* Ο Ανδρέας Μακρυπίδης, ελεγκτής, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Εφοριακών * Ο Ανδρέας Κοψιαύτης, γενικός διευθυντής Επιθεωρητών του υπουργείου Οικονομικών * Ο Αγγελος Παπαδόπουλος, έφορος, διευθυντής της ΔΟΥ Νέας Φιλαδελφείας συζητούν με τον Ι. Κ. Σιωμόπουλο και απαντούν σε κρίσιμα ερωτήματαΕνώ οι ημέρες όπου οι φορολογούμενοι έχουν υποχρέωση να υποβάλουν τη φορολογική δήλωσή τους ολοένα και λιγοστεύουν, στη Βουλή συνεχίζεται η κατ’ άρθρον συζήτηση του φορολογικού νομοσχεδίου με το πλήθος των μεταβολών, οι περισσότερες από τις οποίες θα έχουν εφαρμογή στα εισοδήματα του 1996.
Ετσι τα προβλήματα με τη φορολογία γίνονται όλο και πιο δύσκολα, η σύγχυση επιτείνεται και τα εκατομμύρια των φορολογουμένων ψάχνουν να βρουν τρόπους για να ενημερωθούν ώστε να μην πληρώσουν άδικα (και περισσότερους) φόρους.
Τρία στελέχη του υπουργείου Οικονομικών, υψηλής επιστημονικής και επαγγελματικής στάθμης, ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Εφοριακών κ. Α. Μακρυπίδης, ο γενικός διευθυντής της Διεύθυνσης Επιθεωρητών κ. Α. Κοψιαύτης και ο προϊστάμενος της ΔΟΥ Νέας Φιλαδελφείας κ. Α. Παπαδόπουλος, συζητούν με «Το Βήμα» για όλα όσα έχουν φορολογικό ενδιαφέρον.
Οι ερωτήσεις είναι μια κωδικοποίηση όλων των αποριών που γεννώνται στους φορολογουμένους κατά τη διάρκεια της συμπλήρωσης της φορολογικής δήλωσης όταν δηλαδή θα ήθελαν να έχουν έναν εφοριακό δίπλα τους. Οι απαντήσεις θα λύσουν πολλά προβλήματα της τελευταίας ώρας. ΤΑ ΦΥΣΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ * Τα νέα κρίσιμα στοιχεία
Φέτος τα πράγματα εμφανίζονται δυσκολότερα για τους φορολογουμένους με τη φορολογία τους και ειδικότερα με τη συμπλήρωση της φορολογικής δήλωσής τους. Θα ήθελα να πούμε κάποιες κουβέντες για να διευκολύνουμε τους φορολογουμένους. Υπάρχουν κάποιες ιδιαιτερότητες φέτος στη φορολογία τους και στη συμπλήρωση της φορολογικής δήλωσής τους; Αν υπάρχουν, μπορείτε να τις επισημάνετε ώστε να διευκολύνουμε τους πολίτες;
Μακρυπίδης: «Θα ήθελα να πω ότι η φορολογική δήλωση ως έντυπο παραμένει ένα σταυρόλεξο για τον μέσο φορολογούμενο πολίτη και πρέπει να απλουστευθεί. Δεν είναι αυτό μόνο ευχή. Κάθε χρόνο, αντί να την απλουστεύουμε, την κάνουμε πιο σύνθετη, προσθέτουμε ένθετα και νέα ένθετα και ξανά ένθετα, με αποτέλεσμα ο μέσος φορολογούμενος να μην μπορεί να βγάλει άκρη. Κατά τη γνώμη μου, η ίδια η δήλωση είναι ένα πρόβλημα. Αν υπάρχει μόνο πρόβλημα στη συμπλήρωση, υπάρχει και πρόβλημα με τις παρενέργειες που έχει όσον αφορά την επιβολή του φόρου. Θα πρέπει, κατά τη γνώμη μου, όλα τα ένθετα να ενσωματωθούν στον κορμό της κύριας δήλωσης και να απλουστευθούν. Τα ένθετα εύκολα χάνονται, αλλάζουν και κυρίως αντικαθίστανται».
