Ο Κωνσταντίνος Καβάφης γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου. Και οι δύο γονείς του κατάγονταν από παλαιές οικογένειες Φαναριωτών. Ο πατέρας του, ο οποίος απεβίωσε όταν ο ποιητής ήταν επτά ετών, ησχολείτο με το εμπόριο. Ο Κωνσταντίνος είχε οκτώ αδελφούς – όλοι μεγαλύτεροι σε ηλικία. Το 1872 μετακόμισε με τη μητέρα και τα αδέλφια του στο Λίβερπουλ της Αγγλίας από όπου επέστρεψε το 1877. Κατά τη διάρκεια του εκπαιδευτικού έτους 1881-1882 ο Κωνσταντίνος Καβάφης παρακολούθησε μαθήματα στην εμπορική σχολή Λύκειο Ερμής και ξεκίνησε τη συγγραφή ενός ιστορικού λεξικού το οποίο διέκοψε στο λήμμα «Αλέξανδρος». Το καλοκαίρι του 1882 η οικογένεια εγκατέλειψε ξανά την Αλεξάνδρεια, αυτή τη φορά εξαιτίας της εξέγερσης στην πόλη που οδήγησε στην καταστροφή της από τους Αγγλους. Κατέφυγαν στην Κωνσταντινούπολη, στο πατρικό σπίτι της μητέρας του. Εκεί ολοκλήρωσε τις σπουδές του και εξέφρασε την επιθυμία να ασχοληθεί με τη δημοσιογραφία και την πολιτική· στην προσωπική του ζωή εκδήλωσε τις πρώτες ομοφυλοφιλικές τάσεις. Το 1884 έγραψε τα πρώτα του ποιήματα ενώ ένα χρόνο αργότερα επέστρεψε στη γενέτειρά του μαζί με τη μητέρα του και τα αδέλφια του Παύλο και Αλέξανδρο. Το 1886 ξεκίνησε τη συνεργασία του με το λογοτεχνικό περιοδικό «Εσπερος» και την εφημερίδα «Ομόνοια», στην οποία δημοσίευε λογοτεχνικά κείμενα.
Το 1892 προσελήφθη στην Υπηρεσία Αρδεύσεων. Το 1893 ταξίδεψε στο Κάιρο. Ενα χρόνο αργότερα εξέδωσε τα «Τείχη» με παράλληλη μετάφραση στα αγγλικά από τον αδελφό του Τζον, με τον οποίο ταξίδεψε στο Παρίσι και στο Λονδίνο. Τον επόμενο χρόνο εξέδωσε ποιήματα στην Αλεξάνδρεια και στην Αθήνα. Το 1899 πέθανε η μητέρα του. Το 1901 επισκέφθηκε την Αθήνα για πρώτη φορά, όπου γνωρίστηκε με τον Γρηγόριο Ξενόπουλο, ο οποίος πρώτος επεσήμανε το ταλέντο του Αλεξανδρινού με κριτική του στα «Παναθήναια». Επέστρεψε στην Αλεξάνδρεια αλλά ένα χρόνο αργότερα ταξίδεψε ξανά στην Αθήνα. Το 1904 παρουσίασε στην Αλεξάνδρεια την πρώτη συλλογή ποιημάτων του. Το 1907 μετακόμισε στην οδό Λέψιους 10, ξεκίνησε να ζει ως μποέμ και μπήκε στον λογοτεχνικό κύκλο της «Νέας Ζωής» μετά τη γνωριμία του με τον ποιητή Παύλο Πετρίδη.
Το 1910 χρονολογείται η έκδοση του δεύτερου τεύχους συλλογής ποιημάτων του. Το 1912, όταν ο Κωνσταντίνος Καβάφης ετοίμαζε την πρώτη συλλογή ποιημάτων του σε μονόφυλλα, ξεκίνησε πολεμική εναντίον των έργων του. Το 1914 γνωρίστηκε με τον άγγλο μυθιστοριογράφο Ε. Μ. Φόρστερ, κατά τη διάρκεια επίσκεψης του τελευταίου στην Ελλάδα. Το 1917 εκδόθηκε επιλογή με 21 ποιήματά του μαζί με μελέτημα του Γ. Βρισιμιτζάκη. Το βιβλίο τυπώθηκε σε δύο εκδόσεις που εξαντλήθηκαν. Το 1918 πέθανε ο εξάδελφός του Γ. Ψύλλιαρης, με τον οποίο, σύμφωνα με πληροφορίες, ο ποιητής είχε τις πρώτες ερωτικές εμπειρίες σε εφηβική ηλικία. Τότε πραγματοποιήθηκε και η διάλεξη του Αλέκου Σεγκόπουλου για την καβαφική ποίηση στην αίθουσα του επιστημονικού συλλόγου «Πτολεμαίος Α’». Το κείμενο της διάλεξης, γραμμένο όπως απεδείχθη από τον ίδιο τον Καβάφη, προκάλεσε αντιδράσεις. Την ίδια χρονιά ο ποιητής κυκλοφόρησε την τρίτη συλλογή μονοφύλλων του. Ενα χρόνο αργότερα ο Ε. Μ. Φόρστερ δημοσίευσε το ιστορικής αξίας δοκίμιο για τον Καβάφη στο περιοδικό «Athenaeum» του Λονδίνου. Το 1922 ο Καβάφης αποχώρησε από τη θέση του στην Εταιρεία Αρδεύσεων και ένα χρόνο αργότερα πέθανε ο αδελφός του Τζον. Το 1926 τιμήθηκε από τη δικτατορία του Παγκάλου με το παράσημο του Φοίνικος και εξέδωσε το περιοδικό «Αλεξανδρινή Τέχνη». Το 1927 συνδέθηκε φιλικά με τη Μαρίκα Κοτοπούλη που είχε τότε επισκεφθεί την Αλεξάνδρεια και γνωρίστηκε με τον Νίκο Καζαντζάκη. Το 1932, ύστερα από ιατρική διάγνωση για καρκίνο του λάρυγγα, ο Καβάφης μετακόμισε στην Αθήνα, όπου εγκαταστάθηκε στο ξενοδοχείο «Κοσμοπολίτ». Την ίδια χρονιά υποβλήθηκε σε τραχειοτομή και έχασε τη φωνή του, μεταφέρθηκε για ανάρρωση σε κλινική στην Κηφισιά και τύπωσε το ποίημα «Μέρες του 1908». Το 1933 επέστρεψε στην Αλεξάνδρεια και στις αρχές Απριλίου νοσηλεύτηκε εκ νέου με εγκεφαλική συμφόρηση. Πέθανε την ημέρα των γενεθλίων του, στις 29 Απριλίου 1933.
