ο δομικός πληθωρισμός- δηλαδή ο δείκτης τιμών καταναλωτή που δεν περιλαμβάνει τον ασταθή τομέα των τροφίμων και είναι αυτός ο οποίος λαμβάνεται κυρίως υπόψη- έπεσε 0,1%, επί ετησίας βάσεως, τον περασμένο μήνα. Η επιστροφή στον αποπληθωρισμό για πρώτη φορά τους τελευταίους δέκα μήνες, παρά το γεγονός ότι αναμενόταν, θα δώσει ωστόσο την αφορμή στους πολιτικούς να κατακρίνουν την κεντρική τράπεζα που έσπευσε να αυξήσει να διπλασιάσει το βραχυπρόθεσμο κόστος δανεισμού στα επιτόκια προτού ο αποπληθωρισμός έχει τελείως εξολοθρευτεί.
Η κυβέρνηση του ιάπωνα πρωθυπουργού Σίντζο Αμπε είχε επανειλημμένα προσπαθήσει να αποτρέψει την κεντρική τράπεζα να αυξήσει για δεύτερη φορά τα επιτόκια. Υποστήριζε και υποστηρίζει η ιαπωνική κυβέρνηση ότι πρέπει να υπάρχει συντονισμένη νομισματική και δημοσιονομική πολιτική-ότι η Τράπεζα της Ιαπωνίας δηλαδή θα πρέπει να στηρίζει τον κυβερνητικό στόχο μιας υψηλότερης οικονομικής ανάπτυξης μέσω της διατήρησης των επιτοκίων-κλειδιών σε χαμηλά επίπεδα. Δεν τα κατάφερε. Στις 22 Φεβρουαρίου οι κεντρικοί τραπεζίτες προχώρησαν σε αύξηση των επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης, στο 0,5% από το 0,25% που είχαν διαμορφωθεί τον περασμένο Ιούλιο.
Στο ανακοινωθέν της κρίσιμης εκείνης συνεδρίασης απεικονίζονταν άλλωστε και οι πολιτικές πιέσεις. Κατ΄ αρχήν αναφερόταν ότι οι μελλοντικές αυξήσεις θα είναι «ιδιαίτερα σταδιακές» και ότι θα διατηρήσει τη νομισματική της πολιτική «εξαιρετικά ενισχυτική» για την ιαπωνική οικονομία. Και κυρίως στον, άνευ προηγουμένου, διχασμό του διοικητικού συμβουλίου. Ο Καζουμάσα Ιγουάτα, ένας από τους δύο αναπληρωτές διοικητές της κεντρικής τράπεζας, είχε διαφωνήσει με την αύξηση. Ο κ. Ιγουάτα είχε ακριβώς επικαλεστεί τα ασθενή στοιχεία του πληθωρισμού και τα οποία δεν δικαιολογούσαν, κατά την εκτίμησή του, σφιχτότερη νομισματική πολιτική.
Μηδενίζοντας η κατάσταση αυτή την προοπτική αύξησης του κόστους δανεισμού στην Ιαπωνία καλωσορίστηκε δεόντως από όσους- hedge funds, ιδιώτες και θεσμικοί επενδυτέςχρησιμοποιούν το γεν ως βάση για το αποκαλούμενο «carry trade», όπως αποκαλείται το παιχνίδι του δανεισμού σε γεν με τα ακόμη τζάμπα ιαπωνικά επιτόκια προκειμένου το εύκολο χρήμα να επενδυθεί σε νομίσματα υψηλότερης απόδοσης επιτοκίων και σε άλλες ρισκαδόρικες αξίες οπουδήποτε στον κόσμο. Αλλωστε στους φόβους ότι το τέλος της τεράστιας παροχής ρευστότητας στο χρηματοοικονομικό σύστημα από την Τράπεζα της Ιαπωνίας θα μηδενίσει τα φθηνά και διαθέσιμα κεφάλαια για το διασυνοριακό carry trades αποδίδεται και η αναταραχή στις ανεπτυγμένες και αναδυόμενες αγορές τον Φεβρουάριο και κυρίως τον περασμένο Μάιο και τον Ιούνιο. Υποστηρίζεται ωστόσο ότι η θέση της Τράπεζας της Ιαπωνίας για σφιχτότερη νομισματική πολιτική πηγάζει από την ανησυχία ότι τα σχεδόν μηδενικά επιτόκια ενθαρρύνουν την κερδοσκοπία, συμπεριλαμβανομένου του carry trade, και πλήττουν το γεν. Ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας Τοσιχίκο Φουκούι λέγεται ότι μετέφερε στα μέλη του ΔΣ τη δυσαρέσκεια που εκφράστηκε από τους ευρωπαίους πολιτικούς για την πτώση-ρεκόρ του γεν έναντι του ευρώ στη συνάντηση του G7 στη Γερμανία τον περασμένο μήνα. Πράγματι, οι φόβοι των κεντρικών τραπεζιτών, κυρίως των Ευρωπαίων, έχουν τελευταία εστιαστεί στη χρηματοδότηση του carry trades από το γεν. Είναι γεγονός ότι η μεγάλη διαφορά μεταξύ των ιαπωνικών βασικών επιτοκίων και των αντίστοιχων σε Αμερική και Ευρώπη έχει εκτινάξει στα ύψη το carry trades, μέσω του οποίου οι θεσμικοί επενδυτές σε όλον τον κόσμο, τα hedge funds και οι ιάπωνες επενδυτές δανείζονται φθηνά στην Ιαπωνία προκειμένου να αγοράσουν υψηλότερης απόδοσης αξίες στο εξωτερικό. Και το σπουδαιότερο, η όρεξη των ιαπώνων επενδυτών για τις επενδύσεις στο εξωτερικό – η κύρια αιτία εξασθένισης του γεν- φαίνεται ακόρεστη.