Υπάρχουν φέτος κάποιες ιδιαιτερότητες στη φορολογία στις οποίες πρέπει να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή οι φορολογούμενοι;
Κοψιαύτης: «Η πρώτη ιδιαιτερότητα είναι ότι για πρώτη φορά στο έντυπο Ε1, δηλαδή στην κυρίως δήλωση, υπάρχει η ημερομηνία γέννησης του φορολογουμένου. Η ένδειξη αυτή έχει προστεθεί για τη σύνταξη του μητρώου των φορολογουμένων. Οπως είπε και ο πρόεδρος, δεν πρέπει να υπάρχουν ένθετα. Τι μπορεί να γίνει; Η κυρίως δήλωση πρέπει να έχει πολλά φύλλα, να είναι σαν ένα βιβλίο, ας πούμε. Ετσι δεν θα μπορούν να φύγουν ορισμένα έντυπα, να χαθούν ή να αντικατασταθούν, και ιδίως το Ε3 και το Ε4».
Παπαδόπουλος: «Από την πρώτη σελίδα έχει φύγει η δαπάνη που υπήρχε για τις αμοιβές των δικηγόρων ως 200.000 δραχμές. Μπήκε μια καινούργια δαπάνη για τη χρήση φυσικού αερίου. Αυτή είναι η ιδιαιτερότητα της πρώτης σελίδας όσον αφορά τις δαπάνες». * Τα τεκμήρια διαβίωσης
Κάθε περίπου δύο χρόνια αναπροσαρμόζεται η τεκμαρτή δαπάνη των τεκμηρίων διαβίωσης, αυτοκινήτων, σκαφών αναψυχής, αεροσκαφών κλπ. Το ποσοστό αναπροσαρμογής κυμαινόταν πάντα γύρω στο 20% σπάνια έχει υπερβεί το ποσοστό αυτό. Η αναπροσαρμογή που έγινε φέτος κυμάνθηκε από 30% ως 90%. Γιατί αυτή η ξέφρενη ας την πούμε έτσι αύξηση των τεκμηρίων διαβίωσης;
Μακρυπίδης: «Κατά τη γνώμη μου, τα τεκμήρια είναι μια σωστή διαδικασία ή ένας σωστός τρόπος φορολόγησης για μια κατηγορία εισοδημάτων που δεν πιάνονται με άλλον τρόπο. Αναπροσαρμογή των τεκμηρίων πρέπει να γίνεται κάθε χρόνο με μια διαδικασία και μεθοδολογία ώστε με αυτά να προσδιορίζεται πράγματι το οικονομικό και βιοτικό επίπεδο του φορολογουμένου. Αρα δεν πρέπει να βλέπουμε την αναπροσαρμογή στατικά, ως ένα ποσοστό επί τοις εκατό. Ετσι μπορώ να πω ότι, παρά τη μεγάλη αναπροσαρμογή που έγινε εφέτος στα τεκμήρια, αυτά υπολείπονται και δεν αποδίδουν το βιοτικό επίπεδο που υπάρχει σήμερα.
Πρέπει ακόμη να πω ότι για να γίνεται σωστή και δίκαιη εφαρμογή των τεκμηρίων πρέπει να υπάρχει συνδυασμός πολλών παραμέτρων. Ετσι, για παράδειγμα, το τεκμήριο του αυτοκινήτου δεν πρέπει να λειτουργεί μόνο με βάση την ιπποδύναμη, αλλά και άλλες παραμέτρους, γιατί έτσι οδηγούμεθα σε στρέβλωση του συστήματος και σε άδικη εφαρμογή του. Ενα αυτοκίνητο Lada 14 φορολογήσιμων ίππων έχει την ίδια τεκμαρτή δαπάνη με ένα αυτοκίνητο BMW. Ετσι βάζουμε στο ίδιο τσουκάλι φορολογουμένους διαφορετικού βιοτικού επιπέδου, αφού η αγοραία αξία του πρώτου αυτοκινήτου είναι περίπου 5.000.000 δρχ. και του δευτέρου υπερβαίνει μάλλον τα 15.000.000 δρχ.
Ετσι, για να είναι δίκαια κοινωνικά και δημοσιονομικά αποδοτικά τα τεκμήρια, θα πρέπει να εφαρμόζονται σε συνδυασμό και με άλλα στοιχεία προσδιοριστικά του πραγματικού βιοτικού επιπέδου των φορολογουμένων». * Η δεύτερη κατοικία
Κύριε Κοψιαύτη, ως πρώτο τεκμήριο προσδιορισμού του εισοδήματος έχει οριστεί η δευτερεύουσα κατοικία, ιδιοκατοικούμενη ή ενοικιαζόμενη, εμβαδού 100 τ.μ. πρώτα ήταν 120 τ.μ. Η μείωση του εμβαδού δεν σημαίνει ότι επιδιώκεται να γίνει επέκταση της φορολογικής βάσης προς τα κάτω, δηλαδή προς τους μη έχοντες; Ποια είναι η γνώμη σας;
Κοψιαύτης: «Ηταν 120 τ.μ. και έγινε 100 τ.μ. Πιστεύω ότι ως προς την τεκμαρτή δαπάνη δεν θα έχει μεγάλη επίπτωση στον φορολογούμενο. Εκεί όπου έχει μεγάλη επίπτωση είναι στο φορολογητέο εισόδημα γιατί αθροιστικά η πρώτη δευτερεύουσα κατοικία και η κύρια κατοικία έγιναν 150 τ.μ. από 200 τ.μ. που ήταν. Πιστεύω ότι αρκετοί Ελληνες και μη κατέχοντες Ελληνες έχουν 150 τ.μ. και παραπάνω ως πρώτη και δευτερεύουσα κατοικία. Οπότε θα έχουμε φορολογική επιβάρυνση, θα υπάρξει δηλαδή πρόσθετος φόρος. Από τα τεκμήρια δεν θα προκύψουν αξιόλογες επιβαρύνσεις».
