Εξαιρετικά δημοφιλής στην πατρίδα της, την Ουκρανία, με περισσότερους από 1 εκατομμύριο followers στο Instagram, η Τζέρι Χέιλ έχει διαγράψει μια ενδιαφέρουσα πορεία στην ποπ μουσική σκηνή της Ευρώπης – περνώντας ακόμη και από τη σκηνή του διαγωνισμού της Eurovision, όπου το 2024 κατέλαβε μαζί με τη ράπερ Alyona Alyona την τρίτη θέση με το «Teresa & Maria».
Πρόσφατα, κυκλοφόρησε το «Catharticus» (το τραγούδι με το οποίο φέτος διεκδίκησε ξανά την εκπροσώπηση της χώρας της στον ευρωπαϊκό θεσμό), αυτή τη φορά σε ντουέτο με την Klavdia, την περσινή εκπρόσωπο της Ελλάδας στη Eurovision. «Η κάθαρση είναι η αποκορύφωση της συναισθηματικής έξαρσης – αυτό ακριβώς νιώθαμε γράφοντας το τραγούδι.
Η λέξη ήρθε κάπου στη μέση της συνεδρίας στο στούντιο. Στην αρχή είχαμε τη μελωδία και την ενορχήστρωση, και νιώθαμε βαθιά εμπνευσμένοι, ταυτόχρονα όμως και απελευθερωμένοι. Θυμήθηκα τότε ότι υπάρχει μια λέξη γι’ αυτό, για τη στιγμή που το συναίσθημα γίνεται τόσο έντονο που σχεδόν δεν το αντέχεις και πρέπει να μετατραπεί σε κάτι άλλο» σχολιάζει σχετικά.
Στο τραγούδι αυτό μοιάζει σαν να προσεύχεστε κιόλας στα ουκρανικά.
«Ηταν σημαντικό για εμένα να πω την προσευχή στη μητρική μου γλώσσα. Ξέρω καλά ότι υπάρχουν στιγμές απελπισίας και φόβου που το μόνο που σου μένει είναι αυτό – και νιώθω πολύ πιο ειλικρινής να την κάνω στα ουκρανικά. Θέλω να χρησιμοποιώ τη γλώσσα μου στα τραγούδια όσο μπορώ, σε συνδυασμό με τις γλώσσες των καλλιτεχνών με τους οποίους συνεργάζομαι· η κουλτούρα και η γλώσσα μου παλεύουν εδώ και αιώνες, και θέλω να ακούγονται και να γίνονται ορατές. Θέλω να εμπνεύσω τους ανθρώπους να ενδιαφερθούν για τα ουκρανικά, να τα ανακαλύψουν, να τα μάθουν. Αυτό με κάνει κι εμένα περίεργη για άλλες γλώσσες – όπως αυτή τη φορά για τα ελληνικά. Ευχαριστώ που αγαπάτε αυτό το τραγούδι! (σ.σ.: αυτή την τελευταία φράση την είπε στη γλώσσα μας)».
Εχετε πει ότι η Klavdia ήταν αυτή που πρότεινε πρώτη τη συνεργασία, και ότι αυτό που σας συγκίνησε περισσότερο ήταν η πρότασή της να τραγουδήσει στα ουκρανικά…
«Σήμαινε πολλά για εμένα. Με αυτή την αντιστροφή – εγώ να τραγουδώ στα ελληνικά και η Klavdia στα ουκρανικά – το τραγούδι έγινε κάτι παραπάνω από συνεργασία, έγινε μια ευκαιρία να συνδέσουμε τις κουλτούρες μας μέσα από κάτι βαθιά ειλικρινές. Είναι μια όμορφη ανταλλαγή – όχι απλώς γλωσσών, αλλά κάτι πολύ βαθύτερου».
Ποιοι είναι οι καλλιτέχνες που σας έχουν ασκήσει τη μεγαλύτερη επιρροή;
«Δεν μπορώ να ξεχωρίσω ένα συγκεκριμένο πρόσωπο που να με ενέπνευσε περισσότερο από όλα. Για να εξηγήσω σε λίγες γραμμές γιατί κάθε κομμάτι μου είναι διαφορετικό από το επόμενο: έχοντας τη Λάνα Ντελ Ρέι ως αγαπημένη μου ντίβα, μεγάλωσα παράλληλα ακούγοντας London Grammar, Scorpions, Queen, Σαμ Σμιθ, Linkin Park, Limp Bizkit, Enigma, IAMX. Η πρώτη μου διασκευή στο YouTube ήταν στο τραγούδι “Somewhere Only We Know” των Keane. Λάτρευα – και λατρεύω – την Beyoncé, τους Coldplay, τους ABBA, και τελευταία ακούω πολύ Raye.