Μακρυπίδης: «Οντως θα προκύψουν πρόσθετοι φόροι, οδηγούμαστε όμως προς μια κατεύθυνση είσπραξης από κάποιες κατηγορίες που σήμερα δεν θεωρούνται με τη γενικότερη έννοια έχοντες και κατέχοντες».
Αν πρόκειται για ιδιοκατοικούμενη δευτερεύουσα κατοικία, πώς ο φορολογούμενος θα προσδιορίσει το τεκμαρτό εισόδημά της για τεκμήρια; Οι οδηγίες που κάθε χρόνο εκδίδει το υπουργείο Οικονομικών δεν προβλέπουν και δεν διευκολύνουν τον φορολογούμενο για τον προσδιορισμό του εισοδήματος στην περίπτωση του τεκμηρίου.
Παπαδόπουλος: «Πράγματι υπάρχει και μια δυσκολία, κυρίως στο να υπολογισθεί η φορολογητέα αξία των ακινήτων. Πρέπει ο φορολογούμενος να ξέρει τις τιμές ζώνης και τις άλλες παραμέτρους που προσδιορίζουν αυτή την αξία. Στις εφορίες υπάρχουν ανηρτημένοι πίνακες με τις τιμές ζώνης, ενώ έχουν δοθεί οδηγίες στους υπαλλήλους των εφοριών να βοηθούν με κάθε τρόπο τους φορολογουμένους να συντάξουν τις φορολογικές δηλώσεις τους».
Κύριε Κοψιαύτη, ακόμη ορίζεται στον νόμο πως δεν θεωρείται τεκμήριο η δευτερεύουσα κατοικία πάνω από 100 τ.μ. όταν βρίσκεται σε πόλη ή χωριό με πληθυσμό κάτω από 5.000 κατοίκους και προέρχεται από κληρονομιά, προίκα ή γονική παροχή. Επειδή χιλιάδες πολίτες έχουν στα χωριά τους κατοικίες από κληρονομιά ή γονική παροχή, πώς πρέπει να δηλώσουν αυτά τα ακίνητα ώστε να μην τους πιάσει το τεκμήριο, δεδομένου ότι στη φορολογική δήλωση δεν υπάρχει ειδική ένδειξη;
Κοψιαύτης: «Μπορεί ο φορολογούμενος σε μια λευκή κόλλα χαρτιού να κάνει μια παρατήρηση. Επειδή όμως πράγματι υπάρχει αυτό το κενό, μπορεί σε συνδυασμό με τα άλλα έντυπα και με το Ε9 να γίνει παραπομπή· ακόμη με υπεύθυνη δήλωσή του να δηλώσει ότι το ακίνητο προέρχεται από κληρονομιά ή γονική παροχή και από εκεί και πέρα είναι δουλειά της υπηρεσίας να εξακριβώσει την ειλικρίνεια της δήλωσης».
Το αυτοκίνητο αποτελεί, κατά την άποψή μας, το σοβαρότερο τεκμήριο προσδιορισμού του εισοδήματος. Αν κάποιος πολίτης αγόρασε το 1996 ένα μεσαίου μεγέθους αυτοκίνητο 1.400 κ.ε., λογάριασε χωρίς τον ξενοδόχο, γιατί εφέτος θα συντριβεί. Θα πρέπει να δηλώσει εισόδημα πάνω από 8 εκατ. δρχ. Τι πρέπει να κάνει αυτός ο φορολογούμενος ώστε να μην πληρώσει άδικα φόρο;
Κοψιαύτης: «Θα κοιτάξει τις προηγούμενες δηλώσεις του, των δέκα τελευταίων ετών, όσος δηλαδή είναι ο χρόνος παραγραφής, και θα προδιορίσει ποια εισοδήματα του έχουν μείνει από τον πρώτο χρόνο, από τον δεύτερο, θα τα αθροίσει όλα αυτά και θα τα αφαιρέσει από το τεκμήριο».