Είναι αδύνατο να βγει ένα ενιαίο, κυρίαρχο στυλ μέσα από όλα αυτά. Με εμπνέουν όλοι τους. Αν όμως έπρεπε να επιλέξω έναν δίσκο, θα ήταν το “Stabat Mater” του αγαπημένου μου γάλλου συνθέτη Φρανσίς Πουλένκ, του 20ού αιώνα. Aυτός ο δίσκος, κάθε φορά, με γυρίζει πίσω στις μουσικές μου ρίζες και με κάνει να πιστεύω ότι μπορώ να φέρω αυτό το αίσθημα μέσα στην ποπ μουσική».
Πώς σας φαίνεται η ουκρανική μουσική σκηνή αυτή τη στιγμή – ποιοι σας ενθουσιάζουν και τι αισθάνεστε ότι αλλάζει;
«Μου φαίνεται πολύ ζωντανή. Υπάρχει λιγότερος φόβος πια. Oταν εγώ ξεκινούσα ως YouTube blogger, ελάχιστοι έφτιαχναν περιεχόμενο στα ουκρανικά – πολλοί άλλοι θεωρούσαν ότι θα έφθαναν σε περισσότερους ακροατές μιλώντας ή τραγουδώντας στα ρωσικά. Σήμερα οι καλλιτέχνες χτίζουμε τη δική μας αγορά μέσα από τη μητρική μας γλώσσα, και αυτή η μετατόπιση γίνεται αληθινά αισθητή. Με ενέπνευσε πολύ η Αlyona Αlyona από την αρχή της καριέρας της – γι’ αυτό άλλωστε έχουμε τόσες συνεργασίες, και προκύπτουν όλες τόσο φυσικά.
Υπάρχουν βεβαίως και όσοι συνδυάζουν παράδοση και σύγχρονη μουσική – Go_A, ЩукаРиба (SchukaRyba), και τόσοι άλλοι. Η ουκρανική μουσική ανθεί αυτές τις μέρες. Επίσης η FIÏNKA, η Кажанна (Kazhanna), η Klavdia Petrivna – καλλιτέχνες που δεν φτιάχνουν απλώς ποπ μουσική, τη μεταμορφώνουν. Αυτό που αλλάζει είναι ότι η ουκρανική μουσική δεν ζητάει πια την άδεια για να γίνει κατανοητή. Και νομίζω ότι ακριβώς αυτό την κάνει πιο οικουμενική».
Εχετε πει ότι ο πόλεμος είναι κομμάτι των τραγουδιών σας, γιατί τα γράφετε και πίσω σας ακούγονται οι σειρήνες αεροπορικών επιδρομών. Τέσσερα και πλέον χρόνια μετά την έναρξη της πλήρους εισβολής, τι έχει αλλάξει στον τρόπο που ζείτε και δουλεύετε;
«Στην αρχή, όλα είχαν να κάνουν με την επιβίωση – σωματικά, αλλά και πνευματικά. Υπήρχε η αίσθηση ότι τίποτα δεν μπορούσε να αναβληθεί, και ταυτόχρονα ότι τίποτα δεν ήταν αρκετά σταθερό για να κρατηθείς πάνω του. Τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη της εισβολής, οι σειρήνες ακόμη ηχούν – και έχουν πια γίνει κομμάτι της ζωής.
Κανείς δεν περιμένει πια την κατάλληλη στιγμή, εκμεταλλευόμαστε όποια δυνατότητα μας δίνεται. Νομίζω ότι το κοινό έχει αλλάξει με παρόμοιο τρόπο. Οι άνθρωποι δεν αναζητούν την τελειότητα – χρειάζονται την αλήθεια. Και την αναγνωρίζουν πολύ γρήγορα μέσα στη μουσική».
Τι άλλο σας απασχολεί αυτές τις μέρες; Τι σκέφτεται η Τζέρι Χέιλ όταν δεν είναι επάνω στη σκηνή;
«Τελευταία σκέφτομαι πολύ την αντίληψη της πραγματικότητας, το πώς η πραγματικότητα διαμορφώνεται από αυτό που επιλέγουμε να δούμε και από αυτό που είμαστε έτοιμοι να δούμε. Στις συζητήσεις με τους φίλους μου, επιστρέφουμε διαρκώς στα ίδια θέματα: ταυτότητα, προσωπεία, η διαφορά ανάμεσα στο να είσαι άνθρωπος και στο να είσαι περσόνα, τι είναι αληθινή επιθυμία και τι μας έχει επιβληθεί.
Πώς να παραμείνεις ευαίσθητος και ανθρώπινος σε έναν κόσμο που συνεχώς προσπαθεί να σε σκληρύνει. Κάνω γιόγκα, μαγειρεύω απλά πρωινά και αγαπώ πολύ το περπάτημα. Η Τζέρι εκτός σκηνής μάλλον παρατηρεί περισσότερο από ό,τι μιλάει. Συλλέγω συναισθήματα και τυχαίες φράσεις, τις σώζω στις σημειώσεις μου, και αργά ή γρήγορα όλα αυτά γίνονται μουσική. Γιατί αυτός είναι ο σκοπός μου, και χωρίς αυτόν δεν υπάρχω».