Θα έχει τη δυνατότητα να ανατρέξει στο παρελθόν;
Κοψιαύτης: «Βεβαίως, όσα χρόνια υπάρχουν στην εφορία τα στοιχεία και αν ακόμη υπάρχουν στοιχεία για περισσότερα έτη απ’ ό,τι επιβάλλει ο νόμος, και τότε έχουν δικαίωμα οι φορολογούμενοι να πάρουν στοιχεία».
Συνεπώς θα πρέπει να ανατρέξει στα προηγούμενα χρόνια να βρει τι πλεόνασμα εισοδήματος υπάρχει και αυτό να το επικαλεστεί για να δικαιολογήσει… την τεκμαρτή δαπάνη. ΟΙ ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΤΟΥ ΤΕΚΜΑΡΤΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ
* Τα αυτοκίνητα
Κύριε Παπαδόπουλε, στον φορολογικό νόμο ορίζεται ότι θεωρείται εικονική η μεταβίβαση αυτοκινήτου όταν γίνεται μεταξύ συγγενών εξ αίματος ή εξ αγχιστείας. Δηλαδή αν ο πατέρας έχει δύο αυτοκίνητα και έχει μεταβιβάσει με γονική παροχή το ένα από αυτά στο παιδί του, αυτή η μεταβίβαση θεωρείται εικονική και θα υπολογιστεί τεκμήριο στον πατέρα για τα δύο αυτοκίνητα. Εχει λογική η διάταξη;
Παπαδόπουλος: «Η γονική παροχή αυτοκινήτου δεν πρέπει να κρίνεται εικονική γιατί ένας γονιός μπορεί με δωρεά ή γονική παροχή να μεταβιβάσει στον γιο του οποιοδήποτε περιουσιακό στοιχείο. Βέβαια εκείνο που θα πρέπει να διερευνάται είναι, όταν μεταβιβάζεται το αυτοκίνητο στον γιο, αν ο γιος χρησιμοποιεί πράγματι το αυτοκίνητο».
Υπάρχει κάποιος ειδικός τρόπος προσδιορισμού της τεκμαρτής δαπάνης των αυτοκινήτων jeep; Αν ναι, ποιος είναι αυτός;
Κοψιαύτης: «Υπάρχουν δύο τρόποι: η τεκμαρτή δαπάνη που ισχύει για τα άλλα αυτοκίνητα μειωμένη κατά 20% ή η τιμολογιακή αξία προσαυξημένη κατά 80%».
Αν αγοράζεται ένα jeep από τον ΟΔΔΥ και θέλει ο φορολογούμενος να εφαρμόσει τη δεύτερη μέθοδο προσδιορισμού του τεκμηρίου, δηλαδή τιμολογιακή αξία προσαυξημένη κατά 80%, ποια θα πάρει ως τιμολογιακή αξία αυτού του αυτοκινήτου;
Κοψιαύτης: «Κατά επιεική άποψη θα πρέπει να ληφθεί ως τιμολογιακή αξία η αξία αγοράς του jeep από τον ΟΔΔΥ».
* Τα δάνεια και οι κάρτες
Κύριε Κοψιαύτη, εξηγήστε μας πώς λειτουργεί το τεκμήριο των τοκοχρεολυτικών δόσεων δανείων και πιστώσεων και ειδικότερα των τοκοχρεολυτικών δόσεων των πιστωτικών καρτών.
Κοψιαύτης: «Στον νόμο έχει οριστεί πως οι τοκοχρεολυτικές δόσεις δανείων και πιστώσεων οποιασδήποτε μορφής αποτελούν τεκμήριο. Ετσι όπως είναι διατυπωμένη η διάταξη θα πρέπει και το τεκμήριο αυτό να λειτουργεί προσθετικά με τα άλλα τεκμήρια. Ηρθε όμως η ερμηνευτική εγκύκλιος του Ν. 2214/94 και έδωσε άλλη διάσταση στον τρόπο λειτουργίας αυτού του τεκμηρίου. Εφαρμόζεται δηλαδή αυτό το τεκμήριο μόνο εφόσον είναι μεγαλύτερο από τις άλλες δαπάνες διαβίωσης. Η εγκύκλιος είναι αντίθετη με τον νόμο, αλλά επειδή λειτουργεί υπέρ του φορολογουμένου είναι ανεκτή. Πρέπει όμως να τροποποιηθεί ο νόμος».
Σε διαφορετικές ενδείξεις της φορολογικής δήλωσης θα πρέπει να γράψουν οι φορολογούμενοι τις αγορές με πιστωτικές κάρτες καταναλωτικών αγαθών και σε διαφορετικές τις αγορές μη καταναλωτικών. Γιατί γίνεται αυτή η διάκριση;
Παπαδόπουλος: «Αυτό γίνεται για να μην υπολογιστεί δύο φορές το ίδιο τεκμήριο. Γιατί όταν αγοράσω ένα αυτοκίνητο με πιστωτική κάρτα, δεν πρέπει να δηλώσω το ποσόν της αγοράς και ταυτόχρονα την τοκοχρεολυτική δόση. Αν το κάνω αυτό δηλώνω την ίδια δαπάνη δύο φορές. Συνεπώς οι φορολογούμενοι θα πρέπει να δείξουν προσοχή στη συμπλήρωση των σχετικών ενδείξεων, ώστε να μην υπολογιστεί δύο φορές η ίδια τεκμαρτή δαπάνη».
* Πώς θα αποφύγετε τα τεκμήρια
Βασικό μέλημα όλων των φορολογουμένων είναι η δικαιολόγηση της συνολικής τεκμαρτής δαπάνης όταν αυτή είναι μεγαλύτερη από το εισόδημά τους. Ποιες δυνατότητες δίνονται τώρα, στο 12 παρά πέντε, ώστε να αποφύγουν τα τεκμήρια; Ποιες νόμιμες δικλίδες αποφυγής των τεκμηρίων υπάρχουν τις οποίες ο φορολογούμενος μπορεί να χρησιμοποιήσει κατά τη σύνταξη της φορολογικής του δήλωσης;
Κοψιαύτης: «Οταν ο φορολογούμενος βλέπει από τη δήλωσή του ότι τα τεκμήρια δαπανών διαβίωσης και το τεκμήριο απόκτησης περιουσιακών στοιχείων είναι μεγαλύτερα από τα δηλωθέντα εισοδήματα, πρέπει να ανατρέξει στις προηγούμενες δηλώσεις του να δει αν μπορεί να επικαλεσθεί κεφάλαιο προηγούμενων ετών ή αν έχει πουλήσει στα δέκα τελευταία χρόνια ένα ακίνητο και έχει σημαντικό ποσό ή αν έχει τόκους, οι οποίοι έχουν φορολογηθεί. Δεν αρκεί μόνο βεβαίωση της τραπέζης ότι πιστώθηκε τους τόκους αλλά πρέπει να αποδεικνύεται και η ανάληψή τους.
Ενα άλλο πράγμα που θα πρέπει να προσέξουν οι φορολογούμενοι είναι ότι δεν υπάγονται στα τεκμήρια όταν η διαφορά μεταξύ τεκμαρτού εισοδήματος και δηλουμένου δεν υπερβαίνει το 20% του δηλουμένου εισοδήματος».
* Το «πόθεν έσχες»
Κύριε Μακρυπίδη, το «πόθεν έσχες» έχει γίνει φόβητρο στους φορολογούμενους. Πρέπει πράγματι να το φοβούνται, γιατί έχει λεχθεί από ειδήμονες στα φορολογικά ότι μόνον οι αφελείς και οι αμελείς πιάνονται στην τσιμπίδα του; Ποιες είναι οι απόψεις σας;
Μακρυπίδης: «Το “πόθεν έσχες” ως ένα φορολογικό μέτρο κατά τη γνώμη μου είναι πολύ σωστό και δίκαιο· είναι από τις πιο ενδεδειγμένες φορολογικές ρυθμίσεις σε μια προσπάθεια να γίνει πιο δίκαιο και κοινωνικά πιο αποδεκτό το φορολογικό μας σύστημα ακριβώς γιατί μπορεί να συλλάβει αυτούς που έχουν αφανείς πηγές εισοδήματος. Ωστόσο, αυτό το σύστημα πάσχει στην εφαρμογή του, διότι αφήνει έξω από τον έλεγχό του ορισμένες αφανείς πηγές εισοδήματος, δηλαδή δεν έχει καθολική εφαρμογή. Ετσι, ενώ με τις πρόσφατες ρυθμίσεις επεκτάθηκε η φορολογία και στους τίτλους του Δημοσίου, η απόκτηση αυτών των τίτλων και ακόμη των εισηγμένων στο Χρηματιστήριο μετοχών δεν ελέγχεται από το πόθεν έσχες. Λειτουργεί σαν τον ιστό της αράχνης, πιάνει τους μικρούς και αφήνει απ’ έξω τους μεγάλους. Αποψή μου είναι ότι το σύστημα του πόθεν έσχες πρέπει να έχει καθολική εφαρμογή».
Δηλαδή άποψή σας είναι ότι θα πρέπει να επεκταθεί το «πόθεν έσχες» και στην αγορά μετοχών εισηγμένων στο Χρηματιστήριο και τίτλων του Δημοσίου;
Μακρυπίδης: «Σε αυτή τη φάση θα πρέπει να το δούμε σε συνδυασμό με τις παρενέργειες που θα έχει στο Χρηματιστήριο ή στην αγορά τίτλων του Δημοσίου. Θα πρέπει όμως και από την άλλη να έχουμε και τη φορολογική του διάσταση ως φορολογικού μέτρου. Αποψή μου είναι ότι σταδιακά θα πρέπει το πόθεν έσχες να επεκταθεί σε κάθε αγορά περιουσιακού στοιχείου και ακόμη στις μετοχές που είναι εισηγμένες στο Χρηματιστήριο και στους τίτλους του Δημοσίου. Με τις αγορές αυτές πρέπει να ξέρετε ότι γίνεται και ξέπλυμα βρώμικου χρήματος». ΕΜΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ * Τα αντικειμενικά κριτήρια
Με το νέο νομοσχέδιο που συζητείται στη Βουλή, τι τροποποιήσεις επέρχονται ως προς τον προσδιορισμό του εισοδήματος των εμπορικών επιχειρήσεων που υπάγονται στα αντικειμενικά κριτήρια;
Κοψιαύτης: «Από 1.1.1997 δεν εξαιρούνται από τα αντικειμενικά κριτήρια οι ατομικές και οι εταιρικές εμπορικές επιχειρήσεις παροχής υπηρεσιών που τηρούν προαιρετικά βιβλία τρίτης κατηγορίας του ΚΒΣ.
* Περιορίζεται από το οικονομικό έτος 1997 η επιφάνεια που λαμβάνεται υπόψη για την εφαρμογή των αντικειμενικών κριτηρίων όταν η επαγγελματική εγκατάσταση του φορολογουμένου είναι στην κατοικία του, στο 1/3 της κατοικίας και ως 60 τ.μ. Επίσης για τις επιχειρήσεις που εκμεταλλεύονται θαλάσσια ποδήλατα, κανό, τζετ σκι κλπ. ορίζεται ότι λαμβάνεται υπόψη επιφάνεια 60 τ.μ.
* Περιορίζεται στο 50% το ελάχιστο ποσό καθαρού εισοδήματος εμπορικής επιχείρησης όταν ο φορολογούμενος δηλώνει εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες, αλλά το άθροισμα του εισοδήματος μισθωτών υπηρεσιών και του υπόλοιπου ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος δεν μπορεί να είναι κατώτερο από το συνολικό ελάχιστο ποσό καθαρού εισοδήματος. Επίσης παρέχεται έκπτωση 20% στο ελάχιστο ποσό καθαρού εισοδήματος που προσδιορίζεται από δραστηριότητα που ασκείται σε παραμεθόρια περιοχή. Ισχύς από το οικονομικό έτος 1997.
Στην περίπτωση όπου ο φορολογούμενος υπάγεται στα αντικειμενικά κριτήρια των εμπορικών επιχειρήσεων και των ελεύθερων επαγγελματιών, λαμβάνεται ως ελάχιστο ποσό καθαρού εισοδήματος το μεγαλύτερο που προκύπτει από τις δραστηριότητες και προσαυξάνεται με το 50% του μικρότερου. Ισχύς από το οικονομικό έτος 1997.
* Με τις νέες διατάξεις ορίζεται ότι αν η επιχείρηση εκμετάλλευσης ενοικιαζόμενων επιπλωμένων δωματίων και διαμερισμάτων ασχολείται συγχρόνως μέσα στον ενιαίο χώρο του οικοπέδου και με την εκμετάλλευση σνακ μπαρ ή καφέ μπαρ, το ελάχιστο ποσό καθαρού εισοδήματος των ενοικιαζόμενων δωματίων ή διαμερισμάτων προσαυξάνεται από το οικονομικό έτος 1997 κατά 30%. Η προσαύξηση όμως αυτή δεν μπορεί να υπερβεί το ελάχιστο ποσό καθαρού εισοδήματος που προσδιορίζεται για το σνακ μπαρ ή καφέ μπαρ.
* Από το οικονομικό έτος 1997 επεκτείνεται ο περιορισμός του ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος ανάλογα με τους μήνες λειτουργίας, στις περιπτώσεις όπου η επιχείρηση έκανε έναρξη ή παύση εργασιών μέσα στο έτος και στις επιχειρήσεις που εκμεταλλεύονται ενοικιαζόμενα δωμάτια ή διαμερίσματα ή κάμπινγκ και αυτοκίνητα ΔΧ.
* Από το οικονομικό έτος 1997 εξαιρούνται από τα αντικειμενικά κριτήρια οι επιχειρήσεις που είναι εγκατεστημένες σε νησιά με πληθυσμό ως 500 κατοίκους. Επίσης προβλέπεται μείωση του ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος κατά 50% για τις επιχειρήσεις που είναι εγκατεστημένες σε μη παραλιακές περιοχές δήμων, κοινοτήτων ή οικισμών με πληθυσμό κάτω των 4.000 κατοίκων, που βρίσκονται σε νησιά που έχουν χαρακτηριστεί τουριστικοί τόποι.
* Παρέχεται η ευχέρεια στους φορολογουμένους για λόγους εκπλήρωσης της στρατιωτικής θητείας σε νοσοκομεία ή κλινική ως και φυλάκισής τους να αμφισβητούν τα αντικειμενικά κριτήρια ενώπιον του προϊσταμένου της ΔΟΥ. Στην περίπτωση όπου το αίτημά τους απορριφθεί από τον προϊστάμενο της ΔΟΥ μπορούν να προσφύγουν ενώπιον του αρμόδιου διοικητικού δικαστηρίου.
* Ειδικά για τον προσδιορισμό του ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος των εμπορικών επιχειρήσεων της χρήσης 1996 αυξάνεται το ποσοστό της μισθωτικής αξίας από 6% σε 6,75%. Με τις ίδιες διατάξεις ορίζεται ότι για τον προσδιορισμό της μισθωτικής αξίας της ίδιας χρήσης (1996) λαμβάνεται η τιμή ζώνης που ίσχυε την 1.1.1995 και όχι αυτή της 1.1.1996.
* Για τον προσδιορισμό του ελάχιστου ποσού εισοδήματος των εμπορικών επιχειρήσεων της χρήσης 1996 θα ληφθεί υπόψη ο συντελεστής εμπορικότητας που ίσχυε για τον προσδιορισμό του ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος της χρήσης 1995. * Το ελάχιστο εισόδημα
Με το νομοσχέδιο που συζητείται στη Βουλή ποιες τροποποιήσεις επέρχονται ως προς τον προσδιορισμό του ελάχιστου εισοδήματος των ελεύθερων επαγγελματιών που υπάγονται στα αντικειμενικά κριτήρια;
Κοψιαύτης: «Οι ελεύθεροι επαγγελματίες που αναφέρονται στο άρθρο 51 του Ν. 2238/94 (γιατροί, οδοντίατροι, δικηγόροι, κτηνίατροι κλπ.) που τηρούν προαιρετικά βιβλία Γ’ κατηγορίας του ΚΒΣ δεν εξαιρούνται από το οικονομικό έτος 1998 από τα αντικειμενικά κριτήρια.
* Η ανωτέρω διάταξη ισχύει και για τους καλλιτέχνες ή τραγουδιστές που παρέχουν τις υπηρεσίες τους σε κέντρα διασκέδασης, αναψυκτήρια ή συναυλίες που τηρούν προαιρετικά βιβλία τρίτης κατηγορίας του ΚΒΣ».
Με τις μεταβολές αυτές θα πληρώσουν περισσότερο φόρο οι έμποροι, οι βιοτέχνες και οι ελεύθεροι επαγγελματίες από τον φόρο που πλήρωσαν πέρυσι;
Παπαδόπουλος: «Ναι, λόγω της αυξήσεως της μισθωτικής αξίας. Το ποσοστό 6 πήγε 6,75, με συνέπεια να προκύψει κάποια αύξηση από τη μεταβολή αυτή. Ακόμη αύξηση θα προκύψει από την αναπροσαρμογή της εμπορικής αμοιβής. Αυτοί οι δύο παράγοντες άλλαξαν φέτος. Βέβαια δεν ανέβηκαν οι τιμές ζώνης και ο συντελεστής εμπορικότητας παρέμεινε ίδιος».
Αν ένας έμπορος έκανε έναρξη της επαγγελματικής του δραστηριότητας τον Απρίλιο του 1996, θα υπαχθεί στα αντικειμενικά κριτήρια; Αν ναι, πώς θα υπολογιστεί το ελάχιστο εισόδημά του;
Κοψιαύτης: «Θα υπαχθεί στα αντικειμενικά κριτήρια με μείωση του ελάχιστου εισοδήματος κατά 30% για τα τρία πρώτα χρόνια και δεύτερον τόσα δωδέκατα όσοι είναι οι μήνες λειτουργίας της επιχείρησης. Δηλαδή θα έχει σωρευτικά δύο μειώσεις».
Αν μια εμπορική επιχείρηση τήρησε πέρυσι προαιρετικά Γ’ κατηγορίας λογιστικά βιβλία θα υπαχθεί στα αντικειμενικά κριτήρια;
Παπαδόπουλος: «Δεν υπάγεται για το 1996. Η διάταξη με την οποία επεκτάθηκε το αντικειμενικό σύστημα και στις επιχειρήσεις που παρέχουν υπηρεσίες και τηρούν προαιρετικά βιβλία Γ’ κατηγορίας θα ισχύσει για το οικονομικό έτος 1998, δηλαδή για τη χρήση ’97».
Φορολογούμενος έχει μικρή βιοτεχνική επιχείρηση και παράλληλα ασκεί το επάγγελμα του λογιστή. Θα υπαχθεί στα κριτήρια και για τις δύο δραστηριότητες;
Παπαδόπουλος: «Θα πάρουμε το τεκμήριο που είναι το μεγαλύτερο και θα προσθέσουμε το 50% του άλλου. Αυτή η τροποποίηση είναι υπέρ του φορολογουμένου».
Εμπορος που ασκεί ατομικώς εμπορική επιχείρηση και συμπλήρωσε τον Μάιο του 1996 το 65ο έτος της ηλικίας του θα υπαχθεί εφέτος στα αντικειμενικά κριτήρια;
Κοψιαύτης: «Θα υπαχθεί στα αντικειμενικά κριτήρια. Η εξαίρεση θα εφαρμοσθεί από το νέο έτος».
Εμπορική επιχείρηση πραγματοποίησε το 1996 καθαρά κέρδη ως αποτέλεσμα των ειλικρινώς τηρουμένων βιβλίων της 5.000.000. Με την εφαρμογή των αντικειμενικών κριτηρίων προκύπτει ελάχιστο εισόδημα 7.000.000 δρχ. Τι μπορεί να κάνει για να μην πληρώσει φόρο για εισόδημα που δεν απέκτησε;
Παπαδόπουλος: «Η μόνη δυνατότητα που του δίνεται είναι να προσφύγει στα δικαστήρια. Στον έφορο μπορεί να προσφύγει τώρα πλέον μόνο αν έχουμε φυλάκιση ή αν είναι σε νοσοκομείο ή όταν έχουμε στρατιωτική θητεία. Για όλα τα άλλα μπορεί να προσφύγει στα δικαστήρια και μάλιστα εντός ορισμένης προθεσμίας».
Φορολογούμενος που ασκεί ατομικώς εμπορική επιχείρηση πραγματοποίησε το 1996 καθαρά κέρδη ως αποτέλεσμα των βιβλίων του 4.500.000, με τα αντικειμενικά κριτήρια προκύπτει ελάχιστο εισόδημα 6.000.000. Τον Μάρτιο του 1996 όμως αγόρασε ένα αυτοκίνητο 12 φορολογήσιμων ίππων αντί του ποσού των 5.000.000, με συνέπεια να προκύπτει συνολική τεκμαρτή δαπάνη 8.625.000. Για ποιο εισόδημα θα φορολογηθεί;
Κοψιαύτης: «Αν το πόθεν έσχες και το τεκμήριο δαπανών διαβίωσης είναι μεγαλύτερα από το δηλωθέν εισόδημα, προσαυξάνονται τα εισοδήματα που προκύπτουν βάσει των αντικειμενικών κριτηρίων κατά το ποσόν της διαφοράς. Συνεπώς δεν θα ληφθεί υπόψη το ελάχιστο εισόδημα του αντικειμενικού συστήματος. Θα ληφθεί υπόψη το τεκμαρτό εισόδημα και θα φορολογηθεί για το τεκμαρτό».
Οι ελεύθεροι επαγγελματίες που υπάγονται στα αντικειμενικά κριτήρια θα πληρώσουν εφέτος περισσότερο φόρο από ό,τι πλήρωσαν πέρυσι;
Κοψιαύτης: «Προφανώς ναι, γιατί έχει αυξηθεί η επαγγελματική αμοιβή καθώς και η μισθωτική αξία της επαγγελματικής εγκατάστασης».
